Теофило Стивенсон: Кубалық боксшы, 3 рет Олимпиада чемпионы, Val Barker жүлдесінің иегері. Өмірбаяны, мансабы және жетістіктері туралы ақпарат. Бокс, Олимпиада.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кубалық боксшы (1952–2012)
Cuban boxer (1952–2012)
Теофило Стивенсон Лоуренс (teˈofilo steˈβenson; 29 наурыз 1952 – 11 маусым 2012) – кубалық инженер және 1966 жылдан 1986 жылға дейін әуесқой бокспен айналысқан спортшы. Стивенсон 1972 жылы Вал Баркер кубогін жеңіп алды, сондай-ақ 1987 жылы Олимпиада орденімен марапатталды. Ол үш рет Олимпиада алтын медалін жеңіп алған үш боксшының бірі – венгр Ласло Папп пен кубалық Феликс Савонмен бірге.
Teófilo Stevenson Lawrence (teˈofilo steˈβenson; 29 March 1952 – 11 June 2012) was a Cuban engineer and an amateur boxer who competed from 1966 to 1986. Stevenson won the Val Barker Trophy (1972) as well was honored with the Olympic Order (1987) and is one of only three boxers to win three Olympic gold medals – alongside the Hungarian László Papp and the fellow Cuban Félix Savón.
Ерте өмір
Теофило Стивенсон Лоуренс Кубаның Пуэрто-Падре қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, Теофило Стивенсон Паттерсон, Сент-Винсенттен көшіп келген адам. Оның анасы Долорес Лоуренс туған кубалық, бірақ оның ата-анасы ағылшын тілінде сөйлейтін Сент-Китс аралынан келген иммигранттар еді. Теофило аға 1923 жылы Кубаға келді, қайда жұмыс тапса да, Долореспен бірге Камагуэйде қоныстанды, онда ол азын-аулақ табысын толықтыру үшін ағылшын тілінен сабақ берді. Ірі дене бітіміне байланысты, аға Теофилоны жергілікті жаттықтырушылар боксқа баулыды, ол жеті рет рингке шығып, жас боксшыларға ұсынылатын сыбайлас жемқорлық төлемдерге көңілі тоймады. Теофило кіші – жауапсыз, бірақ зиялы бала, тоғыз жасында әкесі жиі баратын ашық ауадағы жаттығу залында шаршамасқа бел буды. Совет Одағы тарапынан жіберілген, зейнеткер боксшы Червоненко, Гаванадағы ескі, құлай жатқан спорт залында Кубаның «Escuela de Boxeo» (Бокс мектебін) құрып, Стивенсоннің жетістіктерін қолдады. Стивенсоннің кәсіби бокс карьерасы он жеті жасында ұлттық чемпионатта тәжірибелі ауыр салмақтағы Габриэль Гарсияға қарсы жеңіліспен басталды. Жеңіліске қарамастан, Стивенсон салмақ дәрежесіндегі Кубаның ең үздік боксшыларының екеуі – Нансио Каррильо мен Хуан Переске қарсы сенімді жеңістерге қол жеткізіп, 1970 жылғы Орталық Америка және Кариб теңізі чемпионатында ұлттық құрамаға ілікті. Үш жеңістен кейін финалда жеңіліске ұшырағаны арсыздық емес деп есептелді, және Стивенсон Кубаның ең ауыр салмақтағы боксшысы ретінде беделін нығайтты. Спорт залында Червоненко мен жетекші кубалық бокс жаттықтырушысы Алкидес Сагарра Стивенсоннің ең қаруы болған соққысын жетілдірді, бұл кубалықтың шығыс германиялық Бернд Андерсті таңданған берлин жұртшылығының алдында оңай жеңген кезде өте пайдалы болды. Бұл жеңіс Стивенсонды ауыр салмақтағы тұңғыш үміткер ретінде әуесқой бокс әлемінің назарына іліктірді.
