Кіріспе

Комбинаторлық ойын теориясында қолданылатын сандар. Математикада, нимберлер, сондай-ақ Гранди сандары деп аталатындар, комбинаторлық ойын теориясында енгізілген, және олар Nim ойынындағы қаптардың мәні ретінде анықталады. Нимберлер – нимберлік қосу және нимберлік көбейтумен жабдықталған реттік сандар, олар реттік қосудан және реттік көбейтуден өзгеше. Спраг–Гранди теоремасының мәлімдемесіне сәйкес, кез келген бейтарап ойын белгілі бір мөлшердегі Nim қабына тең келеді, сондықтан нимберлер бейтарап ойындардың өте кең класында кездеседі. Олар Доминанттық сияқты тарапты ойындарда да пайда болуы мүмкін. Нимберлік қосу және көбейту операциялары ассоциативті және коммутативті болып табылады. Әр нимбер өзінің қосымша кері шамасы болып табылады. Атап айтқанда, кейбір реттік сандар жұптары үшін олардың нимберлік қосындысы екі қосылғыштан да кіші болуы мүмкін. Минималды шығару операциясы нимберлер жиынына қолданылады.

Ным

Nim – екі ойыншының әрқайсының өз алдына бөлек жатқан үймелерден заттарды кезекпен алып тастау ойыны. Ғамелдер екі ойыншының қайсысы ойнап жатқанына емес, тек қана қалыпқа байланысты болғандықтан және ұтыс-жеңіс шарттары симметриялы болғандықтан, Nim – бұл әділ ойын. Әр кезекте ойыншы кем дегенде бір затты алып тастауы керек, ал барлық заттар бір үймеден алынған жағдайда, кез келген мөлшерде заттарды алып тастауға болады. Ойынның мақсаты – соңғы затты алып тастаған ойыншы болу. Үйменің nim саны – сол үймедегі заттардың санымен анықталады. Nim қосымын қолданып, ойынның nim санын толығымен есептеуге болады. Жеңіске жету стратегиясы – қарсыластың кезегі үшін ойынның nim санын 0-ге дейін төмендету.

Қалқыңыз

Крам – бұл көбінесе тіктөртбұрышты тақтада ойналатын ойын, онда ойыншылар доминоларды көлденең немесе тік орналастырып, тақтаға енді домино қою мүмкін болмайтынша ойнайды. Қозғалыс жасай алмайтын бірінші ойыншы ұтылады. Екі ойыншының да мүмкін болатын нұсқалары бірдей болғандықтан, бұл бейтарап ойын және оның нимбер мәні болуы мүмкін. Мысалы, егер тақтаның екі жағы да жұп сан болса, онда нимбер 0-ге тең болады. Егер бір жағы жұп, екіншісі тақ болса, нимбер 0-ден өзге болады. Кез келген 2 × n тақтасында, егер n жұп сан болса, нимбер 0-ге тең, ал егер n тақ сан болса, нимбер 1-ге тең болады.

Норткоттың ойыны

Норткотт ойынында әр ойыншыға арналған тіректер шекті сандағы бос орындармен бір бағанға орналастырылады. Әр ойыншы өз кезегінде тірегін бағанның жоғары немесе төмен қарай жылжытуы керек, бірақ екінші ойыншының тірегінен өте алмайды. Күрделілікті арттыру үшін бірнеше бағандар біріктіріледі. Ешқандай қозғалыс жасай алмайтын ойыншы жеңіледі. Көптеген басқа Nim-ге байланысты ойындардан айырмашылығы, әр қатардағы екі тірек арасындағы бос орындар саны Nim үйінділерінің мөлшерін көрсетеді. Егер сіздің қарсыласыңыз екі тірек арасындағы аралықты арттырса, келесі жүрісіңізде оны кемітіңіз. Әйтпесе, Nim ойынын ойнаңыз және әр қатардағы тіректер арасындағы бос орындардың Nim қосындысын 0-ге теңеңіз.

Хакенбұш

Hackenbush – математик Джон Хортон Конвей ойлап тапқан ойын. Оны бір-бірімен ұштары арқылы және "жер" сызығымен байланысқан түсті сызық сегменттерінің кез келген конфигурациясында ойнауға болады. Ойыншылар кезекпен сызық сегменттерін жояды. Ойынның бейтарап түрі, яғни нимдер арқылы талдауға болатын нұсқасын, барлық ойыншыға кез келген тармақты кесуге рұқсат беру арқылы, сызықтардың арасындағы айырмашылықты жою арқылы табуға болады. Жаңа жойылған сегментке байланысты және жер сызығымен байланысу үшін қажетті барлық сегменттер де бірге жойылады. Осылайша, жерге байланысты әрбір байланыс ним мәні бар ним үйіндісі ретінде қарастырылуы мүмкін. Сонымен қатар, ойын күйінің нимдерін анықтау үшін жер сызығына барлық жеке байланыстардың санын қосуға болады.

Қосу және көбейту кестелері

Келесі кестелер алғашқы 16 нимбердің қосылуы мен көбейтілуін көрсетеді. Бұл кіші жиын екі операция бойынша да жабық, себебі 16 саны 2^(2^(n)) түрінде жазылады. (Егер сіз қарапайым мәтіндік кестелерді қаласаңыз, олар бар.)