Кіріспе

Англия шіркеуіндегі аға епископ Йорк архиепископы - Англия шіркеуіндегі аға епископ, ол Кентерберий архиепископынан кейін екінші орында. Архиепископ - Йорк епархиясының епархиялық епискобы және Англияның солтүстік аймақтарын (Трент өзенінің солтүстігін) және Мэн аралын қамтитын Йорк провинциясының митрополиттік епискобы. Архиепископтың тағында (кафедрасы) Йорктің орталық бөлігіндегі Йорк минстерінде, ал ресми резиденциясы - Йорк қаласының сыртындағы Бишопторп ауылында орналасқан Бишопторп сарайында. Қазіргі архиепископ - Стивен Коттрелл, оның сайлануы 9 шілдеде 2020 жылы расталғаннан бері. Ол 735 жылы Папа Григорий III-ден паллийді алып, солтүстікте митрополиттік құқықтарды құрды. Данияның басып кіруіне дейін Кентерберияның архиепископтары кейде билікті жүзеге асырды, ал Норманның жаулап алуына дейін Йорк архиепископтары өздерінің толық тәуелсіздігін мәлімдеген жоқ. Нормандық шабуыл кезінде Йорк Вурчестер, Личфилд және Линкольн бойынша юрисдикцияға ие болды, сонымен қатар Солтүстік аралдар мен Шотландиядағы епархияларды талап етті, олар шын мәнінде тәуелсіз болды. Бірақ, жоғарыда аталған алғашқы үш орындық 1072 жылы Йорк қаласынан алынған. 1154 жылы Мэн аралы мен Оркни аралдарының суфрагандық орындары Нидарос (қазіргі Тронхайм) норвегиялық архиепископқа берілді, ал 1188 жылы Йорк, ақыры, Уиторннан басқа Шотландияның барлық епархияларына билігі жоқ екенін қабылдады, сондықтан Уиторн, Дурхам және Карлайл епархиялары ғана архиепископтарға суфрагандық орындар ретінде қалды. Осылардың ішінде Дурхам іс жүзінде тәуелсіз болды, өйткені сол кафедраның палатинолық епископтары өздерінің юрисдикциясындағы егемендіктерге аз ғана жетті. Содор мен Ман 14 ғасырда Шотландия шіркеуіне Уитхорнның жоғалуы үшін өтемақы ретінде Йоркке қайтарылды. Кейбір архиепископтар Англияның Лорд-канцлер қызметін атқарды және мемлекет істерінде кейбір рөлдерді атқарды. Питер Хейлин (1600-1662) былай деп жазды: "Бұл кафедра шіркеуге сегіз киелі, Рим шіркеуіне үш кардинал, Англия патшалығына он екі Лорд-канцлер және екі Лорд-казначей, ал Англияның солтүстігіне екі Лорд-президент берді". Епископтық рөлін Кентерберия епархиясымен біріншілік мәселесі бойынша жалғасқан қақтығыстар да қиындатты.

Ағылшын реформациясы

Англия реформациясы кезінде Йорк қаласында үш суфрагандық орын бар еді, Дурхам, Карлайл және Содор және Ман, оған королева Мэри I билігінің қысқа аралығында (15531558) Генри VIII құрған, бірақ кейіннен Папа таныған Честер епархиясы қосылуы мүмкін. 1530-жылдардың ортасына дейін (және 1553 жылдан 1558 жылға дейін) епископтар мен архиепископтар Римдегі папамен араласты. Бұл енді орын алмайды, өйткені Йорк архиепискобы Англия шіркеуінің қалған бөлігімен бірге Англикан қауымының мүшесі болып табылады. Уолтер де Грей Лондондағы резиденциясы ретінде Йорк-плейсті сатып алды, ол кардинал Томас Вулсидің құлдырауынан кейін Уайтхолл сарайы деп аталды.

