Кіріспе

Пропилен карбонаты (көбінесе қысқартылып ПК) - формуласы C4H6O3 органикалық қосылысы. Пропиленгликольден алынған циклді карбонат эфирі. Бұл түсті де, иіссіз сұйықтық полярлы, апротикалық еріткіш ретінде пайдалы.

Еріткіш ретінде

Пропилен карбонаты полярлы, апротикалық еріткіш ретінде қолданылады. Оның молекулалық диполдық моменті жоғары (4,9 D), ацетон (2,91 D) және этил ацетаты (1,78 D) -нан әлдеқайда жоғары.

Электролит

64 жоғары салыстырмалы рұқсат етілуіне (диэлектрлік тұрақты) байланысты литий батареялардағы электролиттердің жоғары рұқсат етілетін компоненті ретінде жиі қолданылады, әдетте аз тұтқырлығы бар еріткішпен бірге (мысалы, диметоксиэтан). Оның жоғары полярлығы литий иондары айналасында тиімді сольвациялық қабық жасауға мүмкіндік береді, осылайша өткізгіш электролит жасайды. Алайда, графитке деструктивті әсері болғандықтан литий-ионды батареяларда қолданылмайды.

Басқа

Пропилен карбонаты кейбір жабысқақ заттарда, бояулардан тазартқыш заттарда және косметикада кездеседі. Сондай-ақ, ол пластификатор ретінде де қолданылады. Пропилен карбонаты сондай-ақ табиғи газ бен синтез газыннан СО2 шығару үшін еріткіш ретінде қолданылады, онда H2S жоқ. Бұл әдісті 1950 жылдары Эль-Пасо табиғи газ компаниясы мен Флюор корпорациясы Батыс Техастағы Террелл округінің газ зауытында пайдалану үшін әзірледі, қазір ол Occidental Petroleum компаниясына тиесілі. Пропилен карбонаты өнімінің басқа карбонат эфирлеріне трансэстерификация арқылы да айналуы мүмкін (Карбонат эфирін қараңыз#Карбонат трансэстерификациясы). Электроспайлы иондау массалық спектрометриясында пропилен карбонаты аз беткі кернеу ерітіндісіне аналиттің зарядталуын арттыру үшін допингке салынады. Григнард реакциясында пропилен карбонаты (немесе басқа карбонат эфирлерінің көпшілігі) үшінші спирттерді жасау үшін пайдаланылуы мүмкін.

Қауіпсіздік

Клиникалық зерттеулер пропилен карбонаты косметикалық препараттарда қолданылған кезде теріні дәнділемейді немесе сезімталдандырмайды, ал сұйылтылмаған түрінде қолданылғанда теріні орташа дәнділейтінін байқалады. Пропилен карбонатымен тамақтандырылған, буға немесе сұйытылған сұйықтыққа әсер еткен тышқандарда маңызды уытты әсерлер байқалған жоқ. АҚШ-та пропилен карбонаты ұшпа органикалық қосылыстар (ҰОЖ) ретінде реттелмейді, өйткені ол смогтың пайда болуына елеулі үлес қоса алмайды және оның буы қатерлі ісікке немесе басқа да уытты әсерлерге әкеп соғады деп танылмаған немесе күдікті емес.