Кіріспе
Хаузер фирмасын 1904 жылы Кристиан Хаузер және оның ұлдары Отто мен Макс құрды. Зауыт Штутгарттың маңында Людвигсбург қаласында орналасқан. 1943 жылы Германия экономикасы "толық соғыс" деңгейіне жеткенде, барлық фигураларды (және басқа да ойыншықтар) өндіру тоқтатылды. 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң композициялық фигуралардың шектеулі өндірісі қайта басталды. Хаузер 1955 жылы қатты полистирол пластмассадан фигуралар шығара бастағанда Elastolin брендін пайдалануды жалғастырды, ал 1969 жылы ескі ағаштан жасалған материалдан фигуралар өндірісі жалғасты. Хаузердің пластикалық фигураларын шығару 1982 жылға дейін жалғасты. Компания 1983 жылдың маусым айында банкроттыққа ұшырап, жыл соңына дейін өндірісін тоқтатты.
Elastolin is a trademark used by the German company O&M Hausser (O&M Haußer) for the toy soldiers and other types of figures it manufactured from composite material and later from plastic. The Hausser firm was founded in 1904 by Christian Hausser and his sons Otto and Max. The factory was situated in Ludwigsburg near Stuttgart. Production of all figures (and all other toys) was interrupted when the German economy was put on a "total war" footing in 1943. Limited production of composition figures resumed several years after the end of World War II in 1945. Hausser continued to use the brand name Elastolin when it began production of figures in a hard polystyrene plastic in 1955 while production of figures in the older sawdust based composition material continued into the 1969. Hausser production of plastic figures continued through 1982. The company filed for bankruptcy in June 1983 and ceased production by the end of the year.
Сандық шкалалар
Эластолин құрамының фигуралары 40 мм (сонымен қатар 4 см), 65 мм (6,5 см), 70 мм (7 см) және 105 мм (10,5 см) мөлшерлерде жасалды. 70 мм шамамен 3 дюймді құрағандықтан, 70 мм шамамен 1/24 шкалада. 1930 жылдардағы Elastolin каталогтарында 7 см фигуралар "нормальді өлшем" (normalgrosse) деп, ал 4 см фигуралар Miniatur Soldaten деп сипатталған. 4 см фигуралардың каталог нөмірлері М сөзінен басталады, сондықтан 4 см шегініс жасайтын Heer Trommler (Әскердің тұмсық барабаншысы) каталог нөмірі M 47/1 болды.
Әке
Хир, барлығы екінші дүниежүзілік соғыстың дұрыс неміс формасын киіп, шеруші офицерлерді, шеруші жаяу әскерлерді, шеруші ту көтергіштерді, шеруші музыканттарды, қара киім киген шеруші танкшыны, шеруші Гебиргсхагер ("тау әскерлері"), шеруші музыканттарды және ат үстіндегі ат әскері мен музыканттарды қамтитын парадтық фигуралармен бейнеленді. Парадтық жердегі фигуралар күзетке арналған әскерлерді құрастырды, олар: офицерлер назарында тұрды, әскери қызметшілер назарында тұрды немесе "қазіргі қаруларда", тұрып тұрған ту көтергіштер, салют беретін танкшы, тұрып тұрған музыканттар және күзет қораптары, сондай-ақ тұрып тұрған ат әскері және тұрып тұрған ат әскерінің музыканттары. Оқушы-инструктордың фигурасы және жаттығу жаттығуларын жасайтын, шаршау формасында жаңадан қабылданған үш фигурасы болды. Heer жауынгерлік әскерлері құрамында Infanterie (500/ және 600/ сериялары) (атқыштар, гранатометшілер және пулеметшілер), Кавалерия (400/ сериясы), Артиллерия [664/ сериясы] (тұңғыш артиллерия құрамалары), Nachrichtentruppe ("байланыс әскерлері") [659/ сериясы] бірінші дүниежүзілік соғыстың ескі хабар иттері мен тасымалдаушы көгершіндер, Pioniere ("жауынгерлік инженерлер мен құрылыс әскерлері") [662/ сериясы] және Krad Schutzen ("мотоцикл әскерлері") [990/ сериясы] жеке екі жолаушы мотоциклдері мен үш жолаушы қосалқы вагондар үлгілерінде. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Батыс майданда екі жақ та улы газ қолданған, сондықтан Gasalarmschlager ("газ сигнализаторы") [584] және газ маскаларын киген бірнеше жаяу әскер фигуралары болды. "Verwundete und Sanitatspersonal" (656 сериясы) құрамында дәрігерлер мен медбикелер бар, олар әскери жарақаттанған жауынгерлерді емдейтін. 656 сериясына Toter Soldat ("өлі сарбаз") кірді [652/15]. Лагерь (лагерь) [серісі 550/] - жуу, тазалау, тамақтану, жату және шатырларын жауып жатқан сарбаздар. Сондай-ақ, 550/36/50 фигурасы болды, ол өз үстелімен, үстелімен және жазу машинасымен жұмыс істеуге дайын болған.
