Кіріспе

Джеймс Уильям МакНилл, ОК (22 сәуір 1928 - 5 наурыз 2016 ж.) - Канадалық консультант, эколог және халықаралық мемлекеттік қызметкер. Ол Париждегі ЭЫДҰ-ның қоршаған ортаны қорғау жөніндегі директоры (1978-1984), Дүниежүзілік қоршаған орта және даму жөніндегі комиссияның (Брундтланд комиссиясы) бас хатшысы және оның "Біздің ортақ болашағымыз" атты маңызды баяндамасының жетекші авторы (1984-1987) және Дүниежүзілік банктің инспекциялық тобының мүшесі және төрағасы (1997-2002) болды. Ол Каспий дамуы жөніндегі консультациялық алқаның, Volvo Foundation's Environment Prize төрешісінің және Woods Hole Research Center, Woods Hole, Massachusetts, т.б. бірнеше кеңестердің мүшесі болды.

Өмірбаян

МакНилл Саскачеван қаласында дүниеге келді және 1949 жылы физика мен математика бойынша ғылым бакалавры дәрежесін алды, 1958 жылы Саскачеван университетінен машина жасау бакалавры және 1951 жылы Швециядағы Стокгольм университетінен экономика және саясаттану бойынша диплом алды.

Мансап

Швецияда аспирантурадан оралғаннан кейін МакНилл өзінің мемлекеттік қызметтегі мансабын 1952 жылы Саскачеван қаласында Т. С. Дуглас кабинетінің Экономикалық консультациялық және жоспарлау кеңесінде зерттеуші экономист ретінде бастады. 1959 жылы ол Оңтүстік Саскачеван өзенін дамыту комиссиясының атқарушы директоры болды, ол жобаның электр қуатын, суаруды және басқа да аспектілерін үйлестіру үшін жауапты болды. 1964 жылы Саскачеван су ресурстары комиссиясының вице-төрайымы және атқарушы директоры ретінде оның жауапкершілігі провинцияның барлық су ресурстарын басқаруды қамтиды. 1965-1976 жылдары Канада үкіметінде түрлі жоғары лауазымдарды атқарды. Ол сол кездегі жаңа Канаданың Энергетика, тау-кен және ресурстар департаментінде саясат және жоспарлау директоры болды (1965-1968), 1968 жылы Су және жаңартылатын ресурстар вице-министрі қызметін атқаруға көшті. 1969 жылы ол Конституция және қоршаған орта мәселелері жөніндегі арнайы кеңесші болып тағайындалды. Келесі екі жылда ол қоршаған орта мен конституция туралы Үкіметтің негізгі ұстанымын қалыптастырды және өзінің алғашқы кітабын жазды, қоршаған ортаны басқару. 1971 жылы ол Канаданың жаңа қоршаған орта департаментіне үкіметаралық істердің бас директоры болып қосылды, онда ол 1972 жылы Стокгольмдегі адам ортасы жөніндегі конференцияға Канаданың негізгі дайындықтарын басқарды. 1972 жылы ол қалалық істер жөніндегі жаңа Мемлекеттік министрліктің хатшысының көмекшісі және 1974 жылы хатшы (немесе министрдің орынбасары) болды. Бұл Канаданың қалалық өсу мен даму процесіне ұлттық деңгейде араласудың алғашқы әрекеті болды. 1975 жылы ол Канаданың Бас комиссары және Канаданың 1976 жылы мамыр айында Ванкуверде өткен Адам қоныстары жөніндегі бірінші БҰҰ конференциясының Канаданың ұлттық және халықаралық дайындықтарына жауапты Төтенше және Өкілетті Елшісі болып тағайындалды. 1977 жылы халықаралық аренаға көшкен Жим МакНилл жеті жыл бойы Парижде Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (ЭЫДҰ) қоршаған ортаны қорғау департаментінің директоры болып қызмет етті. ЭЫДҰ-да еңбек еткен кезінде ол қоршаған орта мен экономика арасындағы қарым-қатынас туралы эмпирикалық зерттеулер бағдарламасын қадағалады. 1984 жылы бұл жұмыс нәтижесінде ЭЫДҰ "қоршаған орта мен экономиканы өзара нығайта алады" деген тұжырымдамаға келді, ол уақыттан бері негізгі ағымға айналды. 1984 жылы ол Дүниежүзілік қоршаған орта және даму жөніндегі комиссияның (Брундтланд комиссиясы) мүшесі және бас хатшысы болды. Ол БҰҰ Бас Ассамблеясына 1987 жылы ұсынылған, әлемге танымал "Біздің ортақ болашағымыз" атты комиссияның бас авторы және бас архитекторы болды. Бұл баяндамада тұрақты дамудың жаңа әлемдік күн тәртібі көрсетілген. 1989-1992 жылдары Конференцияның Бас хатшысы Морис Стронгтың арнайы кеңесшісі болды. Сонымен қатар, ол Конференцияны дайындау үшін арнайы қаржы жинаған Экофондты құрды және оған төрағалық етті. 1988-2006 жылдар аралығында МакНейл Канада мен халықаралық бірқатар лауазымдарда қызмет етті: Қоғамдық саясат жөніндегі зерттеулер институтының аға науқасы (1988-1993); Халықаралық даму зерттеулер орталығының (IDRC) президенті аға кеңесшісі (1992-1997); және БҰҰ Даму бағдарламасының әкімшісінің аға кеңесшісі (1994-1999), ол БҰҰДБ-ның қоршаған орта және тұрақты даму жөніндегі жұмысын түбегейлі қайта ұйымдастыру арқылы жүзеге асырды. 1994-1997 жылдары сол кезде Солтүстік Америкадағы ең ірі электр энергиясы компаниясы Ontario Hydro директорлар кеңесінің мүшесі болды. 1990 жылы ол Volvo компаниясының бас директоры Пер Гилленхаммардан Volvo Foundation's Environment Prize сыйлығын жобалауға көмектесуді сұрады және сол кезден бері сыйлық жюриінің мүшесі (әзірге төраға) болып қызмет етті. 1997 жылы МакНилл Дүниежүзілік банктің тәуелсіз инспекциялық тобының мүшесі, ал 1999 жылы толық уақытты төрағасы болды. 2003 жылдан бастап ол BP-дің топтық бас атқарушы директоры лорд Джон Браунның тапсырмасы бойынша Каспийді дамыту жөніндегі консультациялық комиссияның мүшесі болды. Ол оған Баку-Тбилиси-Джейхан құбыр желісінің және басқа да байланысты BP-нің Әзірбайжан, Грузия және Түркиядағы қызметіне экономикалық, экологиялық және әлеуметтік әсерлер туралы кеңес берді.