Teófilo Stevenson Lawrence was born in Puerto Padre, Cuba. His father, Teófilo Stevenson Patterson, was an immigrant from Saint Vincent. His mother Dolores Lawrence was a native Cuban, but her parents were immigrants from the Anglophone island of Saint Kitts. Teófilo senior arrived in Cuba in 1923, finding work wherever he could, before settling in Camagüey with Dolores, where he gave English lessons to top up his meagre earnings. Due to his large size, Teófilo senior was encouraged into boxing by local trainers, fighting seven times before becoming disillusioned by the corrupt payment structure on offer to young fighters. Teófilo junior was a shiftless but bright child who at nine years old soon found himself sparring at the makeshift open air gym his father had frequented. Chervonenko, a retired boxer himself, sent by the Soviet Union, who had created Cuba's Escuela de Boxeo (Boxing school) in a derelict old gym in Havana, began to champion Stevenson's progress. Stevenson's senior boxing career began at age seventeen with a defeat in the national championships against the experienced heavyweight Gabriel Garcia. Despite the setback, Stevenson went on to register convincing victories over Nancio Carrillo and Juan Perez, two of Cuba's finest boxers in the weight division, securing a place in the national team for the 1970 Central American and Caribbean Boxing Championships. Defeat in the final after three victories was considered no shame, and Stevenson firmly established himself as Cuba's premier heavyweight. Back in the gym Chervonenko and leading Cuban boxing coach Alcides Sagarra worked on Stevenson's jab, which became his ultimate weapon, and paid dividends when the Cuban easily defeated East Germany's Bernd Anders in front of a surprised Berlin crowd. The victory made the entire amateur boxing world take notice of Stevenson as a serious heavyweight contender.
Мюнхен Олимпиадасы 1972
Стивенсон 1972 жылы Мюнхен Олимпиадасында Куба бокс командасына қосылды. Мюнхенде 1972 жылғы Олимпиада ойындары, тамыздың 26-сы мен қыркүйектің 11-і аралығында өткен спорт фестивалі. Оның тәжірибелі поляк боксшысы Людвик Дендериспен өткен алғашқы жекпе-жегі Стивенсонның қарсыласын алғашқы қоңырау соққаннан кейін отыз секунд ішінде есіктен түсіргенімен драмалық түрде басталды. Көп ұзамай, поляк боксшының көзіне жасалған терең жарақат салдарынан жекпе-жегі тоқтатылды. Ширек финалға өткен Стивенсон американдық боксшы Дуэйн Бобикпен кездесті. Бобик 1971 жылғы Пан-Америка ойындарында алтын медаль жеңіп алған және бұрын Стивенсонды жеңген болатын. Ықпалдасқан бірінші раундтан кейін Стивенсон екінші раундта жеңіліске ұшырады, бірақ үшінші раундтағы шабуылдары Бобикті үш рет есіктен түсірді, нәтижесінде жекпе-жегі тоқтатылды. Бұл жеңіс Куба бойынша теледидардан көрсетілді және Стивенсонның ең есте қаларлық өнері саналады. Стивенсон жартылай финалда екінші раундта TKO арқылы неміс Питер Хуссингті жеңіп, румындық Ион Алексе жарақат алғандықтан финалға қатыса алмағаннан кейін алтын медаль алды. Куба бокс командасы Олимпиада боксы тарихында алғаш рет үш алтын, бір күміс және бір қола медаль жеңіп алды. Мюнхен ойындары Кубаның ондаған жылдарға созылған әуесқой спорттағы басымдығын бекітті. Бұл ойын Стивенсонды әлемдегі ең үздік ауыр салмақтағы боксшы ретінде таныстырды. Мюнхен Олимпиадасындағы сәтті өнер көрсеткеннен кейін екі жылдан аспайтын уақыт ішінде 22 жастағы Стивенсон Гаванада өзі үшін және Делисиаста отбасымен бірге тұру үшін үймен марапатталды. Стивенсон кейіннен: "Делисиастағы үйдің соншалықты үлкен болатынын білмедім. Менің алдыма жобаны көрсеткенде: "Бұл не? Бүркіт қапағы ма?" дедім. AIBA президенті Анвар Чоудри Куба билігінің Стивенсонға екі үй және екі көлік сыйлағаны туралы сұраққа: "Мұндай нәрселерге жол берілмеуі керек. Егер сыйлықтар берілсе, олар тек бірнеше адамға емес, барлығына берілуі керек" деді. Гаванадағы Спорт қаласындағы INDER президенті Конрадо Мартинес Корона шай ішіп отырып, ең жақсы спортшыларға көлік пен пәтер сыйлаудың жергілікті тәжірибесін қорғады. "Біздің елдің барлық азаматтардың мәселелерін шешу міндеті бар – олардың тамақтану, баспана, білім және денсаулық мәселелерін", - деді ол. "Бұл мәселені әркім үшін қажетті деңгейде шеше алмайтынымыз өкінішті".
