Жылтыр Өзен: 1960 жылғы драмалық фильм

Кіріспе

1960 жылғы американдық драмалық фильм

1960 жылғы фильм. "Wild River" – 1960 жылғы американдық драмалық фильм, режиссері Элия Казан, басты рөлдерде Монтгомери Клифт, Ли Ремик және Джо Ван Флит. Бұл фильм Теннесси алқабында түсірілді және Пол Осборн Борден Дилдің "Данбар бұғазы" және Уильям Брэдфорд Хуидің "Жұлдыздардағы лай" атты екі роман негізінде жазған. Сюжеті Дилдің Теннесси алқабының жаңа құрылған билігі мен ұрпақтар бойы жер иелері арасындағы күрес туралы әңгімесінен, ал кейіпкерлер мен олардың жерлерінің жойылуына реакциясы Хуидің оңтүстік аймағындағы матриархалдық отбасы туралы зерттеуінен алынған. Сондай-ақ, фильмде TVA-ның афроамерикандық жұмысшыларды жұмысқа алуына байланысты даулы мәселелер көтеріледі. Брюс Дерн бұл фильмде киноға дебют жасады. 2002 жылы фильм Конгресс кітапханасының Ұлттық кино тізіліміне енді.

Сюжет

1937 жылы Теннесси өзені аңғарының жер сатып алу басқармасының (ТВА) жаңа басшысы Чак Гловер (Монтгомери Клифт) Теннесси штатының Гартвилл қаласына, жаңа су электр стансасының құрылысына байланысты суға батқан аймаққа жақын орналасқан қалаға келеді. Гловер суға батқан жерлерді тазалау жұмыстарын қадағалайды. Оның алғашқы міндеті – Теннесси өзеніндегі Гарт аралын сатып алу. Он жылдар бойы осы аралда тұрып келген үлкен отбасының анасы, қарт Элла Гарт (Джо Ван Флит) сатуға бас тартады. Жаман жағдайды болдырмау үшін ТВА аралды күш қолданбай алуды қалайды. Жерді тазалау жұмысы кешігуде, себебі әкім тек ақ адамдарды жұмысқа алады. Чак Гарт аралына барады, бірақ Элла мен басқа Гарт әйелдері, соның ішінде Элланың немересі Кэрол Болдуин (Ли Ремик) оған жауап бермейді. Гловер Элланың үш ересек ұлы – Гамильтон (Джей С. Флиппен), Кал (Джеймс Вестерфилд) және Джо Джонмен (Биг Джо Бесс) келісуге тырысады, бірақ олардың жұмыс істеп күнкөріс табу қажеттігін білдіреді. Чак кетуге мәжбүр болады, бірақ Гамильтон кейіннен оны Элламен сөйлесуге шақырады. Чак Элланың президент Франклин Д. Рузвельт пен оның «Жаңа саясатын» қара шаруалары мен олардың отбасыларына сынға алып айтқанын естиді. Чак бөгеттің тиімділігін түсіндіруге тырысады, бірақ Элла бөгеттерді және өзендерді бақылауды «табиғатқа қарсы» деп айыптайды. Содан кейін Элла Чакқа аралдың ең биік жеріндегі отбасылық зиратты көрсетеді. Чак Кэролдың жесір екенін және күйеуі қайтыс болғаннан кейін аралға оралғанын біледі. Ол қаладағы кәсіпкер Уолтер Кларкқа (Фрэнк Овертон) үйленуге тиіс. Чак оны сүймесе үйленбеуге кеңес береді. Содан кейін ол шаруаларға ТВА-да жұмыс істеу туралы айтады, олардың аралдан кетуі Элланы жерді сатуға мәжбүр етеді деп ойлайды. Кэрол Чакты аралдан тыс жердегі бұрынғы үйіне шақырады. Олар түнді бірге өткізеді және көп ұзамай ғашық бола бастайды. Қала әкімі Чактың «қоңыр терілі жұмысшыларды» жұмысқа алуына қарсы, бұл ақ жұмысшылармен проблема