Кіріспе

Будхлада - Үндістанның Пенджаб штатының Манса ауданында орналасқан муниципалдық кеңес. Аймақтағы негізгі өнеркәсіп - ауыл шаруашылығы, ол аймақтағы жұмыспен қамтудың басым бөлігін қамтамасыз етеді. Будхладаның қалалық кеңесі 19 округке бөлінеді және үнемі бес жылда бір рет сайлау өткізіледі. 1950 жылдан бері ІІ сыныпты муниципалдық кеңес мәртебесіне ие.

Тарих

Ауылдың тұрғындары Маджби және Рамдасия қауымдастықтарына жататын, ол Кайтал штатының бір бөлігі болған. Алайда, 1857 жылғы көтеріліс кезінде ағылшындарға көмектеспегеннен кейін, ауыл қалған аумақпен бірге аннексияланды. Кейін ол Шығыс Пәнжабтағы маңызды нарық болған Карнал ауданымен бірікті, және ол әскери қызметкерлерді жалдау үшін жарамдылығымен белгілі болды, ол Рохтақтан кейін екінші орынды иеленді. Бұдхлададан шақырылған бір елеулі сарбаз Хавалдар Жогиндр Сингх Датевас болды, оған Ашока Чакра берілді. Британдықтар Будхладаны Пунджабтың басқа аймақтарымен байланыстыратын темір жол желісін құрды, бұл аймақта сауда мен сауданың артуына әкелді. 1901 жылы ауылдың тұрғындарының саны шамамен 3500 адам болды. 1930 және 1940 жылдары ол "бура ханд" (соңғы қатардағы қант) үшін танымал болды. Темір жол стансасының жанында үлкен фабрикасы болды, ол Лахор мен Карачиге жөнелтілді. Алайда, салыстырмалы өркендеу кезеңі 1947 жылы Үндістанның бөлінуіне байланысты аяқталды, бұл қала осы нарықтардан бөлінді. 2021 жылы қалада шамамен 35 000 адам тұрады. Британдық Радж билігі кезінде Будхлада "риясәт" (бастықтың мемлекеті) болды. "Лок Найк" (халық қаһарманы) Жяуна Маурдың ағасы Кишна Маурды Будхлада полиция бөлімшесі тұтқындады. Екеуі де кедейлерге көмектесуімен танымал болды. Сонымен қатар, Суча Сингх Сурманың Самаон ауылы 18 шақырым қашықтықта орналасқан. Будхлада Пража қозғалысының маңызды орталығы болса да, азаттық күрескерлері оны көптеген азаттық қозғалыстары үшін пайдаланған, бірақ Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін ол назардан тыс қалды. Риясат Пража Мандал партиясының президенті Сева Сингх Тикриваланың өліміне байланысты жергілікті тұрғындар Пража қозғалысына қатыса бастады. Шейх капитан К.К.Гаур, әлеуметтік реформатор Бабу Хитабилаши және "Чандраян" бағдарламасын жүргізген ғалым доктор М.Л.Сингла - барлығы да Будхлададан.

Демография

2011 жылғы халық санағы бойынша Будхладаның жалпы саны 26 172 адам болды. Қалада 13 832 ер адам (53%) және 12 340 әйел (47%) болды. Будхлада әр мың еркекке 892 әйел келеді. Сонымен қатар, 6 жасқа дейінгі 2882 бала болды, оның 1599-ы ұлдар, 1283-і қыздар. Жалпы халықтың 11% -ы алты жасқа толмағандар. Бұддалада жұмыс істейтін адамдардың саны 8726 адам, қалған 17446 адам жұмыссыз. 26 172 адамның ішінде 18 680 адам сауатты. Будхлада сауаттылық деңгейі 80,2% -ды құрайды, бұл ұлттық сауаттылық деңгейінен 74,0% -дан жоғары. Сикх және индуизм Будхлада қолданылатын негізгі діндер болып табылады, олар халықтың шамамен 98% құрайды.

География және климат

Будхлада орналасқан және орташа биіктігі бар. Будхладада ауа райы жартылай құрғақ, температурасы жазда 49 ° C-ден қыста 1 ° C-ге дейін.

Жол

Қала SH 21 және NH 148B магистральдарында орналасқан. Харьяна штатының шекарасы қаладан басталады, ал қала Манса, Батинда, Чандигарх, Фатехабад және Патиаламен жол арқылы байланысты.

Темір жолдар

Қаланың темір жол станциясы 1895 жылы Оңтүстік Пәнжаб темір жолы аясында құрылған. Қазір ол Солтүстік теміржолдың Дели-Фирозпур негізгі теміржол желісінде орналасқан және Үндістанның басқа да ірі қалаларымен, соның ішінде Дели, Мумбай, Гувахати және Калькуттамен байланысты.

Ауа

Қалаға ең жақын әуежайлар Батинда әуежайы (86 км) және Патиала әуежайы (89 км) болып табылады. Ең жақын халықаралық әуежай - Чандигарх әуежайы (170 км).

Қызықты орындар

Будхлада Батиндадан алыс және Делидің Фирозпур темір жолының бойында орналасқан. Бұдхладаның Додра қаласында танымал Гурдувара Брахам Бунга орналасқан. Жыл сайын Додрада наурыз, қыркүйек және желтоқсан айларында үш негізгі "сағама" (жиналу орны) өткізіледі. Осы "сангам" шараларына әлемнің түкпір-түкпірінен сағаттар келіп, лаханы қабыл алады. Қала Пенджаб және Харьяна қалаларымен темір жол және автомобиль жолдары арқылы байланысты. Будхладада Пәнжабтың басқа қалалары сияқты көптеген туристік орындар жоқ шығар, бірақ ол бірнеше қызықты жерлерді ұсынады. Олардың ішінде Кришна Мандир, Шива Мандир, Хануман Мандир, Гурудуара Шри Гуру Тег Бахадур Сахиб, Гуру Нанак колледжі, YLS білім академиясы, Джагат курорттары, бассейн орталығы, Жаңа сот соты кешені, ITI стадионы және Бахари сарайы, Рам Баг (парк).

Білім

Қалада бастауыш, орта және жоғары орта білім беретін бірнеше мектеп бар. Қаладағы ең танымал мемлекеттік мектептердің бірі - Капитан КК Гаур қыздар мектебі және Мемлекеттік ұлдар орта мектебі. Қалада инженерлік және медициналық оқуға түсу үшін кейбір жеке институттар бар. Ұлттық компьютерлік білім институты мен ITI (өндірістік оқу институты) студенттерге техникалық білім береді. Сонымен қатар, бір мемлекеттік колледж бар. Бұл аймақтағы жетекші білім беру мекемелері - Гуру Нанак колледжі, LADM DAV мемлекеттік мектебі және Ману Ватика күндізгі мектеп-интернаты.