Stevenson, now twenty, joined the Cuban boxing team for the Munich Olympics of 1972. Munich 1972 Olympic Games, athletic festival held in Munich that took place August 26–September 11, 1972. His opening bout against experienced Polish fighter Ludwik Denderys began dramatically when Stevenson knocked the other man down within thirty seconds of the opening bell. The fight was stopped moments later due to a large cut next to the Pole's eye. Proceeding to the quarter finals, Stevenson met American boxer Duane Bobick. Bobick, a gold medalist at the 1971 Pan American Games, had beaten Stevenson previously. After a close first round, Stevenson lost the second, but a ferocious display in the third round knocked Bobick to the canvas three times and the contest was stopped. The victory was viewed on television throughout Cuba, and is still considered Stevenson's most memorable performance. Stevenson easily defeated German Peter Hussing in the semifinal by TKO in the second round, and received his gold medal after Romanian Ion Alexe failed to appear in the final due to injury. The Cuban boxing team won three gold medals, their first in Olympic boxing history, as well as one silver and one bronze. The Munich games established Cuba's dominance over the amateur sport that was to last decades. It also established Stevenson as the world's premier amateur heavyweight boxer. Less than two years after his successful performance at the Munich Olympics, Stevenson, then 22 years old, was rewarded with a house for himself in Havana and another for himself and his family in Delicias. Stevenson later recalled: "I had no idea the house in Delicias was going to be so big. When I was shown the plans, I said, 'What is this? A bunker? AIBA president Anwar Chowdhry, when asked did the Cuban authorities acted properly in giving Stevenson two houses and two cars, said: "These things should not be allowed. If gifts are to be given it should be for everybody—not for a few." Over tea in his office in Havana's Sports City Coliseum, INDER president Conrado Martínez Corona defended the local practice of giving cars and apartments to top athletes. "Our country has the obligation of solving the problems of all citizens—the problems of their nourishment, housing, education and health", he said. "It's a pity we can't solve this problem in the way we need to for everybody."
