Кіріспе

Күкірт ((I) сульфиді немесе күкірт сульфиді - элементтік формуласы Hg2S болатын, күкірт пен сынаптан құралған гипотетикалық химиялық қосылыс. Оның бар екендігі дауланған; 0 °C-тан төмен немесе қолайлы ортада тұрақты болуы мүмкін, бірақ бөлме температурасында тұрақсыз, металл сынап пен сынап () сульфидіне (сыртқы сульфид, цинабар) ыдырайды. 1825 жылы Лондонның Фармакопеясында "Эфиоп минералы" немесе Hydrargyri Sulphuretum Nigrum ("тұманды қара сульфид") деп аталатын қоспа бар. Бұл препарат алтынға сүйрегенде металл сынаптың тән дағын қалдырмайды. Алайда, Эфиоп минералының көп мөлшерін қатты ұнтақтағанда, түтін мен жылудың эволюциясымен сынап пен цинабар пайда болды. 1825 жылы Гибур мақаласын қарастырған британдық химик В. Т. Бранде оның тұжырымдарына күмән келтірді. Ол тұнбадағы сынап пен күкірттің мөлшері Hg2S формуласы бойынша стеихометриялық екенін және азот трийодиді, күміс фулминаты және сынап фулминаты, олар аздап сүріну арқылы ыдырап кетсе де, қабылданатын қосылыстар екенін байқады. Оның айтуынша, қара тұнбада металл сынап немесе цинабардың белгілері жоқ (бірақ ол оларға оңай ыдырайды). Сондай-ақ, ол ыстық азот қышқылының цинабарға шабуыл жасамағанын, ал тұндырылған "көктегі сульфидті" тез арада қалдық қалдырмай, көкжидек нитратына айналдыратынын атап өтті.

Химиялық қасиеттері

В. Т. Бранденің айтуынша, сынап сульфиді қирату, күн сәулесінің әсерінен немесе 300 °F қыздыру арқылы оңай ыдырайды. Ыстық азот қышқылымен әрекеттесіп, сынап нитраты пайда болады. Калий карбонаты ("потасса", калий) арқылы қайнату күкірттің бір бөлігін алып тастайды, сонда таза цинабар қалдық ретінде қалады. Сондай-ақ, жақында синтезделген тұрақты қосылыстың екі өлшемді полимерлі катионнан [(S) HgHg(SHg) Hg]n2n+ бір өлшемді полимерлі анионнан []n2n−-пен теңестірілгенін атап өту керек. Катиондарда күкірт атомдары үштік, ал сынап атомдары екілік. Әр бірлікте сынап атомдарының екеуі SHgS көпірін, ал қалған екеуі SHgHgS көпірін құрайды.

Жаңа түсінік

Hg2S синтезін сәтті жүзеге асыруға мүмкіндік беретін жаңа түсініктер 1958 жылдан бастап Клаус Бродерсен және басқалардың жұмыстары арқылы пайда болды. Полярлы еріткіштердегі димеркурийі () мен Льюис негіздері арасындағы реакция әдетте HgHg байланысын жояды. SHgHgS қосылыстарын сәтті дайындау полярлы емес еріткіштермен, әлсіз Льюис негіздерімен және NH қышқыл азот қосылыстарымен жүзеге асырылады.

Ескі талаптары

ХІХ және ХХ ғасырдың басында Hg2S-ті дайындаудың бірнеше жолдары сипатталған, бірақ олардың сенімділігі күмәнді. В. Т. Бранденің (1825) айтуынша, сынап сульфиді H2S-ті сынап хлориді (каломель) немесе нитраттың өте сұйылтылған ерітіндісінен өткізе отырып және қара тұнбаларды мұқият сүзгілеу арқылы сенімді түрде алуға болады. 1903 жылы америкалық химик Чарльз Баскервиллдің баяндамасында металл сынаптан қалған күкірт қышқылы жабық бөтелкеде 5 жылдан астам уақыт бойы металлдың үстінде қабық пайда болды, ол сынаптанған күкірт деп табылды.