Кіріспе
Гүлді өсімдік түрі Rudbeckia fulgida, апельсинді шоқжұлдыз немесе көпжылдық шоқжұлдыз, Астера тұқымдасына жататын гүлді өсімдік түрі, Солтүстік Американың шығысында өседі.
Rudbeckia fulgida, the orange coneflower or perennial coneflower, is a species of flowering plant in the family Asteraceae, native to eastern North America.
Сипаттама
Бұл көп жылдық шөптесін өсімдік.
Өсу және көбею
Rudbeckia fulgida тұқымдық сабақтары мен тұқымдары арқылы таралады. Тұқымдар ципсела деп аталатын жемістерде өндіріледі, олардың ұзындығы 2,2 - 4 мм және қысқа короновидті паппилері бар, ұзындығы 0,2 мм. Жазғысын жетілген тұқым қыста құс тұяғының сүйікті тағамдары болып табылады.
Морфология
Сабақтары түкті, қырлы және қою жасыл. Жапырақтары қара-жасыл, аз, бірақ дөрекі түкті, қарапайым, аздап тіктелген жиектері бар. Гүлдері қара түсті дискілі гүлшеттермен және ашық-қызғылт сары түсті сәулелі гүлшеттермен, жапырақтың үстіне созылған сабақтарда жеке-жеке болады. Сабақтары жапырақты немесе шашы таралған, шашы қара түсті. Жапырақтарында жапырақтары кеңінен жұмыртқа тәрізді немесе эллипстік, жапырақтары жоқ. Жапырақтың негіздері формасы бойынша сортты және жапырақтың шеттері әдетте бүтін немесе тісті, кейде жаралы болады. Жапырақтың жоғарғы беттері ақшыл немесе жапырақтарында қалың түк бар. Базальды жапырақтары 5 - 30 см ұзындығы мен 1 - 8 см ені бар, каулиндi немесе сабақты жапырақтары 2 - 25 см ұзындығы мен 0,5 - 7 см ені бар, негіздері созылып, шертті немесе аурикулятивті пішінде болады. Гүлдері көбінесе сабақта бірден болады, бірақ көбінесе сабақта 2-ден 7 гүлге дейін бар коримбиформды массивтерде шығарылады. Гүлдерді ұстайтын ыдыстар деп аталатын бөтелкелер жарты шар тәрізді немесе жұмыртқа тәрізді, ұзындығы 2,5 - 4 мм, шыңырықтары тұйық немесе өткір, ұштары әдетте безендірілген, ал шыңырақтың шеттері силиялы. Гүлдерінде 10-15 сәулелі гүлшеттер бар, олардың қабаттары эллипстік немесе жалпақ түсті, ұзындығы 15-25 см, ені 3-6 мм. Ламиналардың абаксиалды бетінде стригоза түкшелері бар. Гүл дисктері немесе орталық конустары 12 - 16 мм биіктікте және 10 - 18 мм енінде, 50 - 500-ден астам диск гүлшеттерінен тұрады, кораллалары жақында сары жасыл және қалың қызғылт түсті, 3 - 4,2 мм ұзындықта, 1.3 мм ұзындықтағы бұтақтары бар.
Этимология
Латын тіліндегі fulgida деген атау "жарық" немесе "жарқыраған" дегенді білдіреді.