Крейгсмарин
Крейгсмаринді "жеке тұлға" фигурасы - Грос адмирал Эрих Редер салют жасады, семсері бар офицерлер шеруде, мылтығы бар теңізшілер, фанфар трубашылары (Fanfarenblaser) және ту тасымалдаушылар (Fahnentrager) және қысқа ұрыс фигуралары. Марш жасайтын екі негізгі топ бар: бір топ көк қысқы киім киіп, екіншісі ақ жазғы киім киіп жүр. Екі маусымдық түстер үшін де маршырушы музыканттардың толық жиынтығы жасалды. Сонымен қатар, ақ көйлек, көк шалбар киген теңізшілер жүріп жатыр. Крейгсмариннің жауынгерлік фигуралар жиынтығына тірі, тізе бүгіп, жатушы мылтықшылар, мылтықшы мылтықшы, мылтықшы офицер, мылтықшы мылтығын ұрандай соғатын мылтықшы және граната лақтырушы кіреді. Нацистік дәуірдегі (1933 1945) барлық Эластолин Кригсмарин фигуралары 14/ сериясында каталогталған (Кригсмарин Троммлер маршы үшін каталог нөмірі 14/47/1, 14 қызмет саласын көрсетеді; екінші нөмір, 47, фигураның маршы музыкант екенін көрсетті, ал соңғы нөмір, 1, музыканттың Троммлер екенін көрсетті).
Люфтваффе
Луфтваффе парад алаңында рейхсмаршал Герман Герингтің бірнеше түрлі "жеке тұлғалары" және екі сериялы шеру фигуралары: Flieger ("ұшақтар") [серия 26/ ] сары waffenfarbe ("қызмет түсі") және Flak ("ұшаққа қарсы әскерлер) [серия 28/ ] қызыл waffenfarbe. Екі бөлімде де бірнеше түрдегі шеруші офицерлер, мылтықпен шеруші әскерилер (кейде жұмсақ далалық шапка киіп, басқалары Stahlhelm қалқаны киіп), шеруші байрақты тасымалдаушылар және шеруші және тұрып тұрған музыканттардың толық жиынтығы болды. Флайерлер мен флактар да (марш жасамайтын) офицерлер мен жауынгерлермен бірге болды. Флайерлердің арасында көк түсті люфтваффе киіміне қарағанда беже түсті "ұшу костюмін" киген ұшқыш бар еді. Луфтваффеде де жауынгерлік әскерлер болды. 28/664 сериялы Flak Артиллерия экипаждары және 28/590 Flak Krad Schutzen фигуралары болды. Бұл фигуралар Heer-ге ұқсас болды, бірақ Люфтваффедің ерекше көк сұр формасымен. Elastolin solf оларды Heer-дің әріптестерімен бірдей бағаға сатты, бірақ заманауи аукциондық каталогтарда олар әдетте жоғары бағада көрсетіледі, сондықтан заманауи коллекционерлер сатып алатын кез-келген 28/664 және 28/590 цифрлары 664 және 590 цифрларының соғыстан кейінгі қайта бояуы емес екеніне назар аударуы керек.
