Кіріспе

1968 жылғы Италиядағы жалпы сайлау 1968 жылы 19 мамырда Италияда өтті. Христиан демократиясы (ДК) сайлаушылардың 38% -ын алып отырды. Олар коммунистік партияның (PCI) жеңісімен белгіленді, ол Сенатта 1963 жылдың 25% -ынан 30% -ға дейін өтті, онда ол жаңа итальяндық Социалистік пролетар бірлігі партиясымен (PSIUP) бірлесіп ұсынды, оған Социалистік партияның (PSI) мүшелері кірді, олар соңғысының DC-мен одақтасуына келіспеді. PSIUP палатада шамамен 4,5%-ға өсті. Социалистік партия мен Демократиялық социалистік партия (PSDI) біріктірілген PSIPSDI ретінде ұсынылды, бірақ шамамен 15% -ды алды, бұл екі партияның 1963 жылы жеке алған сомасынан әлдеқайда аз.

Сайлау жүйесі

Партиялық тізімдер бойынша таза пропорционалды өкілдік ету дәстүрлі түрде Депутаттар Палатасының сайлау жүйесіне айналды. Италия провинциялары 32 сайлау округіне біріктірілді, әрқайсысы үміткерлер тобын сайлады. Сайлау округтері деңгейінде орындар ашық тізімдер арасында Imperiali квотасы бар ең үлкен қалдық әдісін қолдана отырып бөлінді. Қалған дауыс пен орын ұлттық деңгейде өткізілді, онда олар Hare квотасын пайдалана отырып, автоматты түрде ең жақсы жеңілгендерге жергілікті тізімдерге бөлінді. Сенат үшін, егер ассамблея 315 мүшеге дейін көтерілсе де, 237 бір орындық сайлау округтері құрылды. Кандидаттарға сайлау үшін дауыс берудің үштен екі бөлігін алу қажет болды, бұл мақсатқа тек Оңтүстік Тирольдегі неміс азшылықтары ғана қол жеткізе алды. Барлық қалған дауыс пен орын партиялық тізімдерге және аймақтық сайлау округтеріне топтастырылды, онда Д'Хондт әдісі қолданылды: тізімдер ішінде ең жақсы пайыздық көрсеткішті кандидаттар сайланды.

Тарихи негіздер

1964 жылы 21 тамызда Италия Коммунистік партиясының тарихи жетекшісі Палмиро Тольятти өзінің серігі Нильде Иотттимен бірге сол кездегі Кеңес Одағындағы Ялтада демалып жатқанда ми қан кетуінен қайтыс болды. Кейбір әріптестерінің айтуынша, Тольятти Леонид Брежневтің Никита Хрущевтің коммунистік партиясының басшысы болып сайлануын қолдау үшін Кеңес Одағына барады. Тольяттидің орнына ұзақ уақыт бойы ПКИ-нің көрнекті мүшесі болған Луиджи Лонго тағайындалды; Лонго Тольяттидің "Италияның социализмге апаратын жолы" деп аталатын желісін жалғастырды, ол Италия Коммунистік партиясы мен КСРО арасындағы одақты төмендетеді. Ол 1968 жылы пайда болған жаңа солшыл қозғалыстарға жауыздықсыз жауап берді және ПКИ басшыларының арасында жаңа белсенділермен қарым-қатынас жасауға ең дайын болғандардың бірі болды, бірақ олардың шектен шығуларына жол бермеді. Сонымен қатар, Франческо Де Мартино, Пьетро Неннидің жасына байланысты отставкаға кеткенінен кейін Италия социалистік партиясының жаңа хатшысы болды. 1965 жылы SIFAR барлау агенттігі Пьяно Солоның мемлекеттік төңкерісінен кейін SID болып өзгертілді, ол билікті сол кезде генерал Де Лоренцо басқарған карабинерилерге беруі керек еді. Италия қоғамының қиын тепе-теңдігі 1968 жылғы студенттік тәртіпсіздіктер ("Sessantotto") салдарынан өркендеген солшыл қозғалысқа қарсы шықты. Бұл қозғалысқа жұмыссыз шаруалардың көтерілісі (Авола, Баттипаглия 1969), студенттердің университеттерді басып алуы, Солтүстік ірі зауыттардағы әлеуметтік тәртіпсіздіктер (1969 autunno caldo, ыстық күз) сияқты әртүрлі оқиғалар тән болды. Консервативті күштер 1960 жылдардағы кейбір әлеуметтік өзгерістерді кері қайтаруға тырысқан кезде, және әскерилердің бір бөлігі прогрессивті саяси күштерді қорқыту үшін "сабырды шағылыстыруға" кіріскен кезде, көптеген солшыл белсенділер әлеуметтік теңсіздіктерден толғанды, ал партизандар (Че Гевара, Уругвайдың Тупамаролары) және қытайлық маоистік "мәдени революция" мифы солшыл экстремистік зорлық-зомбылық қозғалыстарына көбірек шабыт берді. Студенттік қозғалыстың белсенділігімен әлеуметтік наразылық Италияны 1969 жылы autunno caldo (Жылы күз) кезінде сілкіндірді, бұл Туриндағы Fiat зауытын басып алуға әкелді. 1968 жылдың наурыз айында Римдегі "Валле-Джулия шайқасы" кезінде Ла Сапиенца университетінде қақтығыстар болды. Жаңа солшылдыққа байланысты Марио Капанна Potere Operaio және Autonomia Operaia мүшелерімен бірге студенттік қозғалыстың қайраткерлерінің бірі болды (Антонио Негри, Оресте Скальзоне, Франко Пиперно және Адриано Софри сияқты Lotta Continua.

Нәтижелер

Сайлау социалистік аймақтың жаңа ұйымы үшін сынақ болды, ол жаңа революциялық және коммунистік одақтас итальяндық Социалистік пролетариандық бірлік партиясы мен PSI мен PSDI арасындағы үкіметтік социал-демократиялық федерация арасында бөлінді. Сауалнамалар 1964 жылы PSIUP-тің бөлінуі таза парламенттік операция емес, солшыл сайлаушылар арасындағы бөлінудің рефлексі болды деп көрсетті. Нәтижесінде PSI басшылығы шокқа ұшырап, социал-демократиялық федерацияның кенеттен құлдырауына және үкімет тарапынан уақытша зейнеткерлікке шығудың кезекті кезеңіне әкелді, алдымен өмір бойы сенатор Джованни Леоне, содан кейін екі саяси дағдарыс кезінде DC хатшысы Мариано Румор. Жоғалған солшыл сайлаушыларды қалпына келтіруге тырысқанда, PSI 1970 жылғы аймақтық сайлауда PCI-мен одаққа оралды, осылайша тағы бір дағдарысты және премьер-министрдің жаңа өзгеруін тудырды, содан кейін Эмилио Коломбо бастады, бірақ үкіметтік коалиция тұрақты емес проблемаларға тап болды. 1972 жылы ықпалды Джулио Андреотти орталықтық формуланы қайта тірілтуге тырысты, бірақ ол сәтсіз аяқталды, бұл республикалық тарихындағы алғашқы ерте сайлауға жол ашты.