Кіріспе

Теора – еркін, сапасы жоғалып кететін бейне қысу форматы. Ол Xiph.Org Foundation ұйымымен әзірленген және олардың басқа да еркін және ашық медиа жобаларымен бірге лицензиялық төлемсіз таратылады, соның ішінде Vorbis аудио форматы және Ogg контейнері. Libtheora бейне кодегі – Xiph.Org Foundation ұйымымен әзірленген Теора бейне қысу форматының эталондық іске асырылуы. Теора On2 Technologies компаниясы қоғамдық доменге өткізген бұрынғы жабық VP3 кодегінен туындаған. Ол дизайн және биттік жылдамдық тиімділігі тұрғысынан MPEG 4 Part 2, Windows Media Video және RealVideo-ның ерте нұсқаларымен салыстыруға болады, бірақ кейбір басқа кодектердегі кейбір мүмкіндіктерден мүресіз. Ол ашық стандарттар философиясы бойынша BBC-нің Dirac кодегімен салыстыруға болады. Теора Max Headroom телебағдарламасындағы Эдисон Картердің бақылаушысы Теора Джонстың құрметіне аталған.

Техникалық мәліметтер

Theora – өзгермелі битрет, DCT негізіндегі бейне сығыстыру схемасы. Көптеген таралған бейне кодектер сияқты, Theora хроматикалық суб-нақтылау, блокқа негізделген қозғалыс компенсациясы және 8x8 DCT блогын пайдаланды. Пиксельдер әртүрлі құрылымдарға топтастырылады, атап айтқанда блоктарға, суперблоктарға және макроблоктарға. Theora ішкі кодталған кадрларды ("keyframes") және алға қаратылған болжамдық кадрларды қолдайды, бірақ H.264 және VC 1 кодектерінде кездесетін екі жақты болжамдық кадрларды қолдамайды. Theora сондай-ақ интерлейсингті немесе компонент басына 8 биттен артық биттік тереңдікті қолдамайды. Theora бейне сығыстыру форматы VP3 бейне сығыстыру форматымен үйлесімді, ол кері үйлесімді кеңейтілген жиынтықтан тұрды. Theora – VP3-тің кеңейтілген жиынтығы, ал VP3 ағындары (кейбір шағын синтаксистік өзгерістермен) қайта сығымдаусыз Theora ағындарына түрлендірілуі мүмкін (бірақ керісінше емес). Одан үш ай өткен соң VP3.2 нұсқасы шықты, ол Theora-ның негізі болды.

Еркін бағдарламалық жасақтамаға ауысу

2001 жылдың тамызында On2 Technologies компаниясы VP3.2 бейне сығыстыру алгоритмінің ашық кодты нұсқасын шығаратынын хабарлады. 2001 жылдың қыркүйегінде On2 Technologies VP3.2 кодегінің бастапқы кодын VP3.2 Public License 0.1, арнайы ашық код лицензиясы бойынша жариялады. Лицензия VP3.2 деректерін ойнатуды қолдайтын үлкен жұмыс болған жағдайда ғана бастапқы кодты өзгертуге рұқсат берді. 2002 жылдың наурыз айында On2 көпшіліктің пікіріне жауап ретінде VP3 кодегін GNU Lesser General Public License лицензиясы бойынша қайта лицензиялады. 2002 жылдың маусым айында On2 VP3-ті Xiph.Org Foundation-ға сыйға тартты және оны Ogg Vorbis BSD стиліндегі лицензия бойынша ұсынды. On2 сонымен қатар бағдарламалық қамтамасы мен оның туындыларына қатысты барлық патенттік талаптарға қайтарымсыз және роялтисіз лицензия берді. 2002 жылдың тамызында On2 Xiph.Org Foundation-мен VP3-ті жаңа, тегін бейне кодегі – Theora-ның негізі ретінде пайдалану туралы келісімге келді. On2 Theora-ны VP3-тің жалғасы деп мәлімдеді. 2002 жылдың 3 қазанында On2 және Xiph libtheora, Theora-ның эталондық іске асырылуының бастапқы альфа нұсқасының аяқталғанын және қолжетімді екенін хабарлады. On2 Technologies жариялаған VP3 бастапқы кодынан басқа VP3 биттік ағыны форматының ресми сипаттамасы жоқ. 2003 жылы Майк Мелансон On2 және Xiph.Org Foundation-ның көмегімен VP3 биттік ағыны форматының және декодтау процесінің бастапқы кодтан жоғары деңгейдегі толық емес сипаттамасын жасады. Theora спецификациясы осы VP3 сипаттамасының кейбір бөліктерін қабылдады. Кейіннен Theora-ның мұрагері Daala AV1-ге біріктірілді.

