Кіріспе

2001 жылғы Италияның жалпы сайлауы 2001 жылдың 13 мамырында Италияда депутаттар палатасы мен Республика Сенатының мүшелерін сайлау үшін өтті. Сайлауда Сильвио Берлускони басқарған оңшыл-орталық коалиция "Еркіндік үйі" жеңіске жетіп, Римнің бұрынғы мэрі Франческо Рутелли мен солшыл-орталық "Зәйтүн ағашы" коалициясының жетекшісін жеңді. Бұл Берлусконидің 1994 жылғы жалпы сайлаудағы тұңғыш жеңісінен кейін қайтадан билікке оралуы болды.

Сайлау жүйесі

Сайлау 1993 жылғы "Маттарелла" заңымен реттелді, ол "Маттареллиум" деп те белгілі. "Скорпоро" деп аталатын күрделі сайлау жүйесі Депутаттар палатасының (Төменгі палата) орындарының 75% бірінші жеңіп шыққанға берілді, ал қалған 25% пропорционалдық өкілдікпен, ең төменгі 4% шегімен тағайындалды. Сенат үшін қолданылған әдіс одан да күрделі болды: орындықтардың 75% бір мандатты округтар бойынша, ал 25% арнайы пропорционалдық әдіспен, қалған орындықтарды азшылық партияларға бөлу арқылы анықталды. Формальды түрде, бұл қосымша депутаттар жүйесінің мысалдары еді.

Науқан

Бұл сайлауда Берлускони оңшыл орталықтық "Еркіндік үйі" партиясының басшысы ретінде премьер-министрлікке тағы да үміткер болды. Бұл партияға Forza Italia, Ұлттық Альянс, Солтүстік Лига, Христиан-демократиялық орталық, Біріккен Христиан-демократиялық және басқа да кіші партиялар кірді. Солшыл Olive Tree партиясының премьер-министрлікке үміткері Римнің бұрынғы мэрі Франческо Рутелли болды. Теледидардағы "Порта а Порта" бағдарламасында сайлау науқанының соңғы күндері Берлускони "Италиямен келісімшарт" деп аталатын келісімге қол қоюға міндеттенді. Бұл идеяны оның кеңесшісі Луиджи Креспи Ньют Гингричтің 1994 жылғы АҚШ Конгресс сайлауына алты апта қалғанда ұсынған "Америкамен келісімшарт" жобасынан тікелей көшіріп алды, бұл оның 2001 жылғы премьер-министрлікке кандидаттығындағы креативті шешім ретінде кеңінен танылды. Осы салтанатты келісімде Берлускони Италия экономикасы мен өмірінің бірнеше аспектілерін жақсартуға деген ұмтылысын білдірді. Біріншіден, ол күрделі салық жүйесін екі салық ставкаларымен ғана жеңілдетуге міндеттенді: 100 000 евродан жоғары табыс тапқандар үшін 33%, ал одан төмен табыс тапқандар үшін 23%. Жылдық табысы 11 000 евродан аз адамдар салықтан босатылатын еді. Екіншіден, ол жұмыссыздық деңгейін екі есеге төмендетуге уәде берді. Үшіншіден, ол жаңа, ірі мемлекеттік жобаларды қаржыландыруға және дамытуға міндеттенді. Төртіншіден, ол ай сайынғы ең төмен зейнетақы мөлшерін 516 евроға дейін көтеруге уәде берді; бесіншіден, Италияның ірі қалаларындағы барлық жергілікті аймақтар мен аудандарда тәртіп сақшыларын жұмылдыру арқылы қылмыс толқынын тоқтатуға уәде берді. Берлускони егер осы бес уәдесінің кем дегенде төртеуін орындамаса, 2006 жылы қайта сайлануға түспеймін деп уәде берді.

Жалпы нәтижелер

+ [[1996 жылғы итальяндық жалпы сайлау#КоалицияПартиясыПропорционалдыДауыс беру арқылы сайлауЖалпы орын саны +/–Дауыс %Орын саныДауыс %Орын саныАзаттықтар үйіForza Italia (FI) 10,923,431 29.436 216,915,513 45.571 32194 +71Ұлттық Альянс (AN) 4,463,205 12.022 47599 +6Солтүстік Лига (LN) 1,464,301 3.940 3030 –29 Ақ Гүл ([[Христиандық Демократиялық Орталық) 1,194,040 3.220 4040 +10 Жаңа Италия Социалистік партиясы (NPSI) 353,269 0.950 33Жаңа Сардиния реформаторлары (RS) 0 11 +1 Жаңа Сицилия (NS) 0 11Жаңа орын саны 86 282 368–Зейтін ағашыДемократиялық солшылдар (DS) 6,151,154 16.573 116,019,388 43.151 105136 –36Демократия – бостандық (DL) 5,391,827 14.522 75683 –12Күнбағыс (FdV–SDI) 805,340 2.170 1717–Италия Коммунистер партиясы (PdCI) 620,859 1.670 1010Жаңа Оңтүстік Тироль халық партиясы (SVP) 200,059 0.540 33±0Триест үшін Ильимен 78,284 0.210 11Жаңа орын саны 58 192 250–Коммунистік жаңғырту партиясы (PRC) 1,868,659 5.031 1011 –24Аоста алқабы (VdA) 0 25,577 0.071 1±0Басқалары 3,745,277 9.730 4,162,298 11.210 0–Барлығы 37,259,705 100.00 15537,122,776 100.00 475630

Пропорционалдық және FPTP нәтижелері

2001 жылы пропорционалдық тізім жеңімпаз партияға сайлануға құқылы болған барлық депутаттар жарияланбастан бұрын толығымен аяқталды.

+ Бірінші кезеңде жеңген партия
Партия немесе коалиция | Дауыс | % | Орын
Еркіндік үйі (CdL) | 16,915,513 | 45.57 | 282
Зәйтүн ағашы (Ulivo) | 16,019,388 | 43.15 | 183
Құндылықтар Италиясы (IdV) | 1,487,287 | 4.01 | 0
Еуропалық демократия (DE) | 1,310,119 | 3.53 | 0
Бонино тізімі (LB) | 457,117 | 1.23 | 0
Оңтүстік Тироль халық партиясы – Зәйтүн ағашы | 190,556 | 0.51 | 5
Оңтүстік Тироль халық партиясы (SVP) | 173,735 | 0.47 | 3
Венециялық фронт лигасы (LFV) | 173,618 | 0.47 | 0
Түстік жалау (FT) | 121,527