Басты жылдар
Стивенсон 1974 жылы Кубаның Гавана қаласында өткен тұңғыш әлем чемпионатында да, 1976 жылы Монреальде өткен жазғы Олимпиада ойындарында да осы жетістікті қайталады. Ол кезде Кубада ол ұлттық батырға айналған болатын. Бұл кезде ол кәсіби келісімшартқа қол қоюға жақын болды, өйткені американдық жекпе-жек промоутерлері оған ауыр салмақтағы әлем чемпионы Мұхаммед Алиге қарсы шығуға 5 миллион АҚШ долларын ұсынды. Егер ол келіссе, Стивенсон Олимпиададан кейін Пейт Редемахерден кейін ауыр салмақтағы әлем чемпионы атанған екінші боксшы болар еді. Алайда Стивенсон бұл ұсыныстан бас тартып: "Сегіз миллион кубалықтың сүйіспеншілігімен салыстырғанда бір миллион доллар не?" - деп сұрады. Стивенсон 1980 жылы Мәскеуде өткен жазғы Олимпиада ойындарына қатысып, Олимпиада ойындарында үш алтын медальді жеңіп алған Папптан кейінгі екінші боксшы болды. Мәскеу ойындары қазіргі Олимпиада ойындарының 19-шы туысы болды. Стивенсон 1982 жылы Мюнхенде өткен Әлемдік әуесқойлық бокс чемпионатына қатысқан, бірақ күміс медаль иегері және болашақ кәсіби әлем чемпионы италиялық Франческо Дамианиден жеңілді. Бұл жекпе-жек Стивенсонның 11 жыл бойы жеңіліссіз жүргенін аяқтады және ол жарысқа қатысқанда әлем чемпионатында алтын медальді жеңмеген жалғыз жағдай болды. 1983 жылы Кордова Кардиннің финалында Кеңес Одағының Александр Лукстинге екіге бөлінген шешіммен жеңілгені, содан кейін кеңес бас бапкері Константин Копцев мойындағандай, Лукстиннің қолына әдеттегі эластикалық бинттің орнына, пластыр сияқты оралған бинт салынған. Стивенсон 1984 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында төртінші алтын медальді жеңіп алған болар еді, бірақ Кеңес Одағы 1980 жылғы Мәскеу жарысына америкалықтардың бойкот жасамауына жауап ретінде Лос-Анджелесте өткен ойындарға бойкот жариялады. Куба Кеңес Одағының ізінен ерді, Стивенсон да жарысқа қатыспады. 1986 жылғы Әлемдік әуесқойлық бокс чемпионатында ол финалда АҚШ-тан Алекс Гарсияны жеңіп, супер ауыр салмақта алтын медальді жеңіп алды. Стивенсон 1988 жылғы жазғы Олимпиада ойындарынан кейін бокстан зейнеткерлікке шықты, Куба да оны бойкот етті. Мен Теофиломен екі рет жұдырыққа түстім. Бірінші кездесуіміз 1973 жылы Кубада өткен "Кордова Кардин" турнирінде болды. Мен алғашқы екі қарсыласымды, екеуі де кубалық болғандықтан, ертерек жеңдім. Үшінші раундта Стивенсонды ұпаймен жеңдім. Есеп 3:2 болғанымен, жекпе-жектің қарқыны Теофилоны қолғаптарын қайта байлау үшін екі рет үзіліс жасауға мәжбүр етті. КСРО-да "Кордова Кардин" жеңімпазынан гөрі әлем чемпионатын жеңу оңай" деген мақал бар еді. Екінші рет 1976 жылғы наурыз айында Минскіде өткен А класындағы халықаралық турнирде кездестік. Әр раундта Стивенсон есепке алынды, ал соңғы үш минутта оны нокаутқа жібердім. |көздері=Игорь Высоцкий|дерегі=East Side Boxing сайтымен сұхбат, 2006
Stevenson did the same at the inaugural 1974 World Championships in Havana, Cuba, and then in the 1976 Summer Olympics, held in Montreal, Stevenson repeated the feat once again. By then, he had become a national hero in Cuba. This was the point where he was the closest to signing a professional contract, as American fight promoters offered him US$5 million to challenge world heavyweight champion Muhammad Ali. If he had accepted, it would have made Stevenson the second boxer to go straight from the Olympics into a professional debut with the world's heavyweight crown on the line, after Pete Rademacher. Stevenson