Теориялық I-шектеу

Theora I бит-ағымы форматы 2004 жылдың маусым айында libtheora 1.0alpha3 нұсқасы шыққаннан кейін тоқтатылды. Бұл, Theora I спецификациясының кез келген нұсқасымен кодталған бейнелерге де қатысты. Theora I спецификациясы 2004 жылы толық жарияланды. Спецификациядағы кейінгі өзгерістердің барлығы шағын жаңартулар болды. Theora-ның эталондық іске асырылымы libtheora бірнеше жыл бойы альфа және бета сынақтарында болды. Libtheora-ның тұрақтанған алғашқы нұсқасы 2008 жылдың қараша айында жарық көрді. Содан кейін жұмыс кодекстің өнімділігін арттыруға, "Thusnelda" тармағында бағытталды, ол 2009 жылдың қыркүйегінде 1.1 нұсқасы ретінде, екінші тұрақты libtheora нұсқасы ретінде шығарылды. Бұл нұсқа жаңа техникалық жетістіктер мен мүмкіндіктерді әкелді, соның ішінде жаңа жылдамдықты басқару модулі және екі кезеңді жылдамдықты басқару. Libtheora-ның келесі нұсқасының кодовое атауы Ptalarbvorm болды. Theora ашық кодты қолданбаларда бейне форматы ретінде кеңінен танылды және VP9 нұсқасымен алмастырылғанша, Wikipedia-ның бейне контенті үшін қолданылатын форматқа айналды. Дегенмен, Theora-ны HTML5-тегі негізгі бейне қолдауының бір бөлігі ретінде қабылдау туралы ұсыныс пікір қақтығысына әкелді.

Мұра

2023 жылдың қазанында Google Chromium-нан Theora қолдауын жою ниетін жариялады (Google Chrome 123 нұсқасында жою процесі аяқталады), ал Firefox та осы қадамды жасады. Google-дің әзірлеушілері Theora кеңінен қолданылмаса да, AV1 сияқты ашық және авторлық төлемсіз кодектерді дамытуға ықпал еткенін айтты.

Ойнату өнімділігі

Ашық кодты VHDL кодтық базасы Theora аппараттық декодерін жасау үшін қолданылып жатты. Ол 2006 жылы Google Summer of Code жобасы ретінде басталып, Nios II және LEON процессорларында дамытылды. Бірақ, қазіргі таңда Theora декодерлік чиптері өндірісте жоқ, ал портативті медиаплеерлер, смартфондар және осы сияқты, есептеу қуаты шектеулі құрылғылар тиімді ойнату үшін мұндай чиптерге тәуелді.

Өңдеу

Атауы Сипаттамасы Қолдайтын операциялық жүйелер Unix сияқты OS X Windows LiVES Linux үшін бейне өңдеу бағдарламасы. Theora-ны өңдеуге, кодтауға және ағынды таратуға болады. ? Kdenlive KDE бейне редакторы. ? ? OpenShot ? ? Pitivi GNOME бейне редакторы. ? ? Cinelerra 2005 жылдың тамызынан бастап Cinelerra сызықтық емес бейне өңдеу жүйесінің CVS нұсқалары Theora-ны қолдайды. Xiph.org-тың oggz құралдары Ogg файлдарын қарау және өңдеуге арналған командалық жол бағдарламалары. ? Ogg Video Tools by yornstreamnik Өлшемді өзгерту, кесу, бөлу, біріктіру және басқа да құралдар. AVS Video Editor ? ?

Жасаушылар

Эльфель теора форматында бейне жазатын камералардың негізгі жасаушысы.