Жарымәскери
Әскери-әскери бөлімдерге SA (Sturm Abteilung), SS, LSSAH (Leibstandarte Adolf Hitler = Гитлердің элиталық СС жансакшылар бөлімі), RAD (Reichsarbeitsdienst = Неміс еңбек қызметі), NSDAP (Нацистік партия), Гитлер жастары (Hitler Jugend), Jungvolk (Гитлер жастарының жасөспірімге дейінгі аналогтары), BdM (Гитлер жастарының әйелдер аналогтары), Marinesturm (Marine SA; SA-ның мамандандырылған бөлімшелері) және тағы басқалары кіреді. Барлық жарымәскери ұйымдар шерумен таныстырылды. SA, SS және RAD музыканттарының толық маршы бар еді; сонымен қатар, SA музыканттарының толық тобы (маршы жоқ), оның ішінде kesselpauker (кетел барабаншысы) болды. "Жуңғол" тобының құрамында барабаншылар, флейташылар мен фанфарлар болды. SA, SS, LSSAH, RAD, Гитлер жастары, Jungvolk, BdM және NSFK шеруші фигуралары неміс ұлттық туы немесе жеке ұйымдарының туы бар. SA 1920-шы жылдары және 1930-шы жылдары нацистік жарымәскери ұйымдардың ішіндегі ең ірі және көрнекті болды, сондықтан Эластолиннің SA-ның көптеген түрлерін жасағаны таңқаларлық емес. Онда SA бірнеше формада - негізгі "қоңыр көйлек", қоңыр жакеті бар тағы бір форма және қысқы формада. Саудиялықтардың қатарына қаптармен жүретін және мылтық ұстаған адамдар кірді. Парадта SA дәрігері мен SA медбикесі де болды. Гитлер канцлер болып тағайындалғанға дейін Kampfzeit ("сайыс / күрес уақыты") кезінде тез "алғашқы көмек" (ең болмаса) маңызды болды! Сондай-ақ, ат үстінде отырған кейіпкерлер және SA музыканттарының шағын тобы болды. Парад алаңын тастағанда, SA Lagerleben және басқалар далалық жаттығудан өтіп жатқан бөлімнің өкілдерінің үлкен тізбегі болды.
Тұлғалық фигуралар
Хаузердің алғашқы "жеке тұлғалары" - Кайзер Вильгельм II және көп ұзамай Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Фельдмаршал фон Гинденбург болды. "Кешелік кейіпкерлерге" Гитлер, фон Гинденбург, Людендорф, Геринг, Гесс, Геббельс, фон Ширах, Грос адмирал Радер және гусарлық киімде генерал-фельдмаршал фон Маккенсен жатады. Мұссолини мен Франконың екі тұлғасы бар. SA көшбасшысы Эрнст Рёмнің жеке тұлғасы 1934 жылы "Ұзын пышақ түні" (нацистік партияның социалистік қанатының тазалануы) кезінде өлім жазасына кесілгеннен кейін қатарынан шығарылды. Генерал фон Бломберг 1938 жылы зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болғаннан кейін жалпыға бірдей генерал фигурасына айналды. Гитлер бірнеше киім киген кейіпкерлермен бейнеленген; бірі - Гитлер әскерлерді немесе нацистік бөлімдерді қарап жатқанда, оң қолы жоғары қарай иілген, оның ерекше салютімен жүріп жатқан бейнес. Сонымен қатар, Эластолиннің керемет қызметкерлерінің бірінде Гитлер отыратын (неміс балалары Фюрердің әрқашан жүргізушінің жанында, ал арткы орындықта отырмағанын білетін). Сонымен қатар, Гитлердің азаматтық киім киген ертедегі бейнесі де бар. Гёрингтің Германия басшылығындағы жоғары беделі оның SA, NSFK және Luftwaffe киімінде бейнеленген сандармен бейнеленгендігімен көрініс тапты. Сол кезде (26/21) әскерлерді қарап отырған Горингтің жүріп бара жатқан фигурасы болды, ал Горинг генерал-фельдмаршал, содан кейін рейхсмаршал дәрежесіне көтерілген кезде "Темір адам" маршалдың үлкен таяғын ұстап тұрған көрініс жасалды. Гитлер, Геринг, Гинденбург, Муссолини және Франконың премиум-класс фигуралары бассыз композициялық денелермен жасалды, содан кейін олардың бет-әлпеттері мен ерекшеліктерін ерекше анық түсіретін арнайы жасалған фарфордан жасалған баспен жабдықталды. Бұл коллекционерлерден жоғары баға талап етеді. Муссолини жүріп бара жатқан (25/21N) және ат үстінде (25/496N) бейнеленген. Неміс президенті генерал-фельдмаршал және рейхспрезидент Пол фон Гинденбург 1934 жылы қайтыс болғаннан кейін де бірнеше жыл бойы каталогта болды және киім-кешекте (649), азаматтық киімде (648) және ат үстінде киім-кешекте болды. Барлық нацистік көшбасшылар (Гитлер, Рём, Гес, Геринг, Геббельс және фон Ширах) неміс сәлеміне (яғни "Хайл Гитлер!" салют). Муссолини мен Франконың кейіпкерлері фашистік салютке орналастырылуы мүмкін (бұған қарама-қарсы, Вермахт кейіпкерлері бір-бірін дәстүрлі оң қолмен қол тигізіп, қалпақ салютімен сәлемдесті).
