Кіріспе
Конфедеративтік Штаттар Әскери-теңіз флотының канонерлік қайығы CSS Chattahoochee - Саффольд қаласында, Джорджия штатында салынған екі бұрандалы бумен жұмыс істейтін канонерлік қайық. Ол өзенге арналған. Қаңтарлы қайық 1863 жылы ақпанда Конфедеративтік мемлекеттердің әскери-теңіз флотына қызмет етті.
CSS Chattahoochee was a twin screw steam powered gunboat built at Saffold, Georgia; she was christened for the river upon which she was built. The gunboat entered Confederate States Navy service in February 1863.
Құрылыс
Америка Азамат соғысының басында Конфедеративтік Штаттар Әскери-теңіз флоты Апалачикола шығанағына АҚШ Әскери-теңіз флоты салған блокаданы бұзудың жолын іздеді, бұл теңіз арқылы жүретін сауданың көпшілігі Апалачиколаға, Флоридаға, Колумбсқа, Джорджияға және Апалачикола өзенінің және оның қонысы Чаттахучи өзенінің басқа нүктелеріне жетуіне кедергі келтірді. Жоба Колумбтың өнеркәсіптік орталығы маңында теңізге жарамды әскери кемелерді салу және оларды Апалачикола шығанағына қарай ағызып, АҚШ әскери-теңіз флотының блокадалық міндеттерін орындайтын кемелеріне қарсы шығу болды. 1861 жылы қазанда CS Navy Грузияның Саффольд қаласынан Дэвид С. Джонстонмен келісімшарт жасасып, канонерлік қайық жасауды тапсырды. Бастапқыда төрт айда аяқталады деп күтілген канонерлік қайық ақыры 10 ай кешігіп, 1862 жылы 8 желтоқсанда жеткізілді, әлі де жұмыс қажет. 1863 жылы 24 ақпанда "CSS Chattahoochee" деп тапсырылды. "Чаттахучи" кемесі екі бу қозғалтқышы бар, ұзындығы 40 метр, ұзындығы 9 метр, соңынан 2 метр су тартатын үш мачталы шхуна болатын. Екі қозғалтқышты да, желкендерді де пайдаланып, ол ең көп ұшақ шығара алды. Джонс тұтқынға алынған USS Merrimack-ті темірден қапталған CSS Virginia-ға айналдыруды басқарып, алғашқы шайқаста Вирджинияда лейтенант болып қызмет етті. Вирджинияның капитаны сол шайқаста жарақаттанып, Джонс кемені басқарып, келесі күні USS Monitor-пен шайқасты. Саффолдке келгеннен кейін Джонс Чаттахучидің құрылысын аяқтаумен айналысты. Ол кемеге керек-жарақты табудың қиындығына шағымданады. Қыркүйекте ол өз офицерлерін жинады, бірақ экипажы жоқ еді. Чаттахучи салынып жатқан кезде Конфедеративтік мемлекеттер армиясы Апалачикола қаласын тастап, Апалачикола, Чаттахучи, Флинт және Чипола өзендерінің аңғарларын одақтық күштердің рейдтері мен басып кірулеріне ұшыратты. Алабама, Флорида және Джорджия губернаторлары армияға Апалачикола өзеніне кедергілер орнату және оның жағалауында батареялар орнату арқылы мұндай шабуылдардан қорғауды өтінді. "Чаттахучи" кемесі іске қосылған кезде өзендегі кедергілер Апалачикола шығанағына және Мексика шығанағына кіруіне кедергі келтірді. 1862 жылдың соңында суға батқан жағаларға бекітілген шынжыр Апалачикола қаласынан 58 шақырым жоғары "Нароуз" өзенінің бұрылыстары арқылы тартылды. Ағаштарды, бұталарды және басқа да қалдықтарды тізбекпен суға түсіріп, суға түсіреді. 1863 жылдың 1 наурызына қарай, тұтқынға алынған қалдықтар шынжырдан қалыңдыққа дейін көтеріліп, адам жүре алатын болды. Апалачиколадан жоғары қарай орналасқан Рикконың Блаф және Алюм Блаф жерлеріне қару батареялары орналастырылды. "Нароуз" батпақтың ортасында орналасқан, бірақ өзеннің екі жағында қару батареялары үшін жасанды төбелер салынған.