Стильдер мен артықшылықтар

Йорк архиепискобы Лордтар палатасының ресми мүшесі болып табылады және Англияның приматы деп аталады (Кентерберия архиепискобы Бүкіл Англияның приматы); ол "Ең құрметті", зейнеткерлік архиепископтар "Дұрыс құрметті" деп аталады. Архиепископтар конвенция бойынша құпия кеңеске тағайындалғандықтан, олар өмір бойы "Дұрыс құрметті" стилін қолдана алады (егер олар кейіннен кеңестен шығарылмаса). Лордтар палатасындағы пікірталастарда архиепископ "Иорк архиепискобының ең құрметті әміршісі" деп аталады. Бұл жерде "қадірлі мырза" деген сөз қолданылмайды. Сондай-ақ, оған ресми түрде "Сіздің әміршіңіз" деп, немесе қазіргі кезде көбірек "архиепископ" немесе "Әке" деп атауға болады. Йорк архиепископтың тегі ресми құжаттарда әрдайым қолданылмайды; көбінесе тек бірінші аты мен есімі ғана аталады. Архиепископ өзінің атына "Ebor" (лат. Атақты заңды қолтаңба ретінде пайдалану құқығы тек епископтарға, патшалықтардың теңдестеріне және сыпайылықпен теңдестерге ғана рұқсат етіледі. Қазіргі Йорк архиепискобы әдетте "+Стефан Эбор" деп қол қояды. Англия мен Уэльстің мәртебелілік тәртібі бойынша, Йорк архиепискобы патшалықтағы барлық адамдардан жоғары, егеменді және патша отбасының мүшелерін, Кентерберий архиепискобы мен Лорд-канцлерді қоспағанда. Оның тікелей төменгі жағында Премьер-министр, содан кейін Кеңес Лорды Президент.

Жаулап алу алдындағы кезең

Йорк епископтары 625 633 Паулин Римдегі Сент-Эндрю монастырында монах болған; Рочестерге аударылды; канонизацияланды. 633 664 Қараңыз бос 664 669 Чад Йорк епархиясынан кетіп, кейін Мерсия мен Линдси епискобы болды; канонизацияланды. 664 678 Вильфрид (I) Йорктан шығарылды; кейіннен Сельсейдің епископы болды. 678 706 Боса Қасиетті деп жарияланды. 706 714 Джон Беверли Хексемнен аударған; кафедрадан кетіп қалды; 1037 жылы қасиетті деп жарияланды. 714 732 Вильфрид (ІІ) Бас тартты; қасиетті деп жарияланды. 732 735 жылы архиепископтық мәртебеге ие болған. Жеңіс алдындағы Йорк архиепископтары 735 766 Егберт Йорк архиепископтыққа 735 жылы көтерілді. 767 780 Этельберт Сондай-ақ, Этельборт, Адалберт, Эльберт, Эльберт, Альберт немесе Этельберт деп аталады. 780 796 Эанбальд (I) 796 808 Эанбальд (II) 808 834 Вулфсиге 837 854 Вигмунд 854 896 Вулфхер 872 жылы даниялықтардан қашып, 873 жылы оралды. 900 ж. 916 Этельбальд Кейде Этельбеалд, Ательбальд немесе Этельбальд деп аталады. 916 931 Hrotheweard Кейде Lodeward деп те аталады. 931 956 Wulfstan (I) c. 958 971 Oscytel Сондай-ақ Oscytel деп аталады. Дорчестерден аударған. 971 Эдвальд, сондай-ақ Эдвальд немесе Этельвольд деп те аталады. 971 992 Освальд Йорк пен Вурстердің екеуін де ұстады; қасиетті деп жарияланды. 995 1002 Эльдвульф Йорк пен Вурстердің екі орындықтарын да иеленді. 1002 1023 Wulfstan (II) Сондай-ақ, Люпус деп те аталады. Сонымен қатар Вурчестер кафедрасын (10021016) басқарды. 1023 1051 Эльфрик Путок сонымен қатар Вурчестер кафедрасын басқарды (10401041). 1051 1060 Кинсиге, сондай-ақ Кинсиге деп те аталады. 1061 1069 Элдред Сондай-ақ, Олдред деп те аталады. Вурчестер 10461061, Херефорд 10561060 және Йорк 10611069 кафедраларын басқарды. Footnote ((s):efnnRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRR

Жеңіс пен реформация

Йорк архиепискобы (жаулап алудан Реформацияға дейін) 1070 1100 жылы Баеускі Томас (Томас I) деп те аталады. 1100 1108 Жерард Херефордтан аударған. 1109 1114 Томас (II) 1119 1140 Тюрстан Ол 1114 жылы сайланды, бірақ 1119 жылға дейін құлшылыққа тағайындалмады. 1140 Melrose-дің Вальтеоф архиепископы болып тағайындалды, бірақ король Стефан оны жоққа шығарды; кейіннен Melrose-дің абысы болды. 1140 Генрих де Салли Фэкамп абатшылығының иесі. Архиепископ болып тағайындалды, бірақ оны Папа Иннокентий II жойды. 1143 1147 Уильям (ФицГерберт) Папа Евгений III-дің құлдығынан айырылды; 1226 жылы қасиетті деп жарияланды. 1147 Чичестерлік Гилари Папа Евгений III-нің билігінен босатылды, Чичестер епискобы болып сайланды. 1147 1153 Генри Мурдак Бұрын Фонтанс абатханасының иесі. 1153 1154 Вильгельм (ФицГерберт) (қайта) Папа Анастасий IV қалпына келтірді; 1226 жылы қасиетті деп жарияланды. 1154 1181 Роджер де Понт L'Évêque Бұрын Кентерберияның архидиакономы. 1191 1212 Джеффри (Плантагенет) Бұрын Линкольннің епископы болып сайланған; 1189 жылы архиепископ болып сайланды, бірақ 1191 жылы ғана құлшылыққа тағайындалды. 1215 Саймон Лэнгтон 1215 жылдың маусым айында Йорк архиепискобы болып сайланды, бірақ 1215 жылдың 20 тамызында король Джонның өтініші бойынша Папа Иннокентий III оны жоққа шығарды; кейіннен Кентерберияның архидиакономы болды. 1216 1255 Уолтер де Грей Вустерден аударған. 1256 1258 Севаль де Бовилл Бұрынғы Йорк деканы. 1258 1265 Годфри Людхам Годфри Кинетон ретінде де белгілі. Бұрынғы Йорк деканы. 1265 ж. Уильям Лэнгтон Йорк деканы (12621279); 1265 ж. наурыз айында архиепископ болып сайланды, бірақ 1265 ж. қарашада жойылды. 1265 1266 Бонавентура 1265 жылдың қарашасында архиепископ болып сайланды, бірақ ешқашан құлшылыққа тағайындалмады және 1266 жылдың қазан айында қызметінен кетті. 1266 1279 Уолтер Гифард Бат пен Уэллден аударған. 1279 1285 Уильям де Виквен 1286 1296 Джон ле Ромейн Джон Романус деп те аталады. 1298 1299 Неварк Генрисі Бұрынғы Йорк деканы. 1300 1304 Томас Корбридж 1306 1315 Уильям Гринфилд Бұрынғы Чичестер деканы 1317 1340 Уильям Мелтон 1342 1352 Уильям Зуч Уильям де ла Зуч. 1353 1373 Кардинал Джон Торсби Вустерден аударған; 1361 жылы кардинал болып тағайындалды. 1374 1388 Александр Невилл 1388 жылы Сент-Эндрюске аударылды. 1388 1396 Томас Арундл Елиден аударылды; кейіннен Кентербериге аударылды. 1397 1398 Роберт Уолдби Чичестерден аударған. 1398 жылы Дарем епискобы Уолтер Скирлоу, патша Ричард II сайлап, бірақ шеттеткен. 1398 1405 Ричард ле Скруп Личфилдтен аударған. 1405 1406 Томас Лэнгли 1405 жылдың тамызында архиепископ болып сайланды, бірақ 1406 жылдың мамырында жойылды. 1406 1407 Роберт Халлам 1406 жылы мамыр айында Папа Иннокентий VII архиепископқа тағайындады, бірақ король Генрих IV оған вето салды. 1407 1423 Генри Боует Бат пен Уэллден аударған. 1423 1424 Филип Морган 1423 жылы архиепископ болып сайланды, бірақ 1424 жылы жойылды. 1424 1425 Ричард Флеминг Папа Мартин V архиепископ етіп тағайындады, бірақ король Генрих V бас тартты, ал Флеминг 1425 жылдың шілдесінде тағайындалудан кетті. 1426 1452 Кардинал Джон Кемп Лондоннан аударылды; 1439 жылы кардинал болып тағайындалды; Кантербериге аударылды. 1452 1464 Уильям Бут Личфилдтен аударған. 1465 1476 Жорж Невилл Эксетерден аударған. 1476 1480 Лоуренс Бут Даремнен аударған. 1480 1500 Томас Ротерхам Линкольннен аударған. 1501 1507 Томас Савидж Лондоннан аударған. 1508 1514 Кардинал Кристофер Бэйнбридж Дурхемнен аударған; 1511 жылы кардинал болып тағайындалды. 1514 1530 Кардинал Томас Уолси 1514 жылы Линкольннен аударылды; 1515 жылы кардинал болып тағайындалды; Бат пен Уэллспен бірге 151823, Дархам 152329 және Винчестер 152930 болды. Көздер:

