Кіріспе
Бір ойыншыға арналған үстел ойыны. Peg Solitaire, Solo Noble, Solo Goli, Marble Solitaire немесе жай ғана Solitaire – тесіктері бар тақтада тікшелерді жылжыту арқылы ойналатын бір ойыншыға арналған үстел ойыны. Кейбір жиынтықтарда тікшелердің орнына шарлар қолданылады, олар тақтадағы ойықтарға орналастырылады. Бұл ойын Ұлыбританияда «солитер», ал АҚШ-та «пег солитер» деп аталады, онда «солитер» сөзі қазір шыдамдылық ойындарының жалпы атауы болып табылады. Ойынның алғашқы кездесуі Людовик XIV сарайынан, 1697 жылға дейін жетеді. Он жыл өткен соң Клод Огюст Берей Анна де Рохан Шабот, Субиза ханшайымын, оның жанында осы ойынмен суреттеген гравюра жасады. 1697 жылғы тамыз айындағы француз әдеби журналы «Mercure galant» тақтаның, ережелердің және мысал мәселелердің сипаттамасын берді. Бұл ойын туралы жарияланған алғашқы мәлімет. Стандартты ойында орталық тесіктен басқа барлық тесіктер тікшелермен толтырылады. Ойынның мақсаты – дұрыс қимылдар жасап, орталық тесіктегі жалғыз тікшеден басқа бүкіл тақтаны босату.
Peg Solitaire, Solo Noble, Solo Goli, Marble Solitaire or simply Solitaire is a board game for one player involving movement of pegs on a board with holes. Some sets use marbles in a board with indentations. The game is known as solitaire in Britain and as peg solitaire in the US where 'solitaire' is now the common name for patience. The first evidence of the game can be traced back to the court of Louis XIV, and the specific date of 1697, with an engraving made ten years later by Claude Auguste Berey of Anne de Rohan Chabot, Princess of Soubise, with the puzzle by her side. The August 1697 edition of the French literary magazine Mercure galant contains a description of the board, rules and sample problems. This is the first known reference to the game in print. The standard game fills the entire board with pegs except for the central hole. The objective is, making valid moves, to empty the entire board except for a solitary peg in the central hole.
Пег-солитер бойынша зерттеулер
Ойынның толыққанды талдауы белгілі. Бұл талдау пагода функциясы деп аталатын түсінік енгізді, ол берілген жалпыланған пег-солитер мәселесінің шешілмейтінін көрсетуге мүмкіндік беретін күшті құрал. Берілген мәселенің шешілмейтінін көрсететін пагода функциясын табу шешімі сызықтық бағдарламалау мәселесі ретінде формулировкаланады және полиномиалдық уақытта шешіледі. 1990 жылғы мақалада жалпыланған Hi Q мәселелері қарастырылды, олар пег-солитер мәселелерімен эквивалентті және олардың NP-толықтығы көрсетілді. 1996 жылғы мақалада пег-солитер мәселесі комбинаторлық оптимизациялау мәселесі ретінде формулировкаланды және "солитер конусы" деп аталатын мүмкін болатын аймақтың қасиеттері талқыланды. 1999 жылы пег-солитер барлық мүмкін варианттарды толыққанды іздеу арқылы компьютерде толық шешілді. Бұл симметрияларды, ойын тақтасының конфигурацияларын тиімді сақтау және хэшлеуді пайдалану арқылы мүмкін болды. 2001 жылы пег-солитер мәселелерін шешудің тиімді әдісі әзірленді.
Видео ойындар
1992 жылғы 26 маусымда Game Boy платформасы үшін ағаш дойбыны (peg solitaire) ойынына негізделген бейне ойын жарық көрді. Ойын жай ғана Solitaire деп аталды және оны Hect әзірледі. Солтүстік Америкада DTMC бұл ойынды Lazlos' Leap деп шығарды.
Танымал мәдениетте
Cracker Barrel мекемелеріндегі әр үстелде осы ойын бар. Ойын тақтасы үшбұрышты пішіндес және барлығы 15 тесігі бар. "Каубой Бибоп: Фильмде" басты қарсылас Винсент Волажу бос уақытының көп бөлігін ағашқұйрық (peg solitaire) ойнаумен өткізеді. Оның жоспарланған биотерроризм шабуылының векторы, наноботтардың бір түрі, ағашқұйрық доптарында сақталған.
for his planned Bioterrorism attack, a type of nanobot, are stored in peg solitaire marbles.