Шетелдік (аустландерлік) әскерлер
Шетелдік (аустландерлік) қарулы күштер де жақсы ұсынылған. Бұларға британдық, американдық, даниялық, голландтық, бельгиялық, эфиопиялық, француз, швейцарлық, итальяндық, венгр, румын, (британдық) үнді, қытай және жапон тілдері жатады. Француз күштеріне француз армиясы (жорық және жауынгерлік фигуралар), француз теңізшілері, француз отаршылдық күштер ("француздар" және "туғандар") және элиталық шабуылшылар (тау әскерлері) кіреді. Бельгиялықтардың атынан жауынгерлік марш және жауынгерлік фигуралар болды. Сондай-ақ, Арденн атқыштар корпусының ерекше жасыл beret киген фигуралардың қысқа қатары болды. Италиялықтардың құрамында жаяу әскер мен бірнеше жауынгерлер болды. Сондай-ақ, шабуылға шықты офицерлер мен элиталық атқыштар бөлімдерінің сарбаздары кең жиекті шапқыштарымен және қара әтеш қауырсықтарымен. Тропикалық формадағы итальяндық кейіпкерлер және (қара) африкалық отаршылдар аз мөлшерде шығарылды. Гвардиялық полктер түрлі-түсті киім-кешектерде Ұлыбританияның Гренадерлік гвардиясы мен Данияның Корольдік өмірлік гвардиясынан шығарылды. Хаузер Эластолин өзінің шетелдік фигураларының көпшілігін бассыз әдеттегі денеге дұрыс қалқанмен бас қосу арқылы жасап, содан кейін фигураны соған сәйкес бояды. Сондықтан ағылшын, американдық және француз сарбаздары одақтастардың "ананас" қол гранатасы емес, неміс стиліндегi "картошка масшері" қол гранаталарымен қаруланған және неліктен олар стандартты неміс газ маскасы канистрын алып жүреді. Алайда, арнайы құймадан жасалған кейбір шетелдік фигуралар да бар - Бельгия мен Франция сарбаздарының ұзын пальто кигендері ең жақсы мысал болып табылады. Бірнеше басқа еуропалық елдер неміс шлемінің дизайнынан келетін қорғаныстың жоғары екенін байқап, оны өздерінің әскерлері үшін қолданды. Бұл Эластолинге шетелдік әскерлерді бейнелейтін кейіпкерлерді шетелдік киімнің түсімен бояу арқылы жасауға мүмкіндік берді. Сондықтан, оларды дұрыс анықтау үшін, әсіресе неміс, венгр және швейцариялық қызметкерлерді ажырата білу үшін Эндрю Моллоның "The Armed Forces of World War II" кітабы сияқты жақсы анықтамалық кітаптың болуы пайдалы.
