Кіріспе
Homo sapiens түріндегі белоктарды кодтайтын ген Ткань трансглутаминазасы (қысқаша tTG немесе TG2) - белок глютамин γ глютамилтрансферазалар (немесе жай ғана трансглутаминазалар) отбасының 78 кДа кальцийге тәуелді ферменті.
Tissue transglutaminase (abbreviated as tTG or TG2) is a 78 kDa, calcium dependent enzyme of the protein glutamine γ glutamyltransferases family (or simply transglutaminase family).
Ген
Адамның tTG гені 20- хромосомасында (20q11.2 q12) орналасқан.
Белсенділер
TG2 - трансглютаминазалар тобының құрамына кіретін көпфункционалды фермент, ол эпсилон (гамма глутамил) лизин изопептидті байланыстары арқылы белоктардың қиылысуын катализациялайды. Басқа трансглутаминазаларға ұқсас, tTG GTP/ GDP байланысу нүктесінен, каталитикалық доменнен, екі бета- бочкадан және бета- сэндвичтен тұрады. ТГ2 - нің кристалдық құрылымдары байланған GDP, GTP немесе ATP- мен бұл түрлерінің "жабық" конформациясын қабылдағанын, ал белсенді орнын ингибиторлық глютен пептиді имиксі немесе басқа ұқсас ингибиторлары алатын ТГ2 - нің "ашық" конформациясын қабылдағанын көрсетті. Ашық конформацияда TG2 төрт домендері каталитикалық белсенділікке мүмкіндік беретін кеңейтілген конфигурацияға орналасады, ал жабық конформацияда екі C терминал домендері қалдық Cys 277 бар каталитикалық өзек доменіне бүктеледі. N терминал доменінде екі түрлі конформация арасындағы шағын құрылымдық өзгерістер ғана байқалады.
Механизм
Адамның тТГ-да тік байланысудың каталитикалық механизмі тТГ-ның белсенді орнындағы Cys қалдықтарынан тиол тобын қамтиды. tTG арқылы қиылысу белсенділігі Ca2+ иондарының байланысын қажет етеді. Дисульфидтік байланыс пайда болған кезде фермент ашық түрінде қалады, бірақ каталитикалық белсенділігі төмендейді. tTG цитоскелеттің реттеуіне әр түрлі цитоскелеттік белоктармен, соның ішінде миозин, актин және спектрмен байланысу арқылы қатысады деп есептеледі. Трансглутаминазалық белсенділігімен қатар, tTG сондай-ақ киназа, белок дисульфид изомеразасы және демидаза ретінде әрекет етеді деп болжанады. Бұл соңғы белсенділік глиадин пептидтерін деамидациялауда маңызды, сондықтан целиак ауруының патологиясында маңызды рөл атқарады. tTG сонымен қатар PDI (протеин дисульфид изомераза) белсенділігін көрсетеді. PDI белсенділігіне байланысты tTG протеостазды реттеуде маңызды рөл атқарады, ол HSF1 (жылу шогы фактор 1) тримеризациясын катализациялайды және осылайша ағзаның жылу шогысына жауап береді. tTG болмаған жағдайда жылулық соққыға жауап беру бұзылады, өйткені қажетті тример қалыптаспайды.
Целиак ауруы
tTG көбінесе целиакиямен байланысы үшін белгілі. tTG әсіресе глутамин қалдықтарын деамидациялап, эпитоптар жасайды, бұл антигенді ұсынатын Т- клеткаларына глютен пептидінің байланысу аффинитетін арттырады, бұл адаптивті иммундық жауапты бастайды. Алайда, басқа зерттеулер
Емдеу
ТТГ-ны хирургиялық желім ретінде пайдалану әлі де тәжірибелік. Сондай- ақ, ол кейбір ісіктердегі метастаздарды басаңдату ретінде зерттеліп жатыр. tTG ингибиторлары нейродегенеративті ауруларға байланысты уытты инклюзиялардың пайда болуын тежейді. Бұл tTG ингибиторлары tTG ми ауруларының прогрессиясын жеңілдету құралы ретінде қызмет ете алатынын көрсетеді. Тышқанның генінің Tgm2 маркері үшін мысық мутант аллельдері. Бұл символ геномдық локусқа MGITgm2 Мутант тышқанның эмбрионалды дің жасушалары клондары арқылы беріледі. Бұл - бұл геннің тышқанда белгілі мақсатты мутациялары. Tgm2tm1a(KOMP)Wtsi Осы геннің мақсатты шартты мутантты аллельінің үлгі құрылымы Бұл мутантты ЭС жасушаларын тікелей зерттеуге немесе осы генді алып тастаған тышқандарды өндіруге пайдалануға болады. Бұл тышқандарды зерттеу Tgm2 функциясы туралы мәлімет бере алады: қараңыз:
Erp57
Эндоплазмалық тордың 57 белогы (Erp57) - эндоплазмалық тордың I класындағы MHC молекулаларына пептидтерді жүктеуге қатысатын шаперон молекуласы. Трансглутаминаза 2 (ТГ2) - барлық жерде (клеткааралық және клеткадан тыс) экспрессияланатын, бірнеше реттік Post- трансляциялық реттеуге ие, оның ішінде Cys 370 және Cys 371 арасындағы аллостерикалық дисульфидті байланыс бар, ол ферментті клеткадан тыс матрицада белсенді емес етеді.