Кіріспе

Нигериялық саясаткер (1942-2024) Фабиан Нгозичуку Чинедум Осуджи (1942 жылдың 20 қаңтары - 2024 жылдың 28 ақпаны) - Нигерияның 2003 жылдың шілдесінен 2005 жылдың наурызына дейін Нигерияның білім беру федералды министрі болған нигериялық саясаткер.

Академиялық мансап

Осужи Оверридегі Holy Ghost колледжінде, Умуахиа мемлекеттік колледжінде, Нсуккадағы Нигерия университетінде және Ибадан университетінде оқыған. Ол Лондондағы Император колледжінде докторантурадан кейінгі зерттеу жұмыстарын жүргізді. Ол Ибадан университетінің зоология кафедрасында оқытушы, аға оқытушы және доцент болды (1973-1981), сондай-ақ университет сенатының мүшесі болды. Сондай-ақ, ол Халықаралық атом энергиясы агенттігі мен Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымының қонақ ғылыми қызметкері болды. Осужи бірнеше деканатты, соның ішінде Ғылым колледжінің деканы, Аспирантура колледжінің деканы, вице-канцлер орынбасары және Имо мемлекеттік университетінің басқарушы кеңесінің мүшесі болды. Ол Нигерияның ішінде және сыртында бірнеше университеттерде қонақ профессор болды. Осужи саясатты қалыптастыру, зерттеулер және жарияланымдар арқылы Нигериядағы университет білімін дамытуға қатысты. Оның 35 -тен астам мақалалары мен кітаптары жарық көрді. Осужи 1997-1999 жылдары Нью-Йорк штатындағы Сент-Джонс университетінде қолданбалы биология профессоры болды.

Кейінгі мансап

Осужи 1990 жылы Имо мемлекеттік университетінен зейнеткерлікке шығып, саясатта қызмет етті. 1991 жылы ол Социал-демократиялық партияның Имо штатының губернаторы кандидаты ретінде бұрын-соңды болмаған жеңіске жетті. Осужи Ұлттық республикалық конвенция сенаторы Эван Энверемнен бұрын губернатор сайлауында жеңіске жетуі мүмкін еді. Алайда, сайлауға бірнеше күн қалғанда, Нигерияның генерал Ибрагим Бабангиданың басшылығымен Федералды үкімет Осуджиді бұрынғы вице-президент Атику Абубакармен және бірнеше штаттарда басқа да жетекші губернаторлық кандидаттармен бірге дисквалификациялады. Осужи кейін Имо штатының ақпарат және әлеуметтік даму жөніндегі комиссары (1994-1996) және Нигерияның Нсукка университетінің проканцлері және басқарушы кеңесінің төрағасы (2000-2003) болды. 2003 жылы шілдеде Осужи Білім министрі болып тағайындалды. 2005 жылы наурыз айында Президент Олусегун Обасанжо оны экономикалық және қаржылық қылмыстар комиссиясы (EFCC) 55 миллион нарын (400 000 доллар) Ұлттық жиналысқа пара ретінде ұсынды деп айыптаудан кейін қызметінен босатты. Обасанжо өзінің кінәсін білдіретін ұлттық радио хабарландыруда жұмыстан босату туралы мәлімдеді. Іс тәуелсіз сыбайлас жемқорлықпен күрес комиссиясына (ICPC) берілді. 2005 жылдың сәуірінде Осуджиді ICPC тергеді, сондай-ақ Сенаттың бұрынғы басшысы Адольф Уабара және сенаторлар Абдулазиз Ибрагим, Эммануэль Окпеде, Бадамаси Максидо және Крис Адигие. 2005 жылдың мамыр айында Осужи Абуджаның жоғары сотында Уабара және бес заң шығарушымен бірге болды. 2010 жылдың 1 маусымында Абуджадағы апелляциялық сот Осуджиге қарсы айыптау ісін анықтауға келмегенін мәлімдеді.

Жеке өмір және өлім

Осужи көптеген дәстүрлі атақтарды иеленді, әсіресе Мбайсе тайпасының Дике Эджи Эдже Мба. Ол Филомена Осуджиге үйленген, олардың екі қызы, үш ұлы және алты немересі болды. Осужи 2024 жылы 28 ақпанда 82 жасында қайтыс болды.