Кіріспе
HTML редакторы – веб-беттің HTML кодын өңдеуге арналған бағдарлама. Веб-беттің HTML белгілеуін кез келген мәтіндік редактормен басқаруға болады, бірақ арнайы HTML редакторлары ыңғайлылық, қосымша мүмкіндіктер және ұйымдастыруды қамтамасыз етеді. Мысалы, көптеген HTML редакторлары тек HTML ғана емес, сонымен қатар CSS, XML және JavaScript немесе ECMAScript сияқты байланысты технологияларды да қолдайды. Кейбір жағдайларда олар FTP және WebDAV арқылы алыс веб-серверлермен байланыс жасауды және Subversion немесе Git сияқты нұсқаларды басқару жүйелерін де басқарады. Көптеген мәтін өңдеу, графикалық дизайн және беттік макет бағдарламалары, веб-дизайнға арналмаған, мысалы Microsoft Word немесе Quark XPress сияқты, HTML редакторы ретінде де жұмыс істей алады.
A HTML editor is a program used for editing HTML, the markup of a web page. Although the HTML markup in a web page can be controlled with any text editor, specialized HTML editors can offer convenience, added functionality, and organisation. For example, many HTML editors handle not only HTML, but also related technologies such as CSS, XML and JavaScript or ECMAScript. In some cases they also manage communication with remote web servers via FTP and WebDAV, and version control systems such as Subversion or Git. Many word processing, graphic design and page layout programs that are not dedicated to web design, such as Microsoft Word or Quark XPress, also have the ability to function as HTML editors.
Редакторлардың түрлері
HTML редакторларының екі негізгі түрі бар: мәтіндік және WYSIWYG (көргеніңіздей аласызда) редакторлары.
Мәтін редакторлары
HTML-мен жұмыс істеуге арналған мәтіндік редакторлар, әдетте, кемінде синтаксистік түс көрсетуді қамтамасыз етеді. Кейбір редакторлар, сонымен қатар, жиі қолданылатын HTML элементтері мен құрылымдарын жылдам енгізу үшін үлгілер, құралдар жолағы және пернетақта командаларын ұсынады. Шеберлер, аспаптардың кеңестері және автоматты толықтыру жиі кездесетін тапсырмаларды орындауға көмектеседі. HTML үшін жиі қолданылатын мәтіндік редакторлар, әдетте, нұсқаны басқару, сілтемелерді тексеру және растау, кодты тазалау және форматтау, орфографиялық тексеру, FTP немесе WebDAV арқылы жүктеу және жоба ретінде құрылымдау сияқты міндеттер үшін кіріктірілген функцияларды немесе сыртқы құралдармен интеграцияны қамтиды. Сілтемелерді тексеру немесе растау сияқты кейбір функциялар үшін желілік қосылымды қажет ететін онлайн құралдар қолданылуы мүмкін. Мәтіндік редакторлар пайдаланушының HTML-ді және дизайнердің CSS, JavaScript және серверлік скрипт тілдері сияқты басқа веб-технологияларды түсінуін қажет етеді. Бұл талапты жеңілдету үшін кейбір редакторлар қарапайым түс көрсетуден гөрі көруге қолайлы ұйымдастырылған режимдерде таңбалауды өңдеуге мүмкіндік береді, бірақ бұл режимдер WYSIWYG саналы емес. Мұндай редакторлар, әдетте, таңдалған нысандардың мәтіндік параметрлерін өңдеу үшін палитра терезелерін немесе диалогтық қораптарды пайдалану опциясын ұсынады. Бұл палитралар жеке өрістерде параметрлерді өңдеуге немесе экрандағы нысанды толтыру арқылы жаңа тегтерді енгізуге мүмкіндік береді және параметрлерді өңдеу кезінде (мысалы, суреттерді немесе мәтін стильдерін алдын ала қарау) немесе HTML нысандарын және қасиеттерін кеңейту және жиыру үшін контур редакторы сияқты қосымша виджеттерді ұсынуға және таңдауға мүмкіндік береді.