тудырады деп алаңдайды. Чакты жұмысшылардың бөлек топтарын құруға және қара жұмысшыларға аз төлеуге шақырады. Чак жасырын қорқытуларға қарамастан бас тартады. Кэрол мен Чак Уолтер Кларк оларды көргенін білмей тағы бір түнді бірге өткізеді. Келесі күні таңертең Элланың жұмысшылары отбасыларымен бірге аралдан кетеді. Элла жалғыз қалады, тек оның адал көмекшісі Сэм ғана кетуден бас тартады. Элла Кэрол мен Чактың қарым-қатынасы туралы біледі. Кэрол әжесінен үйінде қалуын өтінгенде, ол оны аралдан қуады. Р.Дж. Бейли (Альберт Салми), қара шаруаларын ТВА-ға жұмыс істеуге жіберген мақта фермері, Чакты Кэролмен көрісуден тоқтатуға көмектесуге келіседі. Уолтер Чакты Бейли күтіп тұрған қонақ үйге шақырады. Чак оған Кэрол үшін бәсекелестікке қатысты сыпайы қарағаннан кейін, Уолтер Чакты Бейли туралы ескертеді. Бейли Чакудың қонақ үйінде мылтығымен күтіп, оған бір оқиғаны айтады. Бейлидің бір жұмысшысы, Бейлиде күніне 2 доллар емес, 5 доллар жалақымен ТВА-ға жұмыс істеуге, шаруа ретінде жұмысынан кеткен. Ашуға буған Бейли екі дюйм қалыңдықтағы ағаш таяқты тауып, жұмысшыны ұрлап, фермасына алып келіп, сабап тастаған. Қызметкер енді Бейлидің құлы екенін түсінеді және сауығу үшін екі күн далаға қайта оралмайды. Бейли Чактың келтірген қиындықтары үшін оған 4 доллар берешегін айтады, бұл қызметкердің сауығу уақытына байланысты жоғалған еңбегінің құны күніне 2 доллар. Чак бас тартқанда, Бейли оны ұрып, ақшаны алып кетеді. Көп ұзамай Чак пен Уолтер Элламен кездесу үшін аралға барады. Чак оның қадір-қасиетін қорғау үшін күрескенін түсінбейтінін мойындайды. Келесі күні Чак бөгеттің су қақпалары бірнеше күн ішінде жабылатынын және Элланы дереу шығару керектігін біледі. Чак Гамильтон мен Кэльдің Элланы заңдық тұрғыдан жарамсыз деп жариялау идеясын қабылдамайды, осылайша олар жерді сата алады. Ол АҚШ маршалын келесі күні Элланы алып кетуді сұрайды, содан кейін аралға барып, оны ерікті түрде кетуге көндіруге тырысады. Ол бұдан бас тартады. Кэрол Чакпен бірге келесі тапсырмасына баруды қалайды, бірақ ол әлі де сенімді емес. Уолтер оларды ескерту үшін келіп, Бейли мен оның адамдары оларды қорқытатынын айтады. Жергілікті шериф жақсы жігіттер зиянсыз деп ойлап, қашықта тұрғанда, қарақшылар терезеден атып, Чактың көлігін аударып, Уолтердің жүк көлігін үйдің ішіне апарады. Чак Бейлиге қарсы тұрады, бірақ ол есінен танып құлайды. Тек содан кейін шериф қоқан-лоқышыларды қуып шығады. Чак пен Кэрол үйленіп жатыр. Келесі күні Чак пен Кэролтың қатысуымен Элла аралдан шығарылады, ал оның бұрынғы жұмысшылары ағаштарды кесіп жатыр. Жаңа үйінің кірер алдында Элла отырып, ешкіммен сөйлеспейді. Көп ұзамай Кэрол Чакқа Элланың қайтыс болғанын айтады. Аңғарды тастап кетіп бара жатқан Чак пен Кэрол оның отбасы мен бұрынғы жұмысшыларымен бірге Элланы отбасылық зиратқа, жаңа көлдегі су астында қалмаған жалғыз жерге жерлейді.

