Кіріспе

Мың қырлы адам - 1957 жылы шыққан американдық қараңғы драмалық фильм. Ол Джеймс Кагни ойнаған үнсіз кино актері Лон Чейнидің өмірін баяндайды. Жозеф Певнидің режиссерлік еткен фильмнің актерлік құрамындағылар: Кэгни, Дороти Малоун, Джейн Грир және Джим Бэкус. Чейнидің ұлын Роджер Смит, кейін 77 Sunset Strip телесериалының жұлдызы, ал Ирвинг Тальбергті Роберт Эванс бейнелейді, ол көп ұзамай актерлік өнерден кетіп, Paramount Pictures бас директоры болды. Фильмнің төрт жазушысы 30-шы академиялық сыйлықтардың ең үздік сценарийі үшін академиялық сыйлыққа ұсынылды.

Сюжет

1900 жылдардың басында актер Лон Чейни әйелі Клевамен бірге водевильде жұмыс істейді. Лон шоудан кетеді және Клева жүкті екенін хабарлайды. Лон қуанып, Клеваға өзінің атақты комедиялық командасы Колб пен Диллдің алдағы шоуы үшін жалдалғанын айтады. Клева Лонның ата-анасының саңырау екенін білгенде, оның дүниеге келмеген баласы да саңырау болады деп қорқады. Бірнеше айдан кейін Клева Крейттон есімді естімейтін ұл туады. Алайда, Чейнилердің некелері келесі бірнеше жылда бұзылады. Клева түнгі клубта әнші болып жұмыс істейді. Лон хорда әнші Хейзел Хейстингспен жақын достыққа ие болды, ол оның баласына қамқорлық жасауға көмектеседі. Крейтон театрда ауырып қалғаннан кейін, Лон Клеваның жұмыс берушісіне шағымданады, ол оны жұмыстан шығарады. Клева жаңалықты естігенде, ол айқайлайды және Билл, ол кездескен бай меценат, киім ілетін бөлмеге кіреді. Лон Биллге әйеліне баратынын айтады, бұл Биллдің Клеваға қарама-қайшылықпен қарауына себеп болады. Лон театрға оралады, онда ол Хейзелдің дәлізде ұсталғанын байқайды. Лон шабуылшыны ұрады және екі ағаш аяғы бар жігіттің Карл Гастингс екенін, Хазельдің бұрынғы күйеуі екенін, оның апатынан кейін ащылықпен желетінін көреді. Клева киім ілетін бөлмеге кіргенде, Лонның Хазелдің иығына қолын қойып, оның махаббаты бар деп ойлайды. Ол үйден шығып, жоғалып кетеді. Бірнеше күннен кейін Лон сахнада өнер көрсетіп жатқанда, Клева сахнаға ашулы күйде шығады және бір бөтелке қышқыл жұтып, дауыстық талдарына тұрақты зақым келтіреді. Ол ауруханаға жатқызылған, бірақ тағы да қашып кетеді. Бұл аңыз Лонның вадевильдегі мансабын жояды. Мемлекет Крейтонды қамқорлыққа алады, өйткені олар оның үй жағдайын қолайсыз деп санайды, бұл Лонға ашулы реакция жасауға себеп болады. Пресс-агент Кларенс Локанның кеңесі бойынша Лон Голливудқа барып, киноға түседі. Екстра ретінде бастағаннан кейін, Лон сәтті актер болып, кейінірек кейіпкерлік рөлдерді алады. Лон "The Miracle Man" (1919) деген үнсіз фильмге тартылады және "The Hunchback of Notre Dame" (1923) және "The Phantom of the Opera" (1925) сияқты фильмдерде жұлдыз болады. Карьерасы өркендеген сайын, Лон жеке қиындықтарға тап болады. Ол Хейзелге үйленіп, Крейттонды қайтадан қамқорлыққа алса да, Клева қайтадан пайда болады, ол ұлымен уақыт өткізуге тырысады. Анасы қайтыс болғанын білген Крейттон, Лонға ашуланып, Клевамен бірге қалады. Лон "Бейпақты үшеуі" (1930) түсірілімінде ауырып, бронх қатерлі ісігіне шалдыққан. Крейтон әкесімен татуласып, олар Лонның қорасына балық аулауға барады. Көп ұзамай Лон ұшып барады да, үйіне қайтып, соңғы күндерін өткізеді. Өлім аузында жатқан Лон сөйлей алмай, достары мен туыстарына деген сүйіспеншілігін білдіріп, кешірім сұрайды. Ол өзінің атымен бірге майлы бояумен "Jr". деген жазуды да қояды. Крейтон қораппен кетеді, ол өзінің кинодағы мансабын Лон Чейни-младший ретінде бастауға дайын.

Тарихи ақиқат

Сценарий жазуда шығармашылық еркіндік қолданылды, көптеген оқиғалар тазаланды және ойдан шығарылды. Lon Chaney сол кездегі сұхбаттарында Крейттонның (кейін Lon Chaney Jr.) фильмнің қорытындысында көрсетілгендей актер болғанын қаламайтынын айтқан. Әкесінің қайтыс болған кезінде Крейттон Чейни су жылытқыш компаниясында жұмыс істеген. Компания құлдыраған кезде ол киноға жұмысқа кірісіп, өзінің туған атымен есеп бере бастады. Тек 1930 жылдардың ортасында ол өзін (фильм продюсерлерінің талабы бойынша) Лон Чейни-младший деп атауға рұқсат берді, бірақ ол осы есімнен ұялды. Фильмде Чейни үйде, отбасы мен достарымен бірге қайтыс болады, бірақ шын мәнінде Чейни аурухана бөлмесінде қан кетуден кейін қайтыс болды. "Операның арбауы" және "Нотр-Дамның дөңсегі" фильмдеріндегі Чейнидің макияжының бейнесі оның фильмдердегі бастапқы макияжынан айтарлықтай ерекшеленеді. Кейнидің бет-әлпеті толық латекс маскасы мен басқа да макияждың артында ішінара қозғалмайтын болып көрінеді, бірақ Чейни өзінің сыртқы түрін минималды макияж арқылы бұрмалай алу қабілетіне үлкен мақтаныш сезімін білдірді, бұл әлі де бет-әлпеттің көптеген көріністеріне мүмкіндік берді.

Қабылдау

The New York Times газетінің қазіргі заманғы шолусында сыншы Босли Кроутер Universal Pictures-тің алғашқы күндерін бейнелейтін көріністерді "өте дәмді және қызықты" деп сипаттады және Джеймс Кагнидің өнерін қатты мақтады: Сценарийдің көмегімен, Мистер Кагни актердің бірінші әйеліне, оның нәресте ұлына, қартайған ата-анасына және өзінің кәсібіне деген құлшынысын сезімін оятады, ол ваудевиллдегі ауыр мансап арқылы Голливудтағы жұлдыздыққа дейін ұмтылады. Мистер Кагни болғандықтан, оған Кагнидің танымал бойсұнғышшылығы мен жекпе-жегін рөлден алып тастау қиын. Дегенмен, оның шығармашылығында икемді актердің сезімталдығы, сезімталдығы мен мақтанышы мол. Бұл фильмнің өзегі. Жозеф Певнидің режиссері клишелерге қызықты көңіл бөледі, бірақ мистер Кагни бұдан жоғары. Ол жеке тұлғаны бейнелейді. Rotten Tomatoes сайтта фильмнің жалпы бағасы 89% -ды құрайды.