Кіріспе
Халықаралық әйелдер баскетбол турнирі ерлер турнирі FIBA әйелдер баскетбол әлем кубогы, сондай-ақ әйелдер үшін баскетбол әлем кубогы немесе жай ғана FIBA әйелдер әлем кубогы деп аталады, төрт жылда бір рет өткізілетін әйелдер ұлттық командалары үшін халықаралық баскетбол турнирі. Оны Халықаралық баскетбол федерациясы (FIBA) құрды. Оның алғашқы ойыны 1953 жылы Чилиде, алғашқы ерлер әлем чемпионатынан үш жыл өткен соң өтті. Ертедегі тарихының көп бөлігінде ол ерлер чемпионатымен бір жылы өткізілмеді және 1967 жылға дейін төрт жыл сайынғы цикл берілмеді. 1983 жылғы турнирден кейін FIBA әйелдер турнирін Олимпиадалық емес жұп жылдарға өткізуге арналған кестесін өзгертті, бұл 1970 жылы ерлер турниріне енгізілген өзгеріс. Бұрын әйелдер арасындағы FIBA әлем чемпионаты деп аталатын, 2014 жылғы басылымнан кейін көп ұзамай атауы өзгерді. 1986 жылдан 2014 жылға дейін турнир FIBA баскетболдан ерлер арасындағы әлем чемпионатымен бір жылы, бірақ әртүрлі елдерде өткізілді. Екі чемпионаттың 2014 жылғы сайыстарынан кейін ерлер чемпионаты ерлер арасындағы ФИФА әлем чемпионатымен қайшылықты болдырмау үшін жаңа төрт жылдық циклге ауыстырылды (2019 жылы соңғысы), бірақ әйелдер әлем чемпионаты төрт жылдық циклге қалды, ерлер арасындағы ФИФА әлем чемпионатымен бірдей жылдары өткізіліп, финалдық турнир бірнеше айдан кейін өткізілді. 2022 жылғы FIBA әйелдер баскетбол әлем чемпионаты Австралияның Сидней қаласында өтті. 2026 жылғы FIBA әйелдер баскетбол әлем чемпионаты Германияның Берлин қаласында өтеді.
the men's tournament
The FIBA Women's Basketball World Cup, also known as the Basketball World Cup for Women or simply the FIBA Women's World Cup, is an international basketball tournament for women's national teams held quadrennially. It was created by the International Basketball Federation (FIBA). Its inaugural game was in 1953 in Chile, three years after the first men's World Championship. For most of its early history, it was not held in the same year as the men's championship, and was not granted a consistent quadrennial cycle until 1967. After the 1983 event, FIBA changed the scheduling so that the women's tournament would be held in even numbered non Olympic years, a change that had come to the men's tournament in 1970. Formerly known as the FIBA World Championship for Women, the name changed shortly after its 2014 edition. From 1986 through 2014, the tournament was held in the same year as the men's FIBA Basketball World Cup, though in different countries. After the 2014 editions of both championships, the men's event was rescheduled on a new four year cycle (the latest in 2019) to avoid conflict with the men's FIFA World Cup, but the Women's World Cup remains on the same four year cycle, with editions held in the same years as the men's FIFA World Cup and the finals tournament played a few months after it. The 2022 FIBA Women's Basketball World Cup was held in Sydney, Australia. The 2026 FIBA Women's Basketball World Cup will be held in Berlin, Germany.
Тарих
Әйелдер арасындағы әлем чемпионатының тарихында тек төрт ел ғана чемпион атанды. Бірінші турнир 1953 жылы Чилиде он ұлттық құрама командасының қатысуымен өтті. Бразилиядан жеңіліп, финалда АҚШ бірінші орынды иеленді. 1957 жылы Бразилияда өткен келесі турнирде АҚШ командасы мен әлем чемпионатына қатысқан Кеңес одағы командасының арасындағы ұзаққа созылған бәсекелестік басталды. Бұл командалар арасындағы алғашқы ресми матч турнирдің соңғы күні өтті, бұл чемпионаттың шешуші матчы болды. Бірінші жартыдан кейін совет ойыншылары көш бастады (2724), бірақ екінші жартысында американдықтар жеңіске (5148) қол жеткізе алды және екінші әлем чемпионы атанды. Үшінші әлем чемпионаты 1959 жылы Мәскеуде, Кеңес Одағында өтті. Салқын соғыстың салдарынан туындаған халықаралық саяси шиеленістерге