Кіріспе

11/12 ғасырдағы Мосул билеушісі Қивам ад-Даула Кербоға (Күрбоға), Кербоға немесе Карбуға деп белгілі, Бірінші крест жорығы кезінде Мосул атабегі болды және батырлығымен танымал болды.

Ерте өмір

Кербоға – әскери қабілетінің арқасында сәттілікке жеткен Сельджук түрікі. Ол Малик Шах I-нің әйелі Теркен Хатунды және оның төрт жасар ұлы Махмуд I-ді Бағдадта таққа отырғызуға көмектесті. Кербоға Исфаханды қорғау және Беркиярұқты тұтқындау үшін әскермен жіберілді. Бірақ, 1093 жылғы қаңтарда Махмудтың қолдаушылары Исфаханда Беркиярұқтың әскерлерінен жеңіліске ұшырады. Бір айдан кейін ол Сәлжұқ әмірі Исмаил ибн Якутиге қосылып, Беркиярұқтың әскеріне қарсы күресті, олар тағы да жеңіске жетті. Кейін Кербоға Беркиярұққа қосылды, содан кейін 1094 жылы Сирияда өзін сұлтан деп жариялаған Тутуш I-ге қарсы күресуге жіберілді, бірақ ол ағасы Альтунташпен бірге Алеппода, сосын Хомста тұтқындалды. Тутуш қайтыс болғаннан кейін, оны Фахр әл-Мулк Радван босатты. 1095 жылы ол Алеппоны қайта басып алуға тырысқан Аббасид халифасы Әл-Мустазирге қызмет етті. 1096 жылы ол Харран, Нисбис және Мосул қалаларын жаулап алды, соның нәтижесінде Укайлид әулетінің билігі аяқталды.

Бірінші крест жорығы

1098 жылы Антиохияны крестшілер қоршағанын естігенде, ол әскерлерін жинап, қаланы құтқару үшін аттанды. Ол 31 наурызда Мосулдан жолға шықты. Сапар барысында, Антиохияға бара жатқанда, Балдуин I жақында басып алған Эдессаны қайтаруға тырысты, франк гарнизондарының өзінен кейін қалмауы үшін. Ол үш апта бойы қаланы қоршады, бірақ соңында Антиохияға қарай жалғастырды. Оның күшін қосып жіберсе, крест жорығы Антиохия қабырғалары алдында аяқталар ма еді, және шын мәнінде, бүкіл крест жорығы Эдессада өткен уақытының қадірлілігінен сақталған болуы мүмкін. Ол шамамен 7 маусымда келген кезде, крестшілер қаланы қоршаудан жеңіп шығып, 3 маусымнан бері иеленуде болды. Кербога да өз кезегінде қаланы қоршауға кіріспей тұрып, олар қалаға азық-түлік жеткізе алмады. Қоршау кезінде, 27 маусымда крестшілер Петр Ермитті Кербогаға елші ретінде жіберіп, тараптар барлық дауларды жекпе-жек арқылы шешуді ұсынды. Өзінің жағдайы қауіпсіз деп ойлағандықтан, Кербога бұл ұсынысты өзінің мүддесіне қайшы деп танып, қабылдамады. Осы уақытта қала ішінде Питер Бартоломей көріпкелдік арқылы қасиетті сүңгіні тапқанын мәлімдеді. Бұл жаңалық христиан әскеріне қайтадан күш берді. Сонымен қатар, атабег әскері арасында келіспеушіліктер мен ішкі тартыстар басталды. Кербоганың зор әскері көшпелі түрікмендерден, сондай-ақ Мосул, Джазира, Палестина және Дамаск қалаларынан келген тұрақты әскерлер мен жасақтардан құралды. Әмірлер арасындағы ішкі даулар франктарға қарсы біртүтас болуға кедерілді. Оның одақтастарын біріктірген жалғыз нәрсе – Кербоганың нақты мақсатына, барлық жерлерін жаулап алуға деген ортақ қорқынысы еді. Егер Антиохия оның қолына тисе, ол жеңіске жетпес еді. 28 маусымда христиан әскерінің басшысы Богемонд шабуылға шешім қабылдағанда, әмірлер Кербоганы кемсітіп, шешуші сәтте оны тастап кетуге келісті. Ол крестшілер тарапынан тез жеңіліске ұшырады. Ол кері шегінуге мәжбүр болды және Мосулға күйреген күйі қайтып келді.

Кейінгі өмірі

Эдесса және Антиохия қалаларының сыртындағы шайқастағы жеңілістеріне қарамастан, Кербоғаның Мосулдағы билігі өмірінің соңына дейін ешкіммен күресілмеді. Ол 1102 жылы Кербоға қайтыс болғаннан кейін, бірқатар Сельджуқ бағыныштылары билік еткен соң, 1127 жылы Мосулда билікті алған Зенгид әулетінің атымен аталатын Имад ад-Дин Зенгиді тәрбиелеумен айналысты.