Кіріспе
Американдық теолог Джудит Пласкоу (14 наурыз 1947 жылы туған) - американдық теолог, автор және белсенді, алғашқы еврей феминист теологы. Йель университетінде докторлық дәрежесін алғаннан кейін ол Манхэттен колледжінде отыз екі жыл ұстаздық етті. Ол "Діндегі феминисттік зерттеулер журналын" құрушылардың бірі болды және алғашқы он жыл ішінде оның редакторы болды. Ол сондай-ақ өзінің жазуына қатты әсер еткен еврей феминисттік тобы B'not Esh-ті және 1998 жылы президенті болған Американың діни академиясының феминисттік бөлімін құруға көмектесті. Пласкоудың еңбегі еврей феминист теологиясын дамытуда маңызды рөл атқарды. Оның ең маңызды еңбегі "Синайда қайтадан тұру: феминисттік көзқарас бойынша иудаизм" деп аталады. Оның пікірінше, еврей тарихында әйелдер көзқарасының болмауы дінге кері әсер етті және ол еврей феминисттерін Торадағы және еврей ойларындағы өз орнын қайтарып алуға шақырды. Бұл яһуди феминисттерінің ең алғашқы теологиялық мәтіндерінің бірі және кейбіреулер оны ХХ ғасырдың ең маңызды яһуди мәтіндерінің бірі деп санайды. "Лилит" еврей феминисттік журналының атымен аталды. Жас кезінен бастап ол этиканы және белсенділікті иудаизмнің ажырамас бөлігі ретінде қарастырды, бұл оның феминисттік этикаға қосқан үлесіне әсер етті. Ол 1980-ші жылдары лесбиянка ретінде шықты және жыныстық қатынас әрқашан оның басты назарында болса да, оның "Твик Блессинг: Лесбиянка немесе Гей және еврей болу туралы" атты мақаласы еврей лесбиянкасы болу туралы оның ең ресми және танымал талқылауы болды. Ол өзінің алғашқы еврей феминизм және теология сабағын оқыту мүмкіндігіне 1980 жылы бірінші Ұлттық Хавура жазғы институтында ие болды. Бұл мүмкіндік Пласкоу үшін жеке серпіліс болды; ол ақыры өзінің жеке басының барлық аспектілері арасында үлкен шиеленісті сезінгеннен кейін сәйкестеніп жатқанын сезінді. Бірінші сабақтан кейін ол "Дұрыс сұрақ теологиялық" деп жазуға талпынды, бұл Синтия Озиктің "Дұрыс сұрақты табуға арналған ескертулер" мақаласына жауап ретінде. Пласкоудың мақаласы 1982 жылы жарық көрді және ол еврейшілдіктегі Тора, Құдай және Израиль сияқты негізгі ұғымдарға феминисттік сын-пікірлерін білдірді. Феминисттік мидраш арқылы халаха теологияға қарағанда екінші реттік болып қаралуы керек деп дәлелдеді. Бұл тарихты көрнекі ету оның назарында феминисттік мидраш дамыту үшін өте маңызды. "Лилиттың келуі" (1972) Еврей феминисттерінің Естер патшайым мен Лилит сияқты Киелі кітаптағы әйелдердің архетиптерін зерттеу дәстүрін жалғастырды. Лилит Адам атаның алғашқы жұбайы болды және оған тең жаратылған. Лилит жыныстық теңдікке қол жеткізе алмағаны үшін Едемнен қашып кетті, оның орнына мойынсұнғыш Хауа келді және сәби ұлдарды жейтін әйел жынға айналды. Пласкоу Лилитті Едемнің қабырғаларынан тыс жерде Еваның өзін іздеп келуін күтіп отыр деп елестетеді. Ева келгеннен кейін олар бір-бірімен байланысып, Адам мен Құдай қорқатын әлемді қайта құруға кіріседі. Пласкоудың еңбегі Лилитті әйелдің қандай болмауға тиіс екендігіне үлгілі мысалдан әйелдерді азат етудің күшті қайраткеріне айналдырды.
Judith Plaskow (born March 14, 1947) is an American theologian, author, and activist known for being the first Jewish feminist theologian. After earning her doctorate at Yale University, she taught at Manhattan College for thirty two years before becoming a professor emerita. She was one of the creators of the Journal for Feminist Studies in Religion and was its editor for the first ten years. She also helped to create B'not Esh, a Jewish feminist group that heavily inspired her writing, and a feminist section of the American Academy of Religion, an organization of which she was president in 1998. Plaskow's work has been critical in developing Jewish feminist theology. Her most significant work, Standing Again at Sinai: Judaism from a Feminist Perspective, argued that the absence of female perspectives in Jewish history has had a negative impact on the religion and she urged Jewish feminists to reclaim their place in the Torah and in Jewish thought. It is one of the first Jewish feminist theological texts ever written and is considered by some to be one of the most important Jewish texts of the 20th century. and became the namesake of the Jewish feminist magazine Lilith. From a young age, she viewed ethics and activism as integral to Judaism, which influenced her contributions to feminist ethics. She came out as a lesbian in the 1980s and though sexuality was always a focus of hers, her article in "Twice Blessed: On Being Lesbian or Gay and Jewish," was her most formal and popular discussion of being a Jewish lesbian. She got her first chance to teach a Jewish feminism and theology class at the first National Havurah Summer Institute in 1980. This opportunity was a personal breakthrough for Plaskow; she finally felt all of the aspects of her identity falling into alignment after feeling so much tension between them. After her first class, she was inspired to write "The Right Question is Theological," partly in response to Cynthia Ozick's article, "Notes Towards Finding the Right Question." Plaskow's article was published in 1982 and it laid down her feminist criticisms of key concepts in Judaism like the Torah, God, and Israel, using feminist midrash to argue that halakhah should be taken as secondary to theology. Making this history visible is essential to developing feminist midrash in her eyes. "The Coming of Lilith" (1972) continued the Jewish feminist tradition of examining female archetypes in the Bible like Queen Esther and Lilith. Lilith was Adam's original mate and was created as equal to him. Lilith fled Eden when she was denied sexual equality, was replaced by submissive Eve, and became a she demon who fed on infant boys. Plaskow imagines Lilith as waiting for Eve to come find her outside the walls of Eden and after Eve arrives and they've bonded, they'll rebuild the world together, which Adam and God fear. Plaskow's work helped turn Lilith from the prototypical example of what a woman shouldn't be to an empowered figurehead for women's liberation.