In 1937, Chuck Glover (Montgomery Clift), the new head of the Tennessee Valley Authority's (TVA) land purchasing office, arrives in Garthville, Tennessee, a town located upstream from a new hydroelectric dam. Glover is supervising the clearing of the land to be flooded. His first need is to acquire Garth Island on the Tennessee River. Elderly Ella Garth (Jo Van Fleet), matriarch of a large family that has lived on the island for decades, refuses to sell. To avoid bad publicity, the TVA wants to acquire the island without force. Clearing the land is behind schedule because the mayor uses only white labor. Chuck goes to Garth Island, but Ella and the other Garth women, including Ella's granddaughter Carol Baldwin (Lee Remick), ignore him. Glover tries reasoning with Ella's three adult sons, Hamilton (Jay C. Flippen), Cal (James Westerfield), and Joe John (Big Joe Bess in an uncredited role), but relocating means their having to work for a living. Chuck is forced to leave, but Hamilton later invites him back to speak with Ella. Chuck finds Ella criticizing President Franklin D. Roosevelt and his New Deal to her black farm hands and their families. Chuck stresses the benefits the dam will bring, but Ella denounces dams and the taming of rivers as going "against nature." Ella then shows Chuck the family cemetery on the island's highest point. Chuck learns that Carol is a widow with two small children. She returned to the island after her husband died. She is expected to marry Walter Clark (Frank Overton), a businessman in town. Chuck advises her against marrying if she does not love him. He then addresses the farmhands about working for the TVA, reasoning their leaving the island will force Ella to sell. Carol invites Chuck to her former home off the island. They spend the night together and are soon falling in love. The mayor opposes Chuck's hiring "colored labor", saying it will cause problems with white workers. Chuck is urged to create segregated work gangs and pay black workers less. Chuck refuses despite receiving veiled threats. Carol and Chuck spend another night together, unaware that Walter Clark has seen them. The next morning Ella's workers and their families leave the island. Ella remains alone except for her field hand, Sam, who loyally refuses to go. Ella knows about Carol and Chuck. When Carol begs her grandmother to stay at her house, she orders her off the island. R. J. Bailey (Albert Salmi), a cotton farmer whose black sharecroppers are quitting to work for the TVA, agrees to help scare Chuck from seeing Carol. Walter lures Chuck to his hotel room where Bailey is waiting. After Chuck treats him decently regarding their rivalry for Carol, Walter warns Chuck about Bailey. Bailey, awaiting with his shotgun in Chuck's hotel room, tells Chuck a story. It seems that one of Bailey's workers left his employ as a sharecropper to work for the TVA for $5 per day, as opposed to the $2 per day he made working for Bailey. Infuriated, Bailey found a stick of wood about two inches thick, kidnapped the worker, brought him back to his farm, and beat him senseless. The employee, now realizing he is enslaved to Bailey, cannot return to the fields for two days, as he recovers from the beating. For the aforementioned trouble Chuck caused him, Bailey states that Chuck owes him $4, for the $2 per day in value of lost labor due to the recovery time of the employee. When Chuck refuses, Bailey beats him and takes the money. Soon after, Chuck and Walter go to the island to see Ella. Chuck admits misunderstanding her fight to protect her dignity. The following day, Chuck learns that the dam's flood gates will be closed in a few days and Ella must be evicted immediately. Chuck rejects Hamilton and Cal's idea to have Ella declared legally incompetent so they can sell the land. He reluctantly asks the U. S. marshal to remove Ella the next day, then goes to the island in a final attempt to persuade her to voluntarily leave. She refuses. Carol wants to go with Chuck when he moves on to his next assignment, though he remains unsure. Walter arrives to warn them that Bailey and his men are coming to terrorize them. While the local sheriff stands aside, believing the good ol' boys are harmless, the thugs shoot out a window, overturn Chuck's car, and drive Walter's truck into the side of the house. Refusing to be driven off, Chuck confronts Bailey, but is knocked unconscious. Only then, the sheriff runs off the thugs. Chuck and Carol marry. The next day, with Chuck and Carol present, Ella is evicted from the island as her former workers fell the trees. At her new home, Ella sits on the porch, refusing to speak. Soon after, Carol tells Chuck that Ella just died. Before leaving the valley, Chuck and Carol join her family and former workers to bury Ella in the family plot, the only part of Garth Island above water in the new lake.

Өндіріс

Сценарийді Бен Мэддоу жазды, бірақ ол соңғы фильмде ешқайсысы қолданылмағандықтан авторлық құқығынан бас тартты. Хивасси өзеніндегі Коун Дентон аралы, Теннесси штатының Брэдли округінде, Чарльстоннан өзен ағысымен жоғары орналасқан, ойдан шығарылған Гарт аралы ретінде пайдаланылды, ал Чарльстон қаласының ескі бизнес ауданы ойдан шығарылған Гартвилл қаласының орны болды. Кливлендтен солтүстік-батысқа қарай, Теннесси штатының Чикамауга көліндегі бір түбек қолданылды, сондай-ақ Кливленд қару-жарақ қоймасында интерьерлік түсірілімдерге арналған студия құрылды. Чарльстонға жақын Брэдли округінің ауылдық аймақтарында да бірнеше орындар пайдаланылды. Басты түсірілім 1959 жылдың 19 қазанында басталды. 1960 жылдың 3 қаңтарында Қазан Нью-Йоркқа, үйіне кетті, ал түсірілім келесі аптада аяқталды.

Сақтау

Фильм Академия киноархивінде сақталды.