Lieutenant Catesby ap Roger Jones was assigned command of the Chattahoochee in July 1862. Jones had been in charge of the conversion of the captured USS Merrimack into the iron clad CSS Virginia, and served as lieutenant on the Virginia in her first battle. When the Virginia's captain was injured in that battle, Jones succeeded to command of the ship for her battle the next day with the USS Monitor. After arrival in Saffold, Jones was involved in getting construction of the Chattahoochee completed. He complained about the difficulty of finding supplies for the ship. By September, he had his officers assembled, but had no crew. While the Chattahoochee was under construction, the Confederate States Army abandoned the city of Apalachicola, exposing the valleys of the Apalachicola, Chattahoochee, Flint and Chipola rivers to raids and invasions by Union forces. The governors of Alabama, Florida and Georgia appealed to the Army to protect against such invasions by placing obstacles in the Apalachicola River and installing batteries along its banks. By the time the Chattahoochee was commissioned, obstacles in the river blocked its access to Apalachicola Bay and the Gulf of Mexico. In late 1862, a chain attached to sunken rafts had been stretched across the river at the "Narrows", a series of bends in the river 36 mile (58 km) above the city of Apalachicola. The chain caught logs, trees and other debris floating down the river. By March 1, 1863, captured debris was backed up from the chain, thick enough for a man to walk across. Gun batteries had already been placed at Ricco's Bluff and Alum Bluff, respectively upstream from Apalachicola. The "Narrows" was in the middle of a swamp, but artificial mounds were built on both sides of the river for gun batteries.
1863 жылдың басында
1863 жылдың алғашқы бөлігін "Чаттахучи" кемесі жерге түсіру, жөндеу жұмыстары мен экипажды оқытумен өткізді. Қозғалтқыштарда үнемі проблемалар болды, ал 30 қаңтарда ол тасқа соғылып, едәуір шығынға ұшырады. Кеме өзінің бастапқы мақсатын орындай алмады, ол - шығанаққа қарай жүзіп, АҚШ әскери-теңіз флотының блокадалық кемелерін батыра немесе аластатады. Кеме тіпті Narrows-тағы кедергіге дейін жетпеді, онда ол кем дегенде кедергіді қорғауға көмектесетін жүзетін батарея ретінде қызмет ете алатын. Ұрыс-керіссіз қашықтықта болған кемеде екіпаждың өлімі мен дезертирлік жағдайға ұшырауы болды. 1863 жылдың қаңтар айының соңында лейтенант Джонс Техасқа ауыстырылды және ақпан айының соңында оның орнына лейтенант Джон Джулиус Гатри тағайындалды. 1863 жылдың сәуір айының басында Чаттахучи өзен бойымен қару батареяларын (қазірге Тарға дейін емес) көру үшін өзеннен жүзіп кетті, содан кейін Флорида штатының Чаттахучи қаласында станцияға орналасты, онда Чаттахучи өзені Флинт өзенімен қосылып, Апалачикола өзенін құрады. Мамыр айының соңында АҚШ-тың әскери-теңіз флоты блокадалық жүгіруші "Фашн" кемесі Апалачикола қаласының солтүстігіндегі қону бекетінде мақта тиеп жатқанын біледі. "Порт-Рояль" кемесі командирінің орынбасары Джордж Х. Моррис үш қайық жіберіп, "Мода" кемесін ұстап алады да, Порт-Рояльға қайтарып жібереді. Лейтенант Гатри одақтың қозғалысы туралы хабар алды және Шатахучи өзенін Модаға көмектесу үшін төмен қарай жүзіп кетті. "Чаттахучи" кемесі қазіргі Блунтстаун қаласының маңында құмға толы жерге тоқтады. Өзеннің Chattahoochee-ге бардан өтуге мүмкіндік беретін деңгейін көтеруді күтіп, Гатри Fashion-тің тұтқындалып, өзеннен шығарылғанын біліп, келесі күні, 27 мамырда Chattahoochee-ге қайтуға шешім қабылдады.