1930 жылдардағы басқа да Хаузер-Эластолин фигуралары
1930 жылдардағы Хаузер Эластолин желісі сол кездегі әскери және жарымәскери бөлімшелермен шектелмеді. Сондай-ақ, ковбойлар мен үндістердің кең қатары (ковбойлар кейде Германияда "тұмсықшылар" деп аталады), ортағасырлық салт аттылар мен жаяу әскерлердің қысқа қатары (Ritterfiguren) және 18-ғасырдағы Ұлы Фридрих (Friedrich der Grosse) соғыстарынан шыққан Пруссия мен Австрияның қысқа қатары болды. Қара (африкалық) бетпен пруссиялық домбырашының фигурасы (0/7/47/1M фигурасы) дұрыс; ол кезде пруссиялық әскерде африкалық домбырашы болған, алайда мұндай фигураны соғыстан кейінгі қайта бояу емес екеніне көз жеткізу үшін "қара жарық" арқылы мұқият тексеру керек. Бұл жерде жабайы жануарлар (menagerie und jagdtiere) және шаруашылық жануарлары (haustiere) кең қатары болды, сондай-ақ электр пойыздарында (Eisenbahn Figuren) пайдалану үшін 30-дан астам азаматтық фигуралар қатары болды. Соңғылар DRB (Deutsche Reichsbahn = Неміс темір жолы) қызметкерлерін, багаж тасымалдаушы сияқты станция қызметкерлерін және жолаушыларды қамтиды; олар негізінен 7 см (Normalgroße) көлемінде шығарылды, бірақ кейбіреулері 5 см және 3 см өлшемдерінде де болды.
Қосымша құралдар
Хаузер ковбойлар үшін бүркемелі сарайлар, салтшылар үшін сарайлар / бекіністер, шаруалар мен олардың жануарлары үшін үйлер мен қоралар, жабайы жануарлар үшін зоопарк қоршаулары және жауынгерлер үшін бірнеше жолды траншея жүйелерін бөлшектей сатып алуға және құрастыруға мүмкіндік беретін траншея бөлшектері мен бункерлердің (Schutzengraben aus Holz) ассортименті. Бұларға артиллерия, командалық бункерлер, далалық асхана және алғашқы медициналық көмек көрсету пункті кірді. Сол сияқты, қақталған әскери вагондар (оның ішінде далалық асхана мен далалық нан пісіру зауыты), жүк көліктері, жартылай жолдар, жарық шамдар және артиллерия бөлшектері болды. 1920-ші жылдардағы кейбір винтаж модельдері дизайнында жалпыланды, бірақ кейінірек жасалған кейбір модельдер олардың шынайы өмірдегі әріптестерінің дәл масштабтағы модельдері болды - 721 1/2 leichtes Inf. Geschutz ("жеңіл жаяу әскер қаруы"), 726 schweres Langrohrgeschutz ("ауыр ұзын ұзын пушка"), 710 Schwere Feldhaubitze ("ауыр дала гаубицасы") және 744 Panzer Spahwagen ("бронелі барлаушы вагон" = бронелі автомобиль) атап айтқанда. Эластолин осы ойыншықтарда бірнеше жолмен ойын-сауық әрекетінің құндылығын арттырды. Көліктердің бірнешеуінде батареямен жұмыс істейтін электр қозғалтқыштары болды, олар оларды қалайы табақпен соғысқан майдан арқылы жолды жарықтандыру үшін электр шамдарымен қозғалдырды; жүк көлігі мен стационарлық іздеу шамдары да жұмыс істеді. "Nachrichtentruppe" цифрлар сериясына Морзе кодымен хабарларды жіберу мен қабылдауды қамтамасыз ететін батареялармен жабдықталған "радио топтар" кірді. Үш атқышының (54/624, 54/626 және 54/628) қолында "ауыстырған кезде" теориялық түрде олардың (өте үлкен) мылтықтарының түбіне түтін шапқышы шығатын. Көптеген артиллериялық ұшақтардан тек қана ұшақтар емес, сонымен қатар снарядтар да атылды, олар теориялық тұрғыдан тек қана жау әскерлеріне, ешқашан үй жануарларына немесе кіші бауырларына атылмайды! Қаржылық ресурстары бар жас генералдар өздерінің күштерін инженерлік бөлімшелермен қамтамасыз ете алады. Олар екі түрлі адаммен жұмыс істейтін су кемесін су кедергілерін кесіп өту үшін қолданады.
Өлім
Хаузер 1969 жылы композиттік материалдардан фигуралар жасауды тоқтатты. Пластикадан жасалған мүсіндерді 1982 жылға дейін шығаратын болды. Компания 1983 жылдың маусым айында банкроттыққа ұшырап, жыл соңына дейін өндірісін тоқтатты. Хаузердің көптеген қалыптарын Preiser компаниясы сатып алды және қазіргі уақытта пластикте қайта шығарылады.