Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Имплантацияға дейінгі генетикалық гаплотипілеу (PGH) - бұл ұрпақтағы бір гендік бұзылыстардың болуын анықтау үшін қолданылатын имплантацияға дейінгі генетикалық диагностиканың (PGD) клиникалық әдісі. PGH - бұл қымбат және көп уақытты талап ететін бүкіл геномдық ассоциация эксперименттеріне қарағанда генді орналастырудың тиімді әдісін ұсынады. ПГГ-ның екі негізгі себеппен флуоресценциялы ин ситу гибридтеу (ФИШ) және полимеразалы тізбекті реакция (ПЦР) сияқты жалпы ПГД әдістерінен айырмашылығы бар. Біріншіден, ПГГ эмбриондардың генетикалық құрылымына назар аудармай, бұрыннан ауырып келгендер мен ауырмағандардың геномдарын салыстырады. Осылайша, ұрпақ аралық өзгерісті зерттеу тек мутацияны іздеудің орнына, мақсатты аурумен статистикалық байланысты генетикалық маркерлердің гаплотипі анықталады. ПГГ-ны жиі генетикалық тестілеудің басқа әдістерін нығайту үшін қолданады және кейбір жалпы ПГД әдістерінен дәлдірек деп саналады, өйткені ол қате диагноз қою қаупін азайтады. Зерттеулер аллельді жоғалту (ADO) салдарынан диагноздың қателігін, түсіндіру қателігінің ең көп таралған себептерінің бірі, ПГГ қолдану арқылы жоюға болады. Сонымен қатар, транслокацияға байланысты мутация жағдайында, ПГГ хромосомалық аномалияны толық көлемде, транслокацияның теңгерімді түрлерін тасымалдайтын эмбриондар мен гомологты қалыпты хромосомаларды тасымалдайтын эмбриондарды ажырата алады. Бұл артықшылық, өйткені FISH сияқты PGD әдістері эмбриондағы фенотиптік айырмашылықты білдіретінін, бірақ эмбриондағы тасымалдаушы болуы мүмкіндігін анықтамайды. 2015 жылы ПГГ бүкіл геномды күшейту (WGA) процесімен бірге ауруды диагностикалау үшін ғана емес, сонымен қатар митоздықтардан мейотикалық бөліну қателерін ажырату үшін де қолданылды. ПГД әдістерін пайдалану мен жақсарту үшін зерттеулер үздіксіз жүргізіліп келеді. Бұл әдіс жүктіліктің алғашқы апталарында емес, емшектегі ауытқуларды имплантациядан бұрын анықтауға мүмкіндік беретіндіктен, кеңінен таралып келеді. Соңғысы көбінесе эмбрионды абортқа әкеледі, бұл көптеген адамдар үшін этикалық дилемма болып табылады, қазір одан аулақ болу мүмкін.
Preimplantation genetic haplotyping (PGH) is a clinical method of preimplantation genetic diagnosis (PGD) used to determine the presence of single gene disorders in offspring. PGH provides a more feasible method of gene location than whole genome association experiments, which are expensive and time consuming. PGH differs from common PGD methods such as fluorescence in situ hybridization (FISH) and polymerase chain reaction (PCR) for two primary reasons. First, rather than focusing on the genetic makeup of an embryo PGH compares the genome of affected and unaffected members of previous generations. This examination of generational variation then allows for a haplotype of genetic markers statistically associated with the target disease to be identified, rather than searching merely for a mutation. PGH is often used to reinforce other methods of genetic testing, and is considered more accurate than certain more common PGD methods because it has been found to reduce risk of misdiagnoses. Studies have found that misdiagnoses due to allele dropout (ADO), one of the most common causes of interpretation error, can be almost eliminated through use of PGH. Further, in the case of mutation due to translocation, PGH is able to detect chromosome abnormality to its full extent by differentiating between embryos carrying balanced forms of a translocation versus those carrying the homologous normal chromosomes. This is an advantage because PGD methods such as FISH are able to reveal whether an embryo will express the phenotypic difference, but not whether an embryo may be a carrier. In 2015, PGH was used in conjunction with a whole genome amplification (WGA) process to not only diagnose disease but also distinguish meiotic segregation errors from mitotic ones. Studies are being continually performed in an attempt to utilize and improve PGD methods since their initial invention. It has become increasingly popular because it grants individuals the option of detecting embryo abnormalities before implantation, rather than during the beginning weeks of pregnancy. The latter often results in embryo abortion, presenting an ethical dilemma for many that can now be avoided.