Жеке өмір
1967 жылы Раббилер ғалымы Роберт Голденбергке үйленді. Олар Нью-Йорк университетінде, Конкордия университетінде және Вичита мемлекеттік университетінде бірге жұмыс істеді. 1977 жылы олардың Александр Голденберг есімді ұлы дүниеге келді. 1984 жылы лесбиянка ретінде танылғаннан кейін ол Голденбергтен бөлініп кетті. Оның лесбияндығы ол сырға шыққаннан кейін әлеуметтік ортада ашық құпия болды, бірақ ол академиялық әлемдегі лесбияндықпен бірден тікелей байланысты емес. "Сайнадағы тағы бір рет" журналында жыныстық қатынас туралы талқылау автордың лесбияндығын тексермейді, бірақ ол гомосексуалдық жекелік туралы сөйлескенде "біздің" деген сөзді қолданады. Тек "Twice Blessed: On Being Lesbian or Gay and Jewish" атты еңбегін шығарғаннан кейін ғана ол өзін "лесбияндық трактат" деп атады, тіпті оның көп бөлігі "Стайндинг Авен ат Синай" кітабынан алынғанына қарамастан. Оның жолында қиындықтар да болды. "Womanspirit Rising: A Feminist Reader in Religion" атты еңбегінде ол өзінің профессорларының өзін және Мәсіхті феминисттік теологияны ұстанбауға қалай итермелегенін еске алады. Бір профессор Мәсіхтің феминисттік теологиясына арналған эссесін жоққа шығарып, сыныптастарының эсселерін талқылауды жөн көрді, өйткені Мәсіхтің тақырыбы маңызды деп ойламады. Олардың әйелдерге қатысты тарихи көзқарасты зерттеу туралы ұсынысын христиандықта олардың диссертациялары үшін профессор ашулы түрде қабылдамады. Пласкоу "Синайда қайтадан тұрып" шығармасын өзінің ең ықпалды еңбегі деп мойындайды, бірақ оның еврей феминисттік теологиясына ең үлкен үлесі оның әдістемесі екенін айтады. Ол әйелдерді ерлердің дәстүрлі рөлдеріне қою жеткіліксіз екенін, керісінше, біз жүйені қайтадан ойлап, қайта құруымыз керектігін үнемі айтып келеді. Сонымен қатар, оның еврей тарихында әйелдер көзқарасы ескерілмеген және еврей феминисттері әйелдер көзқарасын қайтарып алуға шақырылған деген пікірі көптеген зерттеушілерді шыңдады. Бұл 1960-шы жылдардың аяғынан бастап феминисттер мен азаматтық құқық қорғаушылар тарапынан жария етілген сананы көтеру шараларына ұқсас. Оның сеңлілік туралы түсінігі Лилитті түсіндіруде көрініс табады, бұл оның Евамен арасындағы сеңлілік құндылығын көрсетеді. Персияға қарсы, ал қазір Палестинаға қарсы. Клейн Израиль байланысы қажетсіз және ішінара дұрыс емес деп санайды, екі жағдайда да еврейлер геноцидке қатыспай, агрессияға қарсылық көрсетті деп айтады. Оның айтуынша, Пласкоу мен басқа феминисттер еврей жазбаларының патриархалды сипатын талдау үшін еврей дінін жек көретіндерге сүйенбеу керек.
Жарияланымдар
Ж. Пласкоу, "Секс, күнә және рақым" Америка университетінің баспасы, 1979 жыл. Ж. Пласкоу, "Көріністерді тоқу": Феминисттік руханилықтың жаңа үлгілері. Харпер Сан-Франкоско, 1980 жыл. Дж. Пласкоу, Синайда қайтадан тұр: Феминисттік көзқарас бойынша иудаизм, ХарперСан-Франциско, 1991. Дж. Пласкоу, Лилиттің келуі: Феминизм, иудаизм және жыныстық этика туралы очерктер, 1972 2003. Beacon Press, 2005 J. Plaskow; C. P. Мәсіх, Құдай және Құдай әлемде: Тіршіліктегі теологиядағы әңгімелер. Fortress Press, 2016 жыл.
J. Plaskow; C. P. Christ, Goddess and God in the World: Conversations in Embodied Theology. Fortress Press, 2016.