Кіріспе

Британдық жаңа Зеландия археологы Чарльз Франклин Уандесфорд Хигам (табиғат: 1939 ж.) - британдық жаңа Зеландия археологы, Оңтүстік-Шығыс Азиядағы жұмысымен танымал. Археологияға қосқан үлесі ретінде оның Камбоджадағы Ангкор өркениетінің және Солтүстік-Шығыс Таиландтағы қазіргі жұмысының жұмыстары (бірнеше деректі фильмдерді қоса алғанда) бар. Ол Дунединдегі Отаго университетінің профессор-эмиритусы.

Алғашқы жылдар және білім

Хигам Оңтүстік Лондонның Рейнес Парк грамматикалық мектебінде білім алған. Бұл жерде ол Францияда Снайл Даун және Арси-сюр-Кюр қола дәуірі жерінде қазба жұмыстарын ерікті түрде жүргізгеннен кейін археологияға қызығушылық танытты. 1957 жылы оған Кембридждегі Сент-Катарина колледжінде археология мен антропологияны оқыуға орын ұсынылды. Алайда, Ұлттық қызметке өте жас болғандықтан, ол екі жыл Лондон университетінің Археология институтында оқыды, Шепард Фререге батыстағы Рим провинцияларының археологиясына маманданды. Оның ұстаздарына Агата Кристидің күйеуі сэр Макс Маллован және Кэтлин Кенион кірді. Институтта болған кезінде ол Римнің Веруламиум қаласын және Францияның Camp du Charlat темір дәуірі жерін қазып тапты. 1959 жылы Кембридж университетіне барып, Еуропаның неолиттік қола және темір дәуірлерін зерттеді. Оның замандастары арасында Колин Ренфрю, Барри Кунлифф, Пол Мелларс және Данияның королевасы Маргрете II болды. Ол екі есе бірінші орынға ие болды, 1960 жылы колледжінің стипендиаты болып сайланды және 1961 және 1962 жылдардағы университет регби матчтарында Кембридж университеті үшін Оксфордқа қарсы ойнады. 1962 жылы мемлекеттік стипендиямен марапатталып, Швейцария мен Данияның тарихи-экономикалық тарихы бойынша докторлық зерттеулер жүргізді. 1966 жылы докторлық дәрежесін алды. Зерттеу барысында ол Регби ойнады Бедфорд, Шығыс округтері және Англияның триаллист болды 1963 және 1964 жылдары. 1964 жылы ол Полли Аскьюға үйленді. Олардың екі ұлы мен екі қызы бар. Оның ұлдарының бірі Томас Хигхэм де археолог.

Мансап

Докторлық дәрежесін алғаннан кейін Хигам Отаго университетінде археологиядан дәріс оқыды, ал 1966 жылдың желтоқсан айында отбасымен Жаңа Зеландияға көшіп барды. 1968 жылы Отаго университетінің антропология кафедрасының профессоры болып тағайындалды. Гавайи университетіне келгеннен кейін, профессор В. Г. Солхайм II оны Таиландта зерттеу жүргізуге шақырды, ал 1969 жылы ол Roi Et және Khon Kaen провинцияларында қазба жұмыстарын жүргізе бастады. Ол 1972-1975 жылдары Честер Горманмен бірге Бан Чианг, Панг Мафа ауданының Баньян аңғарындағы үңгірлерді қазып, кейіннен Бан На Ди (198182), Хок Фаном Ди (198485), Нонг Нор (198992), Бан Лум Хао (199596), Ноне У Локе (19992000), Бан Нон Ват (200207) және Нон Бан Джак (201117) жерлерін қазып шығарды. Оның Бан Нон Ваттың қола дәуірі жерлерінде жасаған зерттеулері Оңтүстік-Шығыс Азияның осы бөлігіндегі алғашқы қола дәуірі біздің заманымызға дейінгі XI ғасырда басталғанын көрсетті. Ол өзінің ұлы Томаспен бірге, Оксфорд университетінің археологиялық ғылым профессоры, Бан Чианг жерін қайта санады, бұл жерде де, Пенсильвания университетінің мәлімдемесінен айырмашылығы, қола құю б.з.б. Қазіргі зерттеулері бойынша ол темір дәуіріне жататын Нон Бан Джак жерін қазып жатыр. Ол Тайландта алғаш рет темір дәуірі қалашығының тұрғын үй кварталын қамтитын, үйлер, жол, темір жұмыс аймағы және бірнеше керамикалық пештер бар кең аумақты анықтады. Көптеген әріптестерімен бірге ол құрғақшылық кезеңін ерте мемлекеттердің пайда болуына ықпал еткен ауыл шаруашылығы революциясының басталуымен байланыстырды. 2018 жылдың шілдесінде ол Оңтүстік-Шығыс Азиядағы бірнеше жерлерден алынған ежелгі адамзаттың доисторикалық ДНК-сы туралы ізашарлық жарияланымның авторларының бірі болды. Нәтижесінде, анатомиялық тұрғыдан қазіргі заманғы адамдардың 50 000 жыл бұрын келуінен басталатын және кейінірек Янцзы аңғарынан күріш өсірушілердің кеңейтуіне байланысты халықтың бірқатар қозғалыстары анықталды. Ол қазір Даниядағы әріптестерімен бірлесіп, Тайландтың солтүстік-шығысындағы Нон Бан Джак жерінде соңғы қазбадан алынған ДНК-ны талдау арқылы осыны қадағалап жатыр. Чарльз Хигам - Британ академиясының корреспондент-оқушысы, Кембридждегі Сент-Катарина колледжінің құрметті оқытушысы, Кембридждегі Сент-Джон колледжінің бұрынғы оқытушысы және Жаңа Зеландия Корольдік қоғамының оқытушысы. 2012 жылы Британ академиясы археология саласындағы үздік зерттеулері үшін Грэм Кларк медалімен марапаттады. 2014 жылы Жаңа Зеландия Корольдік қоғамынан Мейсон Дюри медалімен марапатталды. Бұл марапатта ол Жаңа Зеландияның ең үздік әлеуметтік ғалымы екендігі атап өтілді. 2016 жылы Жаңа жылдық марапатта, Хигам археологияға қызмет көрсеткені үшін Жаңа Зеландияның Артықшылық орденінің офицері болып тағайындалды. Хигам археология журналының редакциялық кеңесінің мүшесі.