байланысты АҚШ және оның одақтастары бұл турнирге қатыспады, сондықтан тек сегіз Шығыс блок елдері ғана чемпионатта ойнай алды. АҚШ командасы болмаған кезде, Кеңес одағының командасы өзінің алғашқы әлем чемпионы атанды, ал Болгария күміс медальға ие болды, ал Чехословакия үшінші орынға ие болды. Бірақ 1964 жылы Перуде өткен келесі әлем чемпионатында Шығыс Еуропа командалары да тұтас подиумға шықты. Кеңес Одағы екінші рет жеңіп алды, Чехословакия күміс медальға ие болды, Болгария қола медальға ие болды, ал АҚШ тек төртінші орынға ие болды. Бұл турнир Кеңес Одағының әлемдегі әйелдер баскетболында үстемдік еткен дәуірінің басталуын белгіледі, ол келесі екі онжылдыққа созылды. Бас бапкер Лидия Алексееваның басшылығымен Кеңес Одағы командасы 1967 жылы (Чехословакия), 1971 жылы (Бразилия) және 1975 жылы (Колумбия) өткен әлем чемпионатында үш рет жеңімпаз атанды. Бұл турнирлерде медальдардың басым көпшілігін Шығыс Еуропа мен Шығыс Азия командалары жеңіп алды, ал АҚШ тіпті соңғы турға жолдама ала алмады. Жалпы, 1959 жылдан 1975 жылға дейін Кеңес одағының құрамасы 40 матчтың барлығында 10 және одан да көп ұпай айырмасымен жеңіп, бес рет рекорды бойынша чемпион атанды. Сондықтан, Кеңес Одағының 1976 жылы Монреальда (Канада) өткен әйелдер арасындағы алғашқы Олимпиадалық турнирде жеңіске жеткені таңқаларлық емес (бұл бес матчта да жеңіске жеткен). Жапония мен Кеңес Одағынан жеңілгеніне қарамастан, АҚШ екінші орынға ие болып, күміс медальдарды жеңіп алды, ал Болгария Олимпиаданың қола жүлдесін иеленді. Өкінішке қарай, келесі әйелдер баскетбол турнирлері суық соғыстың салдарынан саяси бойкоттар сериясымен көлеңкеленді. Біріншіден, Кеңес Одағы мен тағы да төрт Шығыс блогы елдері 1979 жылы Оңтүстік Кореяда өткен әлем чемпионатынан бас тартты. Хосттарға (8294) жеңілгеніне қарамастан, АҚШ барлық басқа матчтарда жеңіске жетіп, алтын медальді топ-3 командалар арасындағы жақсы ойын айырмашылығының арқасында иеленді. Бұл АҚШ командасының үшінші әлем чемпионы атағы және 1957 жылдан бері біріншісі. Келесі жылы АҚШ 1980 жылы Мәскеуде өткен Олимпиадалық турнирді бойкот етті. Олардың жоқтығында, Кеңес Одағы барлық 6 матчта жеңіске жетіп, екінші Олимпиадалық атағын жеңіп алды, ал Болгария мен Югославия тиісінше күміс және қола медальдарды жеңіп алды. Сондықтан 1983 жылы Бразилияда өткен келесі әлем чемпионаты жеті жыл ішінде әлемнің барлық үздік командаларының қатысуымен өткен алғашқы халықаралық ірі жарыс болды. Кеңес Одағы барлық 10 матчта жеңіске жетіп, алтыншы рет әлем чемпионы атанды, бірақ бұл жеңістің ең қиын жолы болды. Топтық турдың соңғы кезеңінде Кеңес одағы құрамасы бірінші таймның соңында 40-49 есебімен жеңілгеннен кейін АҚШ-қа қарсы тек бір ұпай айырмашылығымен (85-84) жеңіске жетті. Кейін осы екі команда арасындағы финалдық кездесуде кеңестер бірінші жартысын 37-40 есебімен жоғалтты, бірақ екі ұпай айырмашылығымен (84-82) жеңіске қол жеткізді. Бұл екі матч та басқа командаларға Кеңес Одағының бұрынғыдай күшті емес екенін көрсетті. Қытай құрамасы әлем чемпионатында бірінші медальді Оңтүстік Кореяны қола медаль үшін жеңгеннен кейін (7163) жеңіп алды. Келесі жылы Кеңес Одағы мен Венгрия 1984 жылы Лос-Анджелесте (АҚШ) өткен Олимпиадалық турнирді бойкот етті, осылайша үй иелеріне алғашқы Олимпиадалық титулын жеңуге мүмкіндік берді. Оңтүстік Корея мен Қытай Олимпиада ойындарында тиісінше күміс және қола медальдарды жеңіп алды. Бақытымызға орай, әлемнің барлық үздік командалары 1986 жылы Кеңес Одағында өткен келесі әлем чемпионатына қатыса алды. Турнирдің басталуына бір ай қалғанда, АҚШ 1986 жылы Мәскеуде өткен Игі ниет ойындарында 23 ұпай (8360) айырмашылығымен Кеңес Одағ...
Ең табысты ойыншылар
Басты бет белсенді баскетболшыларды және барлық ойыншылар арасында (осы кестелерге кірмегендерді қоса алғанда) ең жоғары медальдар санын көрсетеді.