Кіріспе

Австралиялық футболшы Норман "Норм" Гарднер (тағ. 13 ақпан 1938 жылы туған) - Канаданың Онтарио штатының Торонто қаласында тұратын саясаткер және әкімші. Ол бұрынғы Солтүстік Йорк және Торонто қалалық кеңесшісі, соңғы уақытта Торонто полиция қызметінің төрағасы (1998-2003). Кейіннен ол бірнеше жыл бойы Маккензи институтының басқарма төрағасы болды.

Жеке өмірі мен мансабы

Гарднер он жыл бойы Канада әскерлерінде қызмет етті және Канаданың Королеваның жеке мылтық құрамының мүшесі болды. Ол фармацевтикалық компанияның аймақтық менеджері болды. Ол Торонтодағы Steeles нан пісіру залының иесі және 1980 және 1990 жылдары кеңес отырыстарында тарату үшін дүкенінен көбінесе пончик, бәліш және басқа да пісірілген тағамдарды әкелетін. Ол 1974 жылы провинциялық Арморддейл либералды қауымдастығының президенті болды және сол кезеңде Онтарио либералды партиясының еңбек комитетінің мүшесі болды.

Аудандық кеңес мүшесі

Гарднер алғаш рет 1976 жылы Солтүстік Йорк қалалық кеңесіне екі сәтсіз әрекеттен кейін сайланды. Ол 1978 жылы кенттік кеңес мүшесі болып қайта сайланды және сол жылдың желтоқсан айында Метро Торонто кеңесіндегі қалалық өкілдердің бірі болып таңдалды. Көп ұзамай ол Метро кафедрасының төрағасы Пол Годфридің сенімді одақтасына айналды. Гарднер жергілікті прогрессивті консерваторлардың қолдауын өз муниципалды науқандарында жеңіп алды және либералдыларды тастап, 1980 жылы Онтарионың прогрессивті консервативтік партиясының мүшелігін алып тастады. Ол Канаданың 1980 жылы Мәскеуде өткен жазғы Олимпиада ойындарына бойкот жариялауын, яғни Кеңес Одағының Ауғанстанға басып кіруіне қарсылық білдіруін қолдады. Ол сондай-ақ Канадаға кеңес кемелеріне сауда порттарына кіруге тыйым салуды қарастыруды ұсынды.

Бақылаушы

Гарднер 1980 жылы Солтүстік Йорк бақылау кеңесінің мүшесі болып сайланды, бұл оған Метро кеңесінде автоматты орын берді. Ол 1980 жылы әлеуметтік проблемаларды жеңілдету үшін жүргізілген науқанда қауымдық топтарға гранттарды қолдады және The Globe and Mail редакциясында прогрестік реформаның ықтимал дауысы ретінде сипатталды. 1982 жылы ол аз жеңіліске ұшырады, бірақ 1985 жылы бақылау кеңесіне оралды. 1985 жылғы сайлауда оның жақтастары арасында Торонтоның бұрынғы мэрі Джон Сеуэлл болды, ол Гарднердің сайлауы бақылау кеңесінің "қалыптылығын, ұстамдылығын және әкімшілік егжей-тегжейіне назар аударатындығын" қосты. Жеке өмірінде қару-жарақ жинаушы болған Гарднер жеңілгеннен кейін федералды қару-жарақ кеңесінде қызмет етті. Ол қару-жарақ иеленушілерге қатысты қатаң шектеулерге қарсы шығып, "Біз қылмыс жасайтын адамдар емеспіз. Ал мұның бәрі өз коллекциясына адал қараған адамға қиындық туғызады". Гарднер 1985 жылы қайта сайланғаннан кейін Метро Торонто полиция комиссиясына үміткер болды, ол Метро Кеңесінің дауыс беруінде Торонто қаласының әкімі Арт Эгглтонға бірінші рет жеңілді. Гарднер 1986 жылы Эгглтонның отставкасынан кейін тағы да сол орынға үміткер болды және оның жалғыз қарсыласы Джек Лейтонды отыз екі дауыспен алтыға жеңді. Полиция комиссиясына тағайындалғаннан кейін көп ұзамай "Торонто Стар" газетінде оның дүкен иелері ұрыларға қарсы қарулануы керек деген сөздері келтірілді. Гарднер өзінің қате келтірілгенін және Калгари мен Монреальдегі дүкен иелерінің осы қалалардағы атыс оқиғаларына қалай жауап бергені туралы айтып отырғанын айтты. "Жұлдыз" газетінің мақаласын қайтарудан бас тартты. Кейбір кеңесшілер Гарднерді комиссиядан шақыруды ұсынды, бірақ ешқандай іс-қимыл жасалмады. Гарднер көпшілік тұратын қалаларда көліктерді қуып жүрген полиция қызметкерлеріне шағымдануды болдырмауға тырысты. Сыншылар мұндай қуып жүрудің жаяу жүргіншілерге қауіп төндіретінін айтады. Гарднер ескерткендей, егер полиция мұндай қуып жүруді тоқтатса, көліктер қылмыскерлердің панасына айналуы мүмкін. Гарднер, әдетте, Солтүстік Йорк кеңесінің оң жақ қанатында болды, бірақ ол кейбір мәселелерде прогрессивті ұстанымдарды қабылдады. Ол қаладағы аз қамтылған отбасыларға кооперативтік тұрғын үй құру туралы ұсынысты қолдады, ал кейін қағазды қайта өңдеу компаниясына бес жылдық грант берді. Ол сондай-ақ 1980 жылдардың соңында жексенбілік сауда кеңейту жоспарларына қарсы болды.

Облыстық науқан

Ол 1987 жылдың басында Онтарио либералды партиясына қайта қосылды және 1987 жылғы провинциялық сайлауда Уиллоудейл үшін партияның кандидатурасын іздеді. Ол өзінің бұрынғы Прогрессивті консервативті партияға мүшелігі "өз сайлаушыларының мүддесін қорғау үшін жақсы құрал" болғанын айтты, бірақ ол 1986 жылы өзінің мүшелігін жаңартпағанын қосты. Ол сондай-ақ либералды премьер Дэвид Петерсонның "жақсы жұмыс істегенін" айтты.

Бірінші кезең

Метро Торонтоның басқару жүйесі 1988 жылы муниципалдық бақылау кеңестерін жою және Метро кеңесіне тікелей сайлауды енгізу арқылы өзгертілді. Гарднер Солтүстік Йорк орталығы бойынша оппозициясыз сайланды. Ол Metro төрағасының лауазымына Денис Флиннге қарағанда Алан Тонксты қолдады, кейіннен Metro атқарушы комитетіне тағайындалды және полиция комиссиясына қайта тағайындалды. Гарднер жиі метро полиция қызметкерлерін расизмге қарсы қорғады және кейде полиция реформасына қарсылық білдірген ретінде сипатталады. 1989 жылдың басында Гарднер Жас қылмыскерлер туралы заң бойынша ең жоғары жасты 17 жастан 12 жасқа дейін төмендетуді ұсынды. 1991 жылы ол қылмыскерлерге шартсыз босату үшін бес жылға бас бостандығынан айыруды ұсынды. 1991 жылдың қаңтар айында Гарднер қару-жараққа бақылау жасау туралы заңдарды қарастыратын Қоғамдық палатаның комитетіне келді. "Торонто Стар" газетінде оның комитетке "шетелдіктер мен заңсыз көшіп келушілер" қалаға заңсыз әкелінген қарудың көпшілігі үшін жауапты екенін айтқаны келтірілген. Басқа бір ақпарат құралдарында Гарднердің Торонтодағы заңсыз қару-жарақтардың көпшілігі үшін жауапты "жамайкалық және азиялық қылмыскер топтарды" анықтағаны айтылған. Реформашы полиция комиссары Сьюзан Энг Гарднердің осы пікірлеріне байланысты отставкаға кетуін сұрады. Ол бұған қарсы шығып, өзінің сөздерін дұрыс емес келтіргенін айтты. Гарднер кейіннен Энгтің Полиция қызметі кеңесінің төрағасы қызметіне тағайындалуына қарсы болды. 1991 жылдың соңында Гарднер федералды үкіметтің қару-жараққа бақылау жасауды күшейту әрекеті метро Торонтодағы ешкімді қауіпсіз ете алмайды деп мәлімдеді.

Екінші мерзім

Гарднер 1991 жылы кеңеске қайта сайланды, кейіннен полиция қызметіне қайта оралды. 1992 жылдың ақпан айында ол офицерлердің атыс-шабуылдарына қатысты ішкі полиция тергеулерінің алдында азаматтық тергеу жүргізуге мүмкіндік беретін жоспарға қарсы шықты. 1992 жылдың наурыз айында Гарднер өзінің нан пісіру залын тонауға тырысқан адамды атып жаралады. Кейіннен Гарднердің арнайы "өмірді қорғау" рұқсаты бар екендігі анықталды, ол оған қару алып жүруге рұқсат берді. Кейін ол бұл рұқсатты өзіне адам өлтірумен қорқытқаннан кейін алғандығын айтты, бұл комиссия төрағасы Сьюзан Энг күмән келтірген. Енг оны тергеуді күтіп тұрған кезде отставкаға кетуге шақырды, ал кеңесші Брайан Эштон Гарднерді Торонто дүкеншілерінің қарулануына және қылмыскерлерге қарсы өзін-өзі қорғау әрекеттеріне жол бермеу үшін қылмыстық айыптау жасалуы керек деп ұсынды. Гарднер өзінің әрекеттері жанжалшылдыққа жатпайтынын айтып, қарақшының (құралсыз болған) оған қарай жүгіріп, "Алдыға шығып, атып таста" деп айқайлағанын айтты. Полиция айыптаудан бас тартты. Гарднер полиция комиссары болған кезінде полиция әкімшілігінің жақтасы болды. 1992 жылдың мамырында Гарднер полиция қызметкерлерінің қару қолдануын шектеуге қарсы дауыс берген Полиция қызметі кеңесінің жалғыз мүшесі болды. Сол жылы ол Торонто полициясының жаңа заңына қарсы наразылық акциясын қолдады. Гарднер сонымен қатар полицияның қымызбен бүркітуді қолдануын қорғады, ол көптеген жарақаттардың алдын алды деп мәлімдеді. 1994 жылы маусымда ол жеке меншік және қолға қару ұстауға тыйым салуға қарсы шыққан жалғыз полиция қызметінің кеңес мүшесі болды. Гарднер 1992 жылдың қарашасында полиция қызметінің кеңесінен ең көп алты жылға жеткеннен кейін орнынан кетті. Оның орнына Брайан Эштон тағайындалды. Басқармадан кеткеннен кейін көп ұзамай Гарднер Торонтода неонацистер мен басқа да нәсілшілдерді нысанаға алу үшін нәпсіқұмарлық қылмыстары бойынша арнайы бөлімше құруды талап етті. Гарднерге Канаданың реформашы партиясы 1993 жылғы федералды сайлауда үгіт-насихат жүргізу үшін келді, бірақ ол бас тартты. Оның орнына ол Канаданың Либералды партиясының Маркхам-Уитчерч-Стуффвилл сайлауында кандидатурасын іздейтінін мәлімдеді. Ол корпорацияларға салық жеңілдетуді қолдады, ал оның кандидатурасын Canadian Handgun журналы қолдады, ол оны бірінші бетінде жариялады. Гарднер дауыс беруден бұрын кандидатурадан бас тартқан көрінеді. 1993 жылы қарашада полиция қызметі жөніндегі кеңеске 17-16 дауыспен кеңес мүшесі Деннис Флиннді жеңіп, қайта сайланды.