refused the offer, however, asking "What is one million dollars compared to the love of eight million Cubans?" Stevenson went to the 1980 Summer Olympics in Moscow and became the second boxer ever, after Papp, to win three Olympic boxing gold medals. The Moscow Games were the 19th occurrence of the modern Olympic Games. Stevenson participated at the 1982 World Amateur Boxing Championships in Munich, but lost to the eventual silver medalist and future professional world champion Francesco Damiani from Italy. This fight ended an eleven year unbeaten run by Stevenson and was the only occasion that he did not win the gold medal at the World Championships when he entered the competition. His loss by a split decision to Aleksandr Lukstin of the Soviet Union in the finals of the 1983 Córdova Cardín, as the Soviet head coach Kontsantin Koptsev later admitted, was due to a plaster like tape they handwrapped Lukstin's fists with instead of a regular elastic band hand wrapping. Stevenson might have won a fourth gold medal at the 1984 Summer Olympics, but the Soviet Union boycotted the games, which were hosted by Los Angeles, in retaliation for the American boycott of the 1980 Moscow competition. Cuba followed the Soviet lead, and Stevenson did not compete. At the 1986 World Amateur Boxing Championships, he won the super heavyweight gold, defeating Alex Garcia from the United States in the final. Stevenson retired from boxing shortly after the 1988 Summer Olympics, which Cuba also boycotted. text=I fought Teofilo twice. We first met at the "Córdova Cardín" tournament in 1973 in Cuba. I took the first two opponents, both being Cuban, out early. In the third, I beat Stevenson on points. Although the score was 3:2, the pace of the fight forced Teófilo to take two necessary breaks to retie his gloves. We had a saying in the USSR, "It's easier to win the World championships than it is to win 'Córdova Cardín'." The second time was at a class A International tournament in Minsk, in March 1976. In each stanza, Stevenson took a count, while in the final three minutes, I knocked him out. |sign=Igor Vysotsky|source=Interview with East Side Boxing, 2006
Высоцкий Стивенсонның жүздеген қарсыластарының ішінде оны нокаутқа түсірген жалғыз боксшы болды, тіпті оны екі рет жеңді, екеуі де оның ең жақсы күнінде, кек алу мүмкіндігі болмады. Оның үстіне, Высоцкий Стивенсонды бірінші рет "Кордова Кардин" турнирінде жеңді, бұл кубалықтардың өздерінің турнирі, онда олар шетелдіктерді финалға жібермеу үшін бар күшін салады. Стивенсонның Высоцкийге екінші жеңілісі 1976 жылғы Монреаль Олимпиадасындағы нокаут жеңісінен алты апта бұрын болды, ол Джон Тейт пен Мирча Шимонды жеңумен аяқталды. Высоцкийден екінші рет жеңілгеннен кейін ол: "Ешкім де жеңілмейді" деді.
Vysotsky was the only boxer out of hundreds of Stevenson's opponents to ever stop him, let alone by knockout, and to defeat him twice, both times in his prime, without being avenged. And on top of it, Vysotsky scored his first victory over Stevenson at the Córdova Cardín, Cubans' home tournament, where they do their best to never let any foreigner get into the finals. Stevenson's second loss to Vysotsky happened six weeks before his knockout winning streak at the 1976 Olympics in Montreal, which ended up with victories over John Tate and Mircea Șimon. After losing to Vysotsky for a second time he said, "Nobody is invincible."
