Кіріспе
Тарақты дискідегі тректерді стандартты компьютерлік дыбыс файлдарына түрлендіретін бағдарламалық қамтамасыз ету.
CD-дірілдегі (CD grabber) немесе CD-экстракторы – бұл тарақты дискідегі (Compact Disc Digital Audio - CD DA) цифрлық аудио деректерін WAV немесе MP3 сияқты стандартты компьютерлік дыбыс файлдарына түрлендіретін бағдарламалық қамтамасыз ету. Аудио CD-ден дерек алу процесіне арналған ресми термин – цифрлық аудио экстракция (DAE).
Тарих
Компьютерлік CD-ROM дисктері мен аудио қысу механизмдерінің (мысалы, MP2) пайда болған шағында авторлық құқық иелері CD-ді көшіруді жағымсыз деп есептеді, ал кейбіреулері қарапайым ISO9660 стандартына көшірмеден қорғауды қосуға тырысты. Уақыт өте келе, көптеген музыка баспалары жеке тұлғалар музыканы сатып алғандықтан, оны жеке пайдалану үшін өздерінің компьютерінде көшірме жасауға құқылы деген пікірге келді. Бірақ бұл әлі толыққанды дұрыс емес; тіпті кейбір қазіргі цифрлық музыка жеткізу жүйелерінде де, қолданушы төленген (демек, жеке лицензияланған) аудиофайлымен не істей алатынына қатысты шектеулер бар. Windows Media Player жүйесінің стандартты әрекеті – көшірілген музыкаға көшірмеден қорғау шараларын қосу, егер мұндай шаралар қолданылмаса, қолданушы өз музыкасымен жасалған әрекеттерге толық жауапкершілік тартады деген ескертумен. Бұл музыканы жад картасына, MP3 плеерге немесе портативті дискіге сақтап, оны кез келген компьютерде немесе үйлесімді құрылғыда тыңдағысы келетін көптеген қолданушыларға қолайлы.
Этимология
"Jargon File" жазбасында rip термині Amiga сленгінен шыққандығы айтылады, онда ол бағдарламалық деректерден мультимедиялық контентті шығаруды білдірген.
Дизайн
Аралық қадам ретінде кейбір риппинг бағдарламалары алынған аудионы WAV, FLAC немесе тіпті шикі PCM аудиосы сияқты жоғалмайтын форматта сақтайды. Содан кейін алынған аудио MP3, Vorbis, WMA немесе AAC сияқты жоғалтушы кодектермен кодталуы мүмкін. Кодталған файлдар ықшамдау және цифрлық аудио ойнатқыштарда ойнатуға қолайлы. Оларды компьютердегі медиаплеер бағдарламасымен де ойнатуға болады. Көптеген риппинг бағдарламалары кодталған файлдарды метадеректермен таңбалауға көмектеседі. Мысалы, MP3 файл форматы атау, орындаушы, альбом және трек нөмірі туралы ақпаратты қамтитын тегтерге мүмкіндік береді. Кейбір бағдарламалар AMG LASSO, FreeDB, Gracenote CDDB, GD3 немесе MusicBrainz сияқты желілік қызметтерді пайдаланып, риптелген дискіні анықтауға тырысады, немесе CD Text сақталған болса, мәтінді алуға әрекеттенеді. Кейбір "барлығы бірінде" бағдарламалар аудионы бір қадамда дискіге риптеп, жазып, процесте аудионы қайта кодтау арқылы бүкіл процесті жеңілдетеді. Кейбір CD риптеу бағдарламалық қамтамасы әсіресе дәл немесе "қауіпсіз" рип жасауға арналған, мысалы Exact Audio Copy, cdda2wav, CDex және cdparanoia.
Компакт-дискідегі джиттер
Цифрлық аудионы компакт-дискілерден алу кезінде, іздеу джиттері компакт-диск дискісінің қайта іздеуі кезінде алынған аудио үлгілерінің екі еселенуіне немесе толығымен жіберіліп кетуіне себеп болады. Мұндай мәселе Қызыл кітап іздеу кезінде блоктың дәл адрестеуін талап етпегендіктен туындайды. Соның салдарынан, деректерді алу процесі бірнеше үлгіні ертерек немесе кешіккен жерден қайта бастауы мүмкін, бұл екі еселенген немесе жіберіліп кеткен үлгілерге әкеледі. Бұл қателер көбінесе ойнату кезінде ұсақ қайталамалық дыбыстар ретінде естіледі. Бағдарламалық құралдарда түзетудің тиімді тәсілі – бір-бірімен жапсарлас оқу жүргізу және деректерді шеттеріндегі үйлесімділік табу үшін бейімдеу. Көптеген деректерді алу бағдарламалары іздеу джиттерін түзетуді жүзеге асырады. CD өндірушілері іздеуден аулақ болу үшін, дискіні бір үздісіз оқу операциясында толығымен алуды қамтамасыз етеді, арнайы CD дискілерін төмендетілген жылдамдықпен пайдаланады, соның нәтижесінде дискі қайта іздемейді.
Оптикалық диск қасиеттері
Нағыз рип жасауға көмектесетін оптикалық дискінің қасиеттері – минималды үлгілік смещение (ең жақсысы – нөл), джиттердің болмауы, кэштің жоқ болуы немесе оны өшіру мүмкіндігі, сондай-ақ C1 және C2 қателіктерінің дұрыс іске асырылуы және кері байланысы. Мұндай мүмкіндіктерді әртүрлі брендтер мен оптикалық дискінің нұсқалары бойынша тізімдейтін деректер базалары бар. Сонымен қатар, EAC белгілі бір анықтамалық CD-ді сынақпен риптеу арқылы осы қасиеттердің кейбіреуін автоматты түрде анықтай алады.