Үшінші мерзім

Гарднер 1994 жылы Метро кеңесіне қарсылықсыз қайта сайланды. Ол сайлаудан кейін Полиция қызметіне қайта тағайындалуға ұмтылды, бірақ күтпеген жерден Брайан Эштоннан жеңілді. Алайда, 1996 жылы мамыр айында Эштон комиссиядағы орнынан кетті, ал Гарднер оның орнына сайланды. 1996 жылы ол провинциялық әлеуметтік көмек алушылардың саусақтарының ізін алу жоспарын қолдады.

Федералды науқан

Гарднер либералдардан шығып, 1990-жылдардың ортасында екінші рет Прогрессивті консерваторлар партиясына қосылды. Ол 1997 жылғы федералды сайлауда Виллоудейлдегі прогрессивті консервативті кандидат болды және либералды Джим Петерсонға 17 000 дауыспен жеңілді.

Торонто қалалық кеңесшісі

Ол 1997 жылы Торонто қалалық кеңесіне сайланды, бұл Торонто қаласының актісі бойынша жаңа біріктірілген муниципалитетке алғашқы сайлау болды. Әр аудан сол сайлауда екі кеңесшіні сайлады, Гарднер екінші орынға ие болды, ол бұрынғы мектеп сенімдігері Джон Филионнан кейін 2000 дауыспен екінші орынға ие болды. Ол Мель Ластменнің біріктірілген қаланың мэрі болуына қолдау көрсетті. 1998 жылдың басында Гарднер Торонто полиция қызметінің төрағасы Маурин Принслоудан бас тартты. Оған Майк Харристің прогрессивті консервативті үкіметі тағайындаған басқарма мүшелері, сондай-ақ мэр Мел Ластман және оның жақтастары қолдау көрсетті. Оңшыл Toronto Sun газетінде ол "полиция жақтасы" деп мақталған, ал солшыл Toronto Star газетінде ол "полицияның қорғаушысы" ретінде танымал болды деп жазылған. 1998 жылдың маусым айында Гарднер полиция қызметінің әкімшілік құрылымын жан-жақты қайта құруды қолдады. Ол сондай-ақ полиция бастығы Дэвид Бутбидің қалалық қоғамдық шағымдар бюросын көбірек орталықтандырылған модельмен ауыстыру жоспарын қолдады. Келесі айда ол Торонто полиция қызметкерлерін Онтариодағы ең жоғары жалақыға ие ету туралы келісім жасады. Жоғары жалақы Метроға бәсекеге қабілетті өтемақы ұсыну арқылы білікті қызметкерлерді ұстап қалуға көмектеседі. 1998 жылдың жазында Онтарионың судьясы Торонто полициясы бейтаныс әйелді "балькондық зорлаушы" деп аталатын адамды ұстауға "балық" ретінде пайдаланғанда абайсыздық жасады деп шешті (әйелге зорлаушы оның ауданында тұратынын және жыныстық қатынасқа түскені туралы хабарланбаған). Гарднер полицияның шалаакылығына сену қиын екенін айтты және кейбір әйелдер зорлау туралы өтірік айтады деп айтты. Кейін ол өзінің сөздері үшін кешірім сұрап, аты-жөнін атамаған әйелден ресми түрде кешірім сұрады. Гарднер 1999 жылы полицияға қылмысқа қарсы күресуге қосымша құралдар беру үшін полиция вертолеттерін сатып алуды қолдады, бұл басқа кеңесшілер тиімді емес және тым қымбат деп сынға алған бастама. Ол сондай-ақ Торонтодағы әрбір бизнеске полиция шығындарын жабу үшін 15 доллар төлейтін болды, бұл бастаманы Мел Ластман тез қабылдамады. Гарднер комиссия мүшесі Джуди Сгромен жиі бәсекелескен. Сгро 1999 жылы Торонто полиция одағының қорқытуына шағымданғаннан кейін полиция қызметі кеңесінен кетті. Бірде Гарднер полиция одағының қызметкерлеріне Сгроны ресми емес кеңес отырысында қорқытып, қорқытуға рұқсат бергені үшін айыпталды. Ол зорлаудың болғанын жоққа шығарды. Гарднер мен Фантино 2000 жылдың басында полиция одағының "Ақиқат көк" операциясы" атты даулы телемаркетингтік науқанына қарсы шығып, оны тоқтатуға мәжбүр етті. "Торонто Стар" газетінде Гарднер полиция кәсіподағының жетекшісі Крейг Бромелмен болашақта осындай қаржы жинау шараларына рұқсат беру туралы құпия келісімге келді деп жазылған. Гарднер келісімге қол жеткізілгенін жоққа шығарды және "Нағыз көк" науқанына үнемі қарсы екенін айтты.

