Кіріспе
Астерацеялар тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктер туысы.
| кескін = Illustration Senecio vulgaris0.jpg
| кескін түсіндірмесі = Senecio vulgaris, 1885 жылғы сурет
| ата-анасы = 2
| таксон = Senecio
| автор = L.
| түрі = Senecio vulgaris
| түрінің авторы = L.
| бөлімше деңгейлері = Түр
| бөлімше = Шамамен 1250; мәтінге қараңыз
| синонимдер = Dendrosenecio
Jacobaea L.
Vendredia Baill. Culcitium Humb. & Bonpl.
| синонимдер сілтемесі = рагворт және грундселді қамтитын астерацеялар тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктер туысы. Таксономиялық тұрғыдан әртүрлі шектелген Сенесио туысы гүлді өсімдіктердің ең ірі туыстарының бірі болып табылады.
a plant
Automatic taxobox
| image = Illustration Senecio vulgaris0. jpg
| image caption = Senecio vulgaris, an illustration from 1885
| display parents = 2
| taxon = Senecio
| authority = L.
| type species = Senecio vulgaris
| type species authority = L.
| subdivision ranks = Species
| subdivision = Some 1,250; see text
| synonyms = Dendrosenecio
Jacobaea L.
Vendredia Baill. Culcitium Humb. & Bonpl
| synonyms ref = is a genus of flowering plants in the daisy family (Asteraceae) that includes ragworts and groundsels. Variously circumscribed taxonomically, the genus Senecio is one of the largest genera of flowering plants.
Морфология
Гүлдері әдетте сәулелі болып келеді, гүлшоғырлары бұтақтанған, көбінесе толығымен сары түсті, бірақ жасыл, күлгін, ақ және көк түсті гүлдер де кездеседі. Қазіргі заманғы жіктемесінде, осы туысқа бір жылдық немесе көп жылдық шөптер, бұталар, кішкентай ағаштар, су өсімдіктері немесе өрмелегіш өсімдіктер кіреді. Ағаш тәрізді болатын жалғыз түрлер – бұрын Робинзония туысына жатқан және Хуан Фернандес аралдарында өсетін түрлер.
Химия
Пиролизидин алкалоидтары барлық Senecio түрлерінде кездеседі. Бұл алкалоидтар оларды жейтін жануарларды қорғауға немесе тіпті өлтіруге арналған табиғи биоцидтер болып табылады. Мал оларды көбінесе жемейді. Senecio түрлерін кейбір Lepidoptera түрлерінің личинкалары, осы алкалоидтарға төзімділік қалыптастырғандықтан, тамақ ретінде пайдаланады.
Таксономия
Сенеционың дәстүрлі шеңбері жасанды және тіпті генетикалық деректерге негізделген жаңа шеңберінде де полифилетикалық болып табылады. Көптеген түрлердің басқа туыстарға бөлінуіне қарамастан, туыс әлі де шамамен 1250 түрді қамтиды және гүлді өсімдіктердің ең ірі туыстарының бірі болып табылады. Туысқа қай түр жататынын немесе жатпайтынын анықтайтын ешқандай морфологиялық синапоморфиялар белгілі болмағандықтан, нақты түрлер саны белгісіз. Туыс дерлік бүкіл әлемге тараған.
Этимология
Ғылыми атауы – Сенесио, "қарт кісі" деген мағынаны білдіреді.
Тарату
Senecio туы дүние жүзінде дерлік таралған. Бұл Жерорта теңізі климатына ие бес аймақтың барлығында кездесетін сирек туыстардың бірі. Сонымен қатар, түрлері таулы аймақтарда, оның ішінде тропикалық альпілік аймақтарда да табалады.