Кіріспе

Мар Укба бен Яһуда, IV Мар Укбан (Еврейше: מר עוקבא בן יהודה; Х ғасырдың басында) - 890 жылдан 917 жылы жер аударылғанға дейін Бабылның экзилархы. 918 жылы ол қысқа уақытқа қайтадан қызметте болды, бірақ келесі жылы ол орнынан алынып, оның орнына оның талас-тартысқа толы туысы Давид бен Заккай келді.

Өмірбаян

ІХ ғасырдың ортасында Бағдадта дүниеге келген оның әкесі Яһуда бен Дәуіт 840-857 жылдар аралығында Ексиларх болған және Bostanai-ның бесінші буын ұрпағы. Оның ағасы, Заккай бен Ахунай 890 жылы қайтыс болғаннан кейін, ол Заккайдың ұлы Дәуіттің орнына, ол позиция үшін тым даулы деп саналған. Мар Укбаның Ексиларх ретінде алғашқы жылдары салыстырмалы түрде тыныш болды, алайда 917 жылы Кохен Цедэк Кахана бен Джозефтің Пумбедита Гоан болып тағайындалуынан кейін, ол және Мар Укба арасында Хорасан аймағынан академияның кірісі туралы дау туындады. Бұл Коэн Цедэктің бай және ықпалды досы Жозеф бен Финехастың бойкотына әкелді, ол Аббасид халифасы Әл-Муктадирді Мар-Укбаны биліктен шығаруға сендірді, ол 917 жылы солай істеді. Көп ұзамай, 917 жылы көктемде Мар Укба Керманшахқа көшіп келеді. Алайда жас халифа Сафрандағы жазғы сарайына көшіп кеткеннен кейін, Мар Укба күн сайын өзінің бақшасында Әл-Мұқтадирдің хатшысымен кездесіп, әдемі өлеңдер оқып, оны қарсы алу арқылы патшаның ықыласына ие болудың жолын ойлап тапты. Мұны көрген халифаның хатшысы қатты қуанды. Ол хат жазып алып, қожайынына көрсетті. Халифа Мар Укбаны көргенде, одан қандай да бір тілек білдіруін сұрады. Осыған жауап ретінде Мар Укба өзін қайтадан экзиларх ретінде қайтаруды өтінді. Халифа бұл тілегін орындады, көп ұзамай Мар Укба Бағдадқа оралды, онда 918 жылы ол Эксиларх ретінде қайтадан тағайындалды. Алайда, оның қайтадан қызметке оралғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, Коэн Ẓedeḳ және оның достары оның орнынан түсуіне және елден қууларына тағы да қол жеткізді. Осыдан кейін Мар Укба Тунистің Кайруан қаласына көшіп барды, онда оны Дәуіт әулетінің мүшесі ретінде үлкен құрметпен қабылдады. Кейруан синагогасында Тора сандығының жанында тақ орнатылған, ол әрқашан апталық параша оқып беретін үшінші адам болған. Оның тікелей ұрпақтары белгісіз, бірақ олар Францияға көшіп кеткен болуы мүмкін. Яһуди дәстүріне сәйкес, Ицхак Эйзик Мейселс (б. 1425), Мейзельс отбасының түп атасы Мар Укбаның 10-шы буын ұрпағы болды.