Процедура
PGH аурудың пайда болуына себепші гендерді анықтау үшін қысқа тандемді қайталаулар (STR) және бір нуклеотидті полиморфизмдер (SNP) сияқты байланысты полиморфты маркерлерді қолданумен бірге отбасылық тарихқа қатысты ақпаратты пайдаланады. STR және SNP екеуі де ген нуклеотидтерінің түр-түрі болып табылады, ал адамның ДНК-да әр түрінің он миллиондаған түр-түрі бар деп есептейді. Керісінше, тіпті моногенді ауруды зардап шеккен геннің ішінде көптеген әртүрлі мутациялар тудыруы мүмкін болғандықтан, белгілі бір мутацияны табуға негізделген дәстүрлі ПГД әдістері мутацияға арналған арнайы сынақтарды талап етеді. Осылайша, PGH ПГД-ның барлығын мутацияға тән тестілер жоқ жағдайларда кеңейтеді. ПГГ-ның флуоресценттік ин ситу гибридтесуден (ФИШ) артықшылығы бар, өйткені ФИШ-тің хромосомалық транслокацияның теңгерімді түріне ие эмбриондарды гомологты қалыпты хромосомаларды тасымалдайтындардан ажырата алмайтыны. Бұл диагноз қоюға үлкен зиян келтіруі мүмкін. PGH айырмашылықты анықтай алады, ал FISH жиі ажырата алмайды. PGH мұны транслокацияларды тануға жақсы бейімделген полиморфты маркеттерді пайдалану арқылы жасайды. Бұл полиморфты белгілер қалыпты, теңгерімді және теңгерімсіз транслокацияларды өткізген эмбриондарды ажырата алады. FISH-те талдау үшін жасушалардың көбірек бекітілуі қажет, ал PGH-де тек жасушалардың полимераза тізбекті реакциясы түтіктеріне көшірілуі қажет. Жасушаларды ауыстыру қарапайым әдіс болып табылады және талдаудың сәтсіздігіне аз мүмкіндік береді.
PGH uses information regarding family history in conjunction with the use of linked polymorphic markers such as short tandem repeats (STRs) and single nucleotide polymorphisms (SNPs) to locate genes responsible for disease. Both STRs and SNPs are variations in gene nucleotides, and it is estimated that there are tens of millions of each type of variation in human DNA. In contrast, since even a monogenic disease can be caused by many different mutations within the affected gene, conventional PGD methods based on finding a specific mutation would require mutation specific tests. Thus, PGH widens the availability of PGD to cases where mutation specific tests are unavailable. PGH also has an advantage over fluorescence in situ hybridization (FISH) in that FISH is not usually able to make the differentiation between embryos that possess the balanced form of a chromosomal translocation and those carrying the homologous normal chromosomes. This inability can be seriously harmful to the diagnosis made. PGH can make the distinction that FISH often cannot. PGH does this by using polymorphic markers that are better suited at recognizing translocations. These polymorphic markers are able to distinguish between embryos that carried normal, balanced, and unbalanced translocations. FISH also requires more cell fixation for analysis whereas PGH requires only transfer of cells into polymerase chain reaction tubes. The cell transfer is a simpler method and leaves less room for analysis failure.
Тарих
ПГД 1968 жылы жыныстық қоянға жүргізілген болса, адам ПГД тек 1985 жылы бір жасушалық ДНК-да ПЦР-ны әзірлеуден кейін қол жетімді болды. ПГГ алғаш рет 2006 жылы Лондонның Гай ауруханасында жасалды.
While PGD was initially carried out to sex rabbits in 1968, human PGD only became available after the development of PCR on a single cell DNA in 1985. PGH was first developed in 2006 at London's Guy's Hospital.