Кіріспе

Homo sapiens-те кездесетін сүтқоректілер ақуызы Пролиферацияланатын жасушалық ядролық антиген (PCNA) - эукариоттық жасушаларда ДНК полимераза δ процессивтілік факторы ретінде әрекет ететін және репликация үшін маңызды ДНК-жасушалық ядролық антиген. PCNA гомотример болып табылады және ДНК-ны айналдыра отырып, процессивтілікке қол жеткізеді, онда ол ДНК репликациясына, ДНК-ны жөндеуге, хроматинді қайта құруға және эпигенетикаға қатысатын белоктарды тарту үшін эшафолд ретінде әрекет етеді. Көптеген ақуыздар ПЦНА-мен екі белгілі ПЦНА-ның өзара әрекеттесетін мотивтері ПЦНА-ның өзара әрекеттесетін пептид (ПИП) қорапшасы және AlkB гомологы 2 ПЦНА-ның өзара әрекеттесетін мотивтері (APIM) арқылы әрекеттеседі. ПИП қорап арқылы ПЦНА-ға байланатын ақуыздар негізінен ДНҚ репликациясына қатысады, ал ПЦНА-ға АПИМ арқылы байланатын ақуыздар негізінен генотоксикалық стресс жағдайында маңызды.

Функция

Бұл ген кодтайтын ақуыз ядрода кездеседі және ДНК полимеразаның дельта кофакторы болып табылады. Кодталған белок гомотример ретінде әрекет етеді және ДНК репликациясы кезінде жетекші жіп синтезінің процессивтілігін арттыруға көмектеседі. ДНҚ зақымдануына жауап ретінде бұл белок барлық жерде кездеседі және RAD6- ға тәуелді ДНҚ жөндеу жолына қатысады. Бұл ген үшін бір ақуызды кодтайтын екі транскрипт нұсқасы табылды. Бұл геннің псевдогендері 4- хромосомада және X хромосомасында сипатталған. ПЦНА сонымен қатар археяларда өмірдің осы саласындағы жалғыз көпфункционалды ДНК полимеразасы polD процессивтілік факторы ретінде кездеседі.

ДНК синтезі кезінде ядродағы экспрессия

PCNA бастапқыда жасуша циклінің ДНК синтездеу кезеңінде жасуша ядроларында экспрессияланатын антиген ретінде анықталды. Белгінің бір бөлігі реттелген және бұл реттілік сДНК клонын оқшаулауға мүмкіндік беру үшін пайдаланылған. PCNA ДНК полимеразаның дельта (Pol δ) ДНК-ға қосылуына көмектеседі. PCNA репликация факторы C (RFC) әсерімен ДНК-ға жабысады, ол АТФазалардың AAA+ класының гетеропентамерлік мүшесі болып табылады. PCNA экспрессиясы E2F транскрипция факторлы кешендер арқылы бақыланады.

Қолданылуы

Пролиферацияланатын жасушалық ядролық антигенге (PCNA) қарсы антиденелер немесе Ki 67 деп аталатын моноклональды антиденелер әр түрлі неоплазмаларды, мысалы, астроцитоманы жіктеу үшін пайдаланылуы мүмкін. Олар диагностикалық және прогностикалық құндылықтарға ие болуы мүмкін. ПЦНА ядролық бөлінуін бейнелеу (антитело белгілеу арқылы) жасуша циклінің ерте, орта және соңғы S фазасын ажырату үшін пайдаланылуы мүмкін. Алайда, антиденелердің маңызды шектеулері - бұл жасушаларды бекіту керек, бұл әлеуетті артефакттарға әкеледі. Екінші жағынан, тірі жасушаларда репликация мен жөндеу динамикасын зерттеу ПЦНА-ның трансляциялық қосылыстарын енгізу арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Трансфекция қажеттілігін жою және трансфекциялауға қиын және/немесе қысқа өмір сүретін жасушалардың проблемасын болдырмау үшін жасушалардың өткір репликациясы және/немесе жөндеу маркерлерін қолдануға болады. Бұл пептидтер тірі тіндерде in situ қолданылуы мүмкін және тіпті репликациядан өтіп жатқан жасушаларды жөндеуден өтіп жатқан жасушалардан ажырата алады. Қатерлі ісік жасушаларында кең тараған PCNA- ның трансляциялық модификацияланған изоформасы caPCNA - қатерлі ісікпен емдеуде әлеуетті терапиялық нысана болып табылады. 2023 жылы City of Hope National Medical Center AOH1996 қолданатын мақсатты химиотерапияның клиникаға дейінгі зерттеулерін жариялады, ол байқалатын жанама әсерлерсіз ісіктің өсуін басады.