Морис Стронгпен қарым-қатынасы

2005 жылы New York Sun газетінің бірінші бетіне арнайы басылым шықты, онда Джим МакНиллдің Канадалық Морис Стронгтың жақын серіктесі болғаны және МакНиллдің Біріккен Ұлттар Ұйымындағы мансабы осы қарым-қатынастан пайда тапқаны туралы хабарланды. Морис Стронг БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Коффи Аннанның жақын кеңесшісі болды және қазір "Азық-түлік үшін мұнай" бағдарламасы туралы даулы оқиғаға араласты. 2005 жылы Стронг осы жанжалдан кейін БҰҰ-дан кеткен соң, екеуінің арасында ешқандай байланыс жоқ. Алайда Джим МакНиллдің Морис Стронгпен қарым-қатынасы жақсы құжатталған, содан кейін олардың ортақ тарихы жоғары деңгейдегі наградаларды бөлісуден бастап, сол коммерциялық емес корпорацияның директорлар кеңесінде отырудан бастап, АҚШ-та МакНилл жинаған миллион доллар қайырымдылық ақшасын Канадада Стронг құрған ұйымға аударуды қамтиды. Strong БҰҰ Бас Ассамблеясына ұсынылатын және 1992 жылғы Жер саммитіне негіз болатын 1987 жылғы Брундтланд баяндамасын ("Біздің ортақ болашағымыз" деп аталады) жасауға және табыс етуге көмектесті. 1992 жылы Морис Стронг БҰҰ-ның қоршаған орта және даму жөніндегі конференциясының Бас хатшысы лауазымынан Жер Кеңесі Қоры (қазір Жер Кеңесі Альянсы) бастаған кезде Джим МакНилл бірінші директорлар кеңесінде орын алды. 1993 жылдың 31 қазанында аяқталатын Жер Кеңесі Қорының қызметі туралы тәуелсіз аудитордың есебі, MacNeill басқаратын және Америка Құрама Штаттарында орналасқан EcoFund '92 (қазіргі Жер Кеңесі Қоры АҚШ деп аталады) деп аталатын қайырымдылық ұйымы өзінің 1,3 миллион долларын Канададағы Морис Стронгтың Жер Кеңесі Қорына жібергенін көрсетті, бұл қайырымдылық емес, пайда көздемейтін корпорация. 2002 жылы екеуі Кофи Аннанның жеке өзі тапсырған Біріккен Ұлттар Ұйымының Шам жарығы сыйлығын алған жалғыз адамдар болды.

Марапаттар

1983 жылы Париж қаласының күміс медалімен марапатталды. 1984 жылы ол туған провинциясы Саскачеванның ең жоғары жетістіктер сыйлығын алды. 1991 жылы Климат институтының "Құрмет" сыйлығын алды. 1991 жылы Швеция патшасынан WASA экологиялық сыйлығын алды. 1994 жылы ол Environment Canada өмір бойы атқарған еңбегі үшін марапатталды. 1995 жылы Канада орденінің офицері болып тағайындалды. 2002 жылы БҰҰ Бас хатшысы Кофи Аннан МакНилл мен оның әріптесі Морис Стронгқа Біріккен Ұлттар Ұйымына сіңірген еңбегі және тұрақты дамуды ілгерілетудегі басты рөлі үшін "Шамша жарығы" сыйлығын табыс етті. 2006 жылы экологиялық дипломатия үшін Елизавета Хауб сыйлығын алды.

Құрметтер

1988 жылы Саскачеван университетінен құрметті заң докторы дәрежесін алды. 1992 жылы Макгилл университетінен ғылым саласының құрметті докторлық дәрежесін алды. 1993 жылы Ватерлоо университетінен қоршаған ортаны зерттеу саласының құрметті докторлық дәрежесін алды. 1994 жылы Лейкхед университетінен гуманитарлық әдебиеттер докторы атанды.