WYSIWYG HTML редакторлары
WYSIWYG HTML редакторлары веб-браузерде бет қалай көрсетілетініне ұқсас редакциялау интерфейсін ұсынады. WYSIWYG редакторын пайдалану үшін HTML білімі қажет болмауы мүмкін, сондықтан тәжірибесіз компьютер пайдаланушы үшін оны қолдану оңайырақ. WYSIWYG көрінісі макет қозғалтқышын (layout engine) енгізу арқылы іске асырылады. Бұл веб-браузерде қолданылатын немесе арнайы жазылған болуы мүмкін. Мақсаты – редакциялау барысында көрсетілген нәтиже әрқашан кейін қарапайым веб-браузерде көрінетін нәрсені дәл бейнелеуі керек. WYSIWYM (what you see is what you mean) – WYSIWYG редакторларына балама парадигма. Ол құжаттың форматталуына немесе көрінісіне емес, әр элементтің мағынасын сақтауға баса назар аударады. Мысалы, бет тақырыптары, бөлімдер, абзастар сияқты элементтер редакциялау бағдарламасында осылай аталады және браузерде тиісті түрде көрсетіледі.
Дұрыс HTML таңбалауы
HTML — құрылымдық таңбалау тілі. Егер HTML World Wide Web-тің W3C стандарттарына сәйкес жазылуын қажет етсе, онда белгілі бір ережелер бар. Осы ережелерді сақтау веб-сайттардың барлық түрдегі және маркадағы компьютерлерде, мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін де, сондай-ақ шектеулі өткізу қабілеті мен экран өлшемі бар ұялы телефондар мен PDA сияқты сымсыз құрылғыларда қолжетімді болуын қамтамасыз етеді. Дегенмен, веб-сайттардағы HTML құжаттарының көпшілігі W3C стандарттарының талаптарына сай келмейді. 2011 жылы жүргізілген зерттеуде Alexa индексі бойынша таңдалған ең танымал 350 веб-сайттың 94 пайызы веб-стандарттарға сәйкес таңбалау және стильдік парақтарды тексеруден өтпейді немесе кейбір жағдайда таңбалау кодын дұрыс қолданбайды. Тіпті синтаксистік тұрғыдан дұрыс құжаттар да қажетсіз қайталауларға немесе ұзақ жылдар бойы қолданылмайтын ережелерге негізделгендіктен тиімсіз болуы мүмкін. HTML-мен CSS-ті пайдалану жөніндегі W3C-нің қазіргі ұсынымдары алғаш рет 1996 жылы W3C-мен ресми түрде бекітілді және содан бері қайта қаралып, жақсартылып келеді. Бұл нұсқаулар мазмұнды (HTML немесе XHTML) стильден (CSS) бөлуге баса назар аударады. Бұл стиль туралы ақпаратты сайттың барлық беттерінде қайталамай, тек бір рет беруге мүмкіндік береді. WYSIWYG редакторларын жасаушылар осы ұғымдарды пайдаланушыларға түсінікті етіп, оларды шатастырмастан қалай ұсынудың жолын іздеп келеді. Қазіргі WYSIWYG редакторларының барлығы белгілі бір деңгейде бұл мақсатқа жетеді, бірақ ешқайсысы толыққанды табысқа жете қойған жоқ. Веб-бет қалай жасалған немесе өңделгеніне қарамастан – WYSIWYG арқылы немесе қолмен, оның көптеген оқырмандар мен көрермендерге таралуы үшін, сондай-ақ Web-тің «жалпы әлемдік» құндылығын сақтау үшін, ең алдымен жарамды таңбалаудан және кодтан тұруы керек. Оның HTML және CSS синтаксисі W3C-нің тегін валидатор қызметтерін (W3C HTML валидаторы және W3C CSS валидаторы) немесе басқа сенімді баламаларды пайдаланып сәтті тексерілгенге дейін World Wide Web үшін дайын деп есептелмейді. Жақсы веб-дизайн, WYSIWYG құралын пайдаланған жағдайда да, осы факторларды ескеруі қажет. Веб-беттерді жобалау, құру және күтіп ұстау үшін қолданылатын бағдарламалық құралдарға қарамастан, HTML-дің сапасы бетпен жұмыс істейтін адамның біліктілігіне байланысты. HTML, CSS және басқа да сценарий тілдері туралы білім, сондай-ақ осы салалардағы W3C ұсынымдарымен таныс болу кез келген дизайнерге WYSIWYG HTML редакторымен немесе онсыз жақсы веб-беттер жасауға көмектеседі.