1984 және 1988 жылғы жазғы Олимпиада ойындары
Стивенсон өз елі үшін одан да көп алтын медальдар жеңіп алған болар еді, бірақ Куба үкіметі саяси себептермен 1984 жылғы Лос-Анджелес Олимпиадасын бойкоттап, Солтүстік Кореяға іс-шараны бірлесіп ұйымдастыруға рұқсат берілмегендіктен 1988 жылғы Сеул Олимпиадасына қатысудан бас тартты. 1970-ші жылдары Стивенсонның әуесқой ауыр салмақтағы үстемдігі Мұхаммед Алидің кәсіби бокстағы ауыр салмақ әлем чемпионы ретіндегі билігімен бірге жүрді. Американдық БАҚ Стивенсонды жиі Алидің «коммунистік егізі» деп атады, ал Стивенсон кәсіби боксқа өту ұсынысын қабылдаса (бұл, мәнінде, Кубадан түңғыш рет және толығымен кетуді білдіретін еді) олардың көптен күткен жекпе-жегі туралы әртүрлі болжамдар айтылды. Пит Радемахермен бірге, ол кәсіби дебютінде ауыр салмақтағы әлем чемпионы атағына таласқан жалғыз әуесқой боксшы болды. Әрі қарай, Али Стивенсонмен Кубада бір апта өткізді, бірақ олардың кездесуі так бірде де болған жоқ. (Дегенмен, 1971 жылы Али өзі АҚШ-қа келген кеңестік ауыр салмақ шебері Камо Сароянды екі раундтық жекпе-жекке шақырған еді). 1980 жылы қартайған Али Ларри Холмске қарсы шығар алдында, Стивенсон Мәскеуде үшінші алтын медалін жеңіп алып жатқанда, Стивенсон баспасөзге енді Али үш немесе төрт раундтық жекпе-жекке талап қоюы керек екенін айтты. Стивенсон көптеген тиімді ұсыныстарды, әсіресе Дон Кинг пен Боб Арум сияқты әйгілі американдық бокс промоутерлерінен кәсіби боксқа өтуге қабылдамады.
Stevenson might have captured more gold medals for his country, but the Cuban government for purely political reasons boycotted the 1984 Los Angeles Games and refused to attend the 1988 Seoul Games because North Korea was not allowed to cosponsor the event. At his prime in the 1970s, Stevenson dominance in the amateur heavyweight division coincided with Muhammad Ali's reign as the world's heavyweight champion in professional boxing. Stevenson was often dubbed by the American media as Ali's "Communist twin", and speculations went back and forth as to their much anticipated fight if Stevenson would accept an offer to turn pro (which in essence meant to defect and to leave Cuba permanently). Along with Pete Rademacher, he was the only amateur boxer who was offered a shot at the world's heavyweight title in his potential pro debut. Eventually Ali spent one week in Cuba with Stevenson, but their matchup would never happen. (although in 1971 Ali himself invited the recent Soviet heavyweight champion Kamo Saroyan, who visited the United States, for a two round bout). When the aging Ali was going to fight Larry Holmes in 1980, and Stevenson was making his way to the third gold medal in Moscow, Stevenson commented to the press that now it was Ali who should have insisted on a three or four round fight. Stevenson turned down several lucrative offers to go pro, which came from various internationally well known U. S. boxing kingpins, most notably from Don King and Bob Arum.
Өлім
Стивенсон 2012 жылғы 11 маусымда 60 жасында Гаванада жүрек талмасынан қайтыс болды. Бұл туралы алғаш рет Куба мемлекеттік ақпарат құралдары хабарлады, олар "Куба спор отбасы бүгін барлық уақыттағы ең ұлылардың бірінің қазасына қайғылы жағдайға түсті" деді. Одан екі баласы қалды. Брин Джонатан Батлер түсірген "Бөліну шешімі" атты алдағы деректі фильмде Стивенсонмен жасалған соңғы белгілі сұхбат бар.
Stevenson died on 11 June 2012 of a heart attack in Havana at the age of 60. It was first reported by Cuban state media, stating "the Cuban sporting family was moved today by the passing of one of the greatest of all time". He was survived by his two children. A forthcoming documentary by Brin Jonathan Butler, Split Decision, contains the last known interview with Stevenson.
Марапаттар мен құрметтер
Стивенсон 1972 жылғы Олимпиада ойындарындағы ең үздік боксшы ретінде Вал Баркер кубогімен марапатталды. 1972 жылы Стивенсон КСРО-ның Еңбек сіңірген спорт шебері атағын алды, бұл атақ КСРО тарихында шетелдік спортшылардың ішінде санаулы біреуіне ғана берілді.
Stevenson was awarded the Val Barker Trophy for Outstanding Boxer at the 1972 Olympic Games. In 1972, Stevenson became a Merited Master of Sport of the USSR, one of a few foreign athletes to be awarded the title in its history.