Қазан жарылысы және соңғы күндер
Екіпаж қазандықты қыздыра бастады, бірақ оған екі сағат бойы су құймады, ал қазандық түске қарай жарылды. "Чатахучи" кемесі бар 19 адам қаза тапты немесе жарақаттан кейін қайтыс болды, оның ішінде екі-үш адам жағаға жүзуге тырысқанда суға батып кетті. Бұл туралы хабар өзеннің арғы бетіне жіберілді, ал сол түні-ақ басқа бір кеме апатқа ұшырады. Өлгендер мен жарақаттанғандарды өзен жағалауына алып кетіп, ауа райына ұшырады. 27 мамыр күні күні бойы Апалачикола өзенінің аңғарына қарай қозғалған дауыл болды. 28 мамыр күні күн шыққанда Апалачикола қаласының маңында 2 -ші санаттағы дауыл ретінде жағаға жетті. Жарақат алғандар 24 сағаттан астам уақыт бойы жаңбыр мен желден қорғанышсыз жағада жатты. Содан кейін денелер мен жараланғандар Чаттахучиге қайтарылды. Жарақат алғандарға жарылыстан кейін бес күнге дейін тиісті медициналық көмек көрсетілмеген. Ақыры, жарылыстан кейін 40 сағат өткен соң, "Чаттахучи" кемесі баяу ағып кетті. "Чаттахучи" кемесін салған Дэвид Джонстон суға батқан кемені көтерді, бірақ оны өзінің кеме жасақтауында қалдырды, онда оның көп бөлігі алынып тасталды. 1863 жылдың желтоқсан айында Колумбус теңіз жағалауында кеме жөндеу жұмыстары басталды. Вирджинияда және Чаттахучиде Кэйтсби Джонспен қызмет еткен, содан кейін Джон Гатридің басшылығымен сол кемеде қызмет еткен лейтенант Джордж Вашингтон Гифт 1864 жылдың наурыз айында Чаттахучиге қолбасшылық етті. Сәуірдің соңында Гифт Апалачикола маңында АҚШ әскери-теңіз кемелеріне рейдке жөндеуден өткен "Чаттахучиді" алуға тырысты, бірақ суға батып, Гифт азаматтық пароходқа ауысты. Маусымның басында Гифтке "Чаттахучиді" Колумбус әскери-теңіз кемежайына қайтаруды тапсырды. "Чатахучи" кемесі жөндеуден өтпей, соғыс аяқталғанға дейін қайтадан іске қосылған жоқ. Конфедерация әскерлері Апалачикола өзенінен 1864 жылдың желтоқсанында бас тартқанда, Чаттахучи Чаттахучи өзенінің бойымен жылжытылды. Ол 1865 жылдың 17 сәуірінде Колумбтың жанында тұтқындалудан аулақ болу үшін, союз әскерлері қалаға жақындаған кезде батып кетті.
Қалдықтар
Чаттахучи 1963 жылға дейін су астында қалды, содан кейін оның суға батқан сүйектері Форт-Беннинг шекарасынан табылды. Кейін олар көтеріліп, оның корпусының бір бөлігі және оның бастапқы бу қозғалтқыштары тағы бір рет Колумбустағы үйіне қайтарылды, онда олар Ұлттық азаматтық соғыс теңіз мұражайында көрініске қойылды. Ол бір ғасыр бойы су астында қалып, суға батып кеткендіктен, "Чаттахучи" қазіргі заманға дейін сақталған Конфедерация әскери-теңіз флотының жалғыз канонерлік қайығы болып табылады.