Реформациядан кейінгі кезең

Реформациядан кейінгі Йорк архиепискобы 1531 1544 Эдвард Ли Сент-Дэвидстен аударған. 1545 1554 Роберт Холгейт Ландаффтан аударған. 1555 1559 Николас Хит Вустерден аударған. 1561 1568 Томас Янг Сент-Дэвидстен аударған. 1570 1576 Эдмунд Гриндал Лондоннан аударған; кейіннен Кентербериге аударған. 1577 1588 Эдвин Сэндис Лондоннан аударған. 1589 1594 Жон Пирс Солсбериден аударған. 1595 1606 Мэттью Хаттон Дурхемнен аударған. 1606 1628 Тобиас Мэтью Даремнен аударған. 1628 Жорж Монтень Даремнен аударған. 1629 1631 Сэмюэл Харснетт Норвиктен аударған. 1632 1640 Ричард Нил Винчестерден аударған. 1641 1646 Джон Уильямс Линкольннен аударған. Парламент ағылшын епископтығын жойғанда, одан айырылды. 1650 жылы қайтыс болды. 1646 1660 Облыс мемлекеті мен протекторат кезінде жойылған. 1660 1664 жылы Фревенді қабылдады Личфилдтен аударған. 1664 1683 Ричард Стерн Карлайлдан аударған. 1683 1686 Джон Долбен Рочестерден аударған. 1688 1691 Томас Лэмплюг Эксетерден аударған. 1691 1714 Джон Шарп Бұрынғы Кентербери деканы. 1714 1724 Сэр Уильям Доуес, Бт. Честерден аударған. 1724 1743 Ланселот Блэкберн Эксетерден аударған. 1743 1747 Томас Херринг Бангордан аударған; кейіннен Кентербериге аударған. 1747 1757 Мэтью Хаттон Бангордан аударған; кейіннен Кентербериге аударған. 1757 1761 Жон Гилберт Солсбериден аударған. 1761 1776 Роберт Хей Драммонд Солсбериден аударған. 1776 1807 Уильям Маркхэм Честерден аударған. 1808 1847 Эдвард Венеблз Вернон Карлайлдан аударған. Фамилиясы 1831 жылы Венеблз Верноннан Венеблз Вернон Харкортқа өзгертілді. 1847 1860 Томас Масгрейв Херефордтан аударған. 1860 1862 Чарльз Лонгли Даремнен аударған; кейіннен Кентербериге аударған. 1862 1890 Уильям Томсон Глостерден аударған. 1891 Уильям Коннор Маги Петербородан аударған. 1891 1908 Уильям Маклаган Личфилдтен аударған. 1909 1928 Космо Гордон Ланг Степниден аударған; кейіннен Кентербериге аударған. 1929 1942 Уильям Темпл Манчестерден аударған; кейіннен Кентербериге аударған. 1942 1955 Сирил Гарбет Винчестерден аударған. 1956 1961 Майкл Рамси Даремнен аударған; кейіннен Кентербериге аударған. 1961 1974 Дональд Когган Брэдфордтан аударған; кейіннен Кентербериге аударған. 1975 1983 Стюарт Бланш Ливерпульден аударған. 1983 1995 Джон Хабгуд Даремнен аударған. 1995 2005 Дэвид Хоуп Лондоннан аударған. 2005 2020 Джон Сентаму Бірмингемнен аударған; 2020 жылдың 7 маусымында зейнеткерлікке шыққан. 2020 жылы Стивен Коттрелл. Көздер: