Кіріспе
Хомо сапиенс түріндегі ақуызды кодтайтын ген Фолликулды ынталандыратын гормон рецепторы немесе ФСГ рецепторы (FSHR) - фолликулды ынталандыратын гормонмен (FSH) өзара әрекеттесетін трансмембраналық рецептор және G протеинді жұптасқан рецепторды (GPCR) білдіреді. Оның белсенділігі ФСГ гормондарының жұмыс істеуі үшін қажет. FSHR-тер жұмыртқалық безде, ұрықта және жатырда кездеседі.
The follicle stimulating hormone receptor or FSH receptor (FSHR) is a transmembrane receptor that interacts with the follicle stimulating hormone (FSH) and represents a G protein coupled receptor (GPCR). Its activation is necessary for the hormonal functioning of FSH. FSHRs are found in the ovary, testis, and uterus.
FSHR генінің
FSHR генінің адамда 2 p21 хромосомасында орналасуы. FSHR гендер тізбектері шамамен 2080 нуклеотидтен тұрады.
Қабылдаушы құрылымы
FSHR 695 амин қышқылдарынан тұрады және молекулалық массасы шамамен 76 кДа. Гормонды байлау субдоменасы жоғары аффинділік гормонды байлауға жауапты, ал гормон белсенділігі үшін шаршы тізбекте 335-ші орында (sTyr) сульфаттанған тирозинді қамтитын сигналдық ерекшелік субдоменасы қажет. Трансмембраналық доменде рецептор құрылымын тұрақтандыру үшін дисульфидті байланыстар құрайтын екі жоғары консервацияланған цистеин қалдықтары бар. Asp Arg Tyr үштік мотивінің жоғары консервациясы GPCR отбасы мүшелерінде жалпы кездеседі және сигнал беру үшін маңызды болуы мүмкін. FSHR және оның басқа да жақын туысқан гликопротеин гормоны рецептор мүшелерінде (LHR және TSHR) бұл консервацияланған триплет мотиві Glu Arg Trp реттілігінің өзгеруі болып табылады. С терминалды домені жасушааралық және қысқа, серин және треонин қалдықтарына бай, мүмкін фосфорилдануға мүмкіндік береді.
Лигандты байлау және сигналдарды аудару
FSHR-дің LRR аймағына алғашқы байлану кезінде FSH жаңа қалта құру үшін конформациясын қайта қалыптастырады. FSHR содан кейін сульфотирозинді шаршылы орамадан қалталарға енгізеді және 7 спиральді трансмембраналық доменді іске асырады. Қайта байланыс механизмі бойынша, бұл белсендірілген киназалар рецепторды фосфорилирлейді. Рецептор белсенді болған сайын, кинезалар көбірек белсендіріледі, рецепторлар көбірек фосфорилирленеді.
Іс-қимыл
Жұмыртқалықта ФСГ рецепторы фолликулярлық даму үшін қажет және гранулоза жасушаларында экспрессияланады. FSHR лютеалды фаза кезінде жатырдың секреторлық эндометрийінде экспрессияланады. ФСГ рецепторы қатерлі ісіктердің кең ауқымындағы қан тамырларының бетінде іріктеп экспрессияланады.
Өңдеу
Үстеп өсу - мембранадағы рецепторлардың санының артуы. Эстроген ФСГ рецепторларын жоғарылатады. Өз кезегінде, FSH эстрогендерді өндіру үшін гранулозалық жасушаларды ынталандырады. Эстроген мен ФСГ- ның синергиялық белсенділігі жұмыртқалық жасушаның өсуіне және дамуына мүмкіндік береді.
Десенсибилизация
FSHR белгілі бір уақыт бойы FSH әсеріне ұшыраған кезде сезімталдандырады. Бұл төмендеудің негізгі реакциясы - белок киназалары арқылы жасушааралық (немесе цитоплазмалық) рецептор доменінің фосфорилирленуі. Бұл процесс Gs ақуызын FSHR-ден ажыратып алады. Десенсибилизацияның тағы бір жолы - cAMP жүйесінің реттеуші және каталитикалық бірліктерін ажырату.
Төмен реттеу
Төменгі реттеу рецепторлардың санының азаюына қатысты. Бұл байланған FSHR сайттарын метаболизм арқылы жүзеге асырылады. Байланысты ФСГ рецептор кешені жақтық көші-қон арқылы "қапталған шұңқырға" жеткізіледі, онда мұндай бірліктер шоғырландырылады, содан кейін клатриндер құрылымы арқылы тұрақтандырылады. Қаптамасы бар шұңқыр лизосомалар арқылы ішкілендіріледі және ыдырайды. Белдіктер метаболизмге ұшырауы мүмкін немесе рецептор қайта өңделуі мүмкін. Ұзақ әрекет ететін агонисттерді қолдану рецепторлар популяциясын төмендетеді.
Модуляторлар
FSHR- ге қарсы денелер FSHR белсенділігіне кедергі келтіреді.
Лигандтар
Фолликулді ынталандыратын гормон (ФСГ) ФСГР- нің агонистi болып табылады. FSHR- нің шағын молекулалық оң аллостериялық модуляторлары әзірленді.
Тарих
Альфред Гилман мен Мартин Родбелл 1994 жылы G протеин жүйесін ашқаны үшін медицина және физиология саласындағы Нобель сыйлығын алды.