Облыс өкілі

Қалалық кеңесшілерді сайлау әдісі 2000 жылғы сайлаумен ауысты, әр округке бір кеңесшіден тұратын жүйеге оралды. Филионға қарсы күрес кезінде Гарднер саясаттың сапында қалуды жөн көреді. Ластман мен Торонто полиция қауымдастығының президенті Крейг Бромеллдің қолдауымен Харрис үкіметі Гарднерді басқармадағы провинциялық тағайындалған орынның біріне тағайындауды мақұлдады, бұл оған қалалық кеңесте орын болмастан полиция қызметі кеңесінің төрағасы ретінде жалғастыруға мүмкіндік берді. 2001 жылы қыркүйекте ол провинциямен үш жылдық мерзімге қайта тағайындалды. 2001 жылдың қазанында Гарднер Торонто полициясының терроризмге қолдау білдірген деп күдіктілердің тізімін құрастыру туралы шешімін қолдады. Ол радио арқылы сұхбат барысында "осы тізімдегі адамдардың басым көпшілігі Таяу Шығыстан шыққан деп ойлаймын" деді. Гарднердің пікірлері де, оның тізімді қолдауы да азаматтық бостандық қорғаушылар, соның ішінде адвокат Клейтон Руби тарапынан сынға ұшырады. Облыстық солист генерал Дэвид Тернбулл Гарднердің пікірлерін де, полиция шешімін де қорғады. Гарднер 2002 жылдың соңында жарыстар арасындағы қатынастарды зерттеуді қолдады, бұқаралық ақпарат құралдарында Торонто полициясы қара нәсілділерге қарсы жүйелі түрде кемсітушілікке ұшырағандығы туралы хабарлар жарияланды. Ол нәсілдік профильдеудің бар екенін жоққа шығарды, бірақ шағымдардың артында түсінікті негіз бар екенін мойындады. Кейін ол Toronto Star газетінде нәсілдік профильдеу туралы мақалалар сериясын жариялағаны үшін сынға алды. Гарднер 2003 жылы полиция қызметінің басқарма төрағасы лауазымынан кетіп қалды. Ол Торонтодағы атыс қаруын өндіруші Para Ordinance Inc. компаниясының вице-президентінен қару-жарақ сыйлығын қабылдағаны анықталды. Гарднер 2001 жылы Халықаралық полиция басшылары қауымдастығының конгресінде көрме стенді үшін жеңілдікке қол жеткізді. Гарднер қарудың өндірушісіне 700 доллар төледі, бұл шектеу қойылған жартылай автоматты тапанша, дау-дамай көпшілікке жарияланудан аз уақыт бұрын. Онтарионың полиция қызметі жөніндегі азаматтық комиссиясы (OCCOPS) алты апта бойы жүргізген алғашқы тергеудің нәтижесінде сол жылдың соңында ресми тергеу жүргізілді. Кейіннен Гарднердің полициядан 5700 дана оқ-дәрі алып, оны жеке пайдалануға бергені белгілі болды. 2004 жылы Гарднердің конференцияға саяхатқа жұмсаған шығындарын өз бетімен бекіткені белгілі болды. Гарднердің орнын 2004 жылдың қаңтарында Полиция қызметі кеңесінің төрағасы болып Алан Хейзи басқарды. Сәуір айында OCCOPS тергеуі Гарднердің қаруды қабылдауда "шашты" дұрыс емес әрекет жасағанын, сонымен қатар тегін оқ-дәрі қабылдау шешімі басқарманың беделін түсіргенін анықтады. Ол 2004 жылдың желтоқсан айында өзінің өкілеттігі аяқталғанға дейін басқармадан жалақысыз босатылды. Гарднер өзінің ешқандай кінә жасамағанын айтып, шешімге шағымданды. Ол сондай-ақ бірнеше ай бойы комиссиядағы орынды босатудан бас тартты, бұл шешім кеңесте консерваторлар мен прогрессивтілердің арасында тұйықталып қалды. Бұл бөлім, ішінара, басшы Джулиан Фантиноның келісім-шартын жаңартпауға ықпал етті. Кейін Онтарио апелляциялық сотының шешімі Гарднердің техникалық себептер бойынша тоқтатылуын болдырмады, бірақ ол саясатты бұзғаны туралы пікірін ұсынбады. Гарднер бұл шешім оның атын ақтағанын және 2004 жылдың 1 қарашасында, оның өкілеттігі аяқталғанға дейін бір ай бұрын, оның беделі сақталғанын айтып, полиция қызметі кеңесінен отставкаға кетуін мәлімдеді.

2007 жылғы провинциялық сайлау

Гарднер 2007 жылғы провинциялық сайлауда Торонхиллдің Үлкен Торонто аймағындағы прогрессивті консервативті кандидатурасын іздейтінін мәлімдеді, бірақ партия басшылығының қысымынан кейін CFRB ток-шоу жүргізушісі Питер Шурманның пайдасына кері шегінуге келісті. Гарднер Toronto Star газетіне жалпы сайлауда Шурманды қолдайтынын айтты, өйткені ол "командалық ойыншы" болып табылады, бірақ "Мен қуаныштан секіріп жатқан жоқпын, солай дейік" деп жеке көңіл күйін білдірді.

2014 жылғы Торонто қаласы әкімінің сайлауы

2014 жылдың 30 қаңтарында Гарднер Торонтоның 2014 жылғы күзгі мэрлік сайлауында үміткер ретінде тіркелді. Оның сайлау науқанына көп көңіл бөлінбеді, ол ешқашан ірі кандидат болып саналмады, пікірлер сауалнамасына тіркелмеген және мэрлік пікірталастарға қатысуға шақырылмаған. Гарднер 2014 жылдың 4 қыркүйегінде кандидатурасын алып тастады.

2018 жылғы муниципалдық сайлау

2018 жылдың 27 маусымында 80 жасында Гарднер 2018 жылғы муниципалдық сайлауда Торонто қалалық кеңесіне 28 -урдада, ол бұрын өкілдік еткен Уиллоудейл маңындағы ауданды қамтиды. Гарднер Йонг көшесіне Finch және Sheppard Avenue арасындағы жолды қайта құруға қарсы болды. Ол жолдың жаяу жүргіншілерге қолайлы болуына жолдарды кеңейту және велосипед жолақтарын енгізу арқылы жолды жаяу жүргіншілерге ыңғайлы етуді ұсынды. Гарднер қалалық кеңеске қайта оралу жолында жеңіліс тапты, ал 5% -дан астам дауыс жинады, ал алтыншы орынға шықты.

Сайлау рекорды

2018 Торонто сайлауы, 18 - ші Уиллоудейл кандидаты Дауыстар %Джон Филион8,10431.06%Лили Ченг5,14919.74%Сонни Чо3,13012.00%Дэвид Мусави 1,5966.12%Дэнни Десантис 1,4865.70%Норман Гарднер1,4765.67%Сэм Моини1,2894.94%Саман Табаси Неджад1,1894.56%Винстон Парк5932.27%Джеральд Мак 5452.09%Дэвид Эпштейн 5382.06%Алберт Ким 2911.12%Фарах Аслань1870.72%Эндрю Гербст1620.62%Хамид Шакери1220.47%Джин Чонг Парк1010.39%Сэм Мативи660.25%Марк Хонман610.23% Торонто 1997 жылғы сайлау, 10 Солтүстік Йорк округінің орталық кандидаты Дауыстар %Джон Филион17,3339.96%15,Норман Гарднер134.535%Саммерсон Саммерс 11,512.55%