Аргирия – күміс қосылыстарының артық мөлшерде сіңуінен пайда болатын ауру. Тері көгілдіреп немесе көк сұр түске енеді. Симптомдары мен түрлері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аргирия немесе аргироз – күміс элементінің химиялық қосылыстарына немесе күміс шаңына тым көп әсер етуден туындайтын жағдай. Аргирияның ең айқын белгісі – терінің көк немесе көк сұр түске енуі. Ол жалпы аргирия немесе жергілікті аргирия нысанында кездесуі мүмкін. Жалпы аргирия дене бетінің көп бөлігінде кең аумақтарға таралады. Жергілікті аргирия денедегі шектеулі аймақтарда, мысалы, терідегі дақтарда, шырышты қабықтың немесе конъюнктиваның бөліктерінде байқалады. Аргирия және аргироз терминдері ұзақ жылдар бойы бір-бірін алмастырып қолданылып келеді, бірақ аргирия жиірек қолданылады. Аргироз әсіресе конъюнктива аргириясын білдіру үшін қолданылған, бірақ мұндай қолданыс тұрақты болған емес және нақты көрсетілмесе, оған сенуге болмайды. Бұл термин ἄργυρος (argyros, "күміс") сөзінен алынған.
Argyria or argyrosis is a condition caused by excessive exposure to chemical compounds of the element silver, or to silver dust. The most dramatic symptom of argyria is that the skin turns blue or blue gray. It may take the form of generalized argyria or local argyria. Generalized argyria affects large areas over much of the visible surface of the body. Local argyria shows in limited regions of the body, such as patches of skin, parts of the mucous membrane or the conjunctiva. The terms argyria and argyrosis have long been used interchangeably, with argyria being used more frequently. Argyrosis has been used particularly in referring to argyria of the conjunctiva, but the usage has never been consistent and cannot be relied on except where it has been explicitly specified. The term is from the ἄργυρος (argyros, 'silver').
Патофизиология
Адамдар мен басқа жануарларда күміс өнімдерін ұзақ мерзімді қабылдау денедегі әртүрлі мүшелерде күміс қосылыстарының біртіндеп жиналуына алып келеді. Фотографиядағыдай (күміс жарыққа сезімтал болғандықтан пайдалы), ақ немесе түссіз күміс қосылыстарын күн сәулесіне ұшырату оларды күміс металлына немесе күміс сульфидтеріне ыдыратады. Көбінесе бұл өнімдер теріге микроскопиялық бөлшектер түрінде сіңіп, қара пигмент түзеді. Бұл жағдай аргирия немесе аргироз деп аталады. Ұзақ уақыт бойы күміс пигменттерін қабылдау жарыққа ұшыраған басқа органдарға, әсіресе көзге жиналуы мүмкін. Көздің конъюнктивасында бұл көбінесе зиянды емес, бірақ көздің линзасына да әсер етіп, қаулы даулы салдарларға әкелуі мүмкін. Жергілікті аргирия көбінесе күміс қамтитын заттарды, мысалы, кейбір көз тамшыларын сырттан қолданудан туындайды. Жалпыланған аргирия күміс қосылыстарын үйде емдік мақсаттар үшін немесе күміс немесе күміс қосылыстарымен жұмыс істеу нәтижесінде ұзақ мерзімді жұтудан немесе дем алудан пайда болады. Күміс жоғары дозада адам үшін уытты болуы мүмкін, бірақ қысқа мерзімде берілген төмен дозадан ауыр зиян келтіру қаупі аз. Күміс кейбір медициналық құралдардағы антимикробтық қасиеттері үшін қолданылады, бұл қасиет олигодинамикалық әсерінен туындайды. Күміс препараттарын (әсіресе, колоидты күмісті) ұзақ мерзімді жұту немесе дем алу теріде және басқа органдарда аргирияға әкелуі мүмкін. Бұл өмірге қауіпті емес, бірақ көптеген адамдар оны эстетикалық тұрғыдан ұнамсыз деп санайды. АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі 1991 жылы жариялаған, өмір бойы зиянды әсерлердің қаупін тудырмайтын күндізгі қабылдау мөлшерін көрсететін эталондық доза 5 мкг/(кг·күн) құрайды. Аргирия күмісті ұзақ мерзім бойы (бірнеше айдан бірнеше жылға дейін) көп мөлшерде жұтып немесе дем алған адамдарда пайда болады. Күміс өнімдерін өндіретін зауыттарда жұмыс істейтін адамдар да күмісті немесе оның қосылыстарын дем алуы мүмкін. Бұрынғы кезде кейбір жұмысшылар аргирияға шалдыққан. Дегенмен, осы жұмысшыларға аргирияны тудырған ауадағы күміс мөлшері мен әсер ету ұзақтығы белгісіз. Тарихи тұрғыдан алғанда, микроскопиялық күміс бөлшектерінің сұйық суспензиясы болып табылатын колоидты күміс, сонымен қатар түрлі ауруларды емдеу үшін ішкі дәрі ретінде қолданылған. 1940 жылдары оның орнына пенициллин сияқты фармацевтикалық антибиотиктер қолданыла бастады.
In humans and other animals, chronic intake of silver products commonly leads to gradual accumulation of silver compounds in various parts of the body. As in photography (where silver is useful because of its sensitivity to light), exposure of pale or colorless silver compounds to sunlight decomposes them to silver metal or silver sulfides. Commonly these products deposit as microscopic particles in the skin, in effect a dark pigment. This condition is known as argyria or argyrosis. Chronic intake also may lead to silver pigments depositing in other organs exposed to light, particularly the eyes. In the conjunctiva this is not generally harmful, but it also may affect the lens, leading to serious effects. Localized argyria often results from topical use of substances containing silver, such as some kinds of eye drops. Generalized argyria results from chronically swallowing or inhaling silver compounds, either for home medicinal purposes, or as a result of working with silver or silver compounds. While silver is potentially toxic to humans at high doses, the risk of serious harm from low doses, given over a short term, is small. Silver is used in some medical appliances because of its anti microbial nature, which stems from the oligodynamic effect. Chronic ingestion or inhalation of silver preparations (especially colloidal silver) can lead to argyria in the skin and other organs. This is not life threatening, but is considered by most to be cosmetically undesirable. The reference dose, published by the United States Environmental Protection Agency in 1991, which represents the estimated daily exposure that is unlikely to incur an appreciable risk of deleterious effects during a lifetime, is 5 μg/(kg·d). Argyria occurs in people who ingest or inhale silver in large quantities over a long period (several months to many years). People who work in factories that manufacture silver products can also breathe in silver or its compounds. In the past, some of these workers have become argyric. However, the level of silver in the air and the length of exposure that caused argyria in these workers is not known. Historically, colloidal silver, a liquid suspension of microscopic silver particles, was also used as an internal medication to treat a variety of diseases. In the 1940s, they were overtaken by the use of pharmaceutical antibiotics, such as penicillin.
Қоғам және мәдениет
Коллоидты күмісті жұтумен байланысты маңызды жағдай – 2002 және 2006 жылдары АҚШ Сенатына либертариандық кандидат болған америкалық Стэн Джонстың жағдайы еді. Оның терісінің ерекше түсі сәтсіз кампаниясы туралы ақпарат құралдарында кеңінен көрсетілді, бірақ оның қолдаушылары ең танымал фотосурет "өңделген" деп мәлімдеді. Джонс өзінің күміс түсті терісін жарнамалық трюк ретінде пайдаланбайтынын уәделеді. Оның колоидты күмісті мақсатты түрде тұтынуы – Y2K мәселесі антибиотиктерді қолжетімсіз етеді деген қауаптан туған, өзін-өзі емдеу шарасы болды, бірақ бұл оқиға орын алмады. Ол мүмкіндік болса, бәрін қайтадан жасауға дайын екенін айтты. Хабарлар тараған кезде Карасон күмістің тиімділігіне сенімін сақтап, оны кішірек дозада қабылдауын жалғастырды. Ол 2013 жылы жүрек талмасынан қайтыс болды; "өлім себебі бірден анықталмады", бірақ оның бұрынғы әйелі Джо Анна Карасонның сөзіне қарағанда, "Пол Карасон жылдар бойы жүрек ауруларымен күресіп келді. Ол бес жылдай бұрын үш рет жүрек айналдыру операциясын жасағанмен, темекі шегуді тоқтатпады". Розмари Джейкобс – балама медицинаға қарсы белсенді. Бала кезінде Джейкобс аллергияны емдеу үшін колоидты күміс қосылған мұрын тамшыларын қолданды, нәтижесінде аргирия ауруына шалдықты. Джейкобс 2008 жылы Пол Карасонның "The Today Show" бағдарламасына қатысқаннан кейін халықаралық деңгейде танымал болды. 2010 жылдан 2013 жылға дейін Джейкобс денсаулық сақтаудағы алаяқтық, әсіресе натуропатия тақырыбында блогында жазбалар жариялады.
A prominent case involving the ingestion of colloidal silver was that of American Stan Jones, a Libertarian candidate for the United States Senate in 2002 and 2006. The peculiar coloration of his skin was featured prominently in media coverage of his unsuccessful campaign, though his supporters contended that the best known photo was "doctored". Jones promised that he was not using his silvery complexion as a gimmick. His purposeful consumption of colloidal silver was a self prescribed measure undertaken in response to fears that the Y2K problem would make antibiotics unavailable, an event that did not occur. He is reported to have said that given the chance to go back, he would do it again. At the time of the reports, Karason maintained his belief in silver's effectiveness and continued to take it, albeit in smaller doses. He died in 2013 of a heart attack; "a cause of death was not immediately known", but according to Jo Anna Karason, his estranged wife, "Paul Karason had suffered heart problems for years. He was a heavy smoker, despite undergoing triple bypass surgery about five years ago". Rosemary Jacobs is a prominent activist against alternative medicine. As a child, Jacobs was treated for allergies with nose drops that contained colloidal silver, and developed argyria as a result. Jacobs came to international attention after Paul Karason was on The Today Show in 2008. From 2010 to 2013, Jacobs posted about topics in health fraud, particularly naturopathy, on her blog.
Мүмкін болатын әсерлері
Зерттеулер әлі де толық нақты болмаса да, ғылыми әдебиеттер аргирия бүйрек функциясының төмендеуіне алып келуі мүмкін екенін көрсетеді. Бұған қоса, қараңғыда көру қабілетінің жоғалғаны байқалуы мүмкін. Бұл көру қабілетінің жоғалғаны көздің тоқпан таяқшаларының күміс немесе күміс шаң бөлшектерінің көз аймағына тиюінен зақымдануына байланысты болуы мүмкін.
Although research is still not definitive, the literature has suggested that argyria can cause a decrement in kidney function. Additionally, a lack of night vision may be present. The lack of night vision would most likely be due to damaged rods in the eye, from the exposure to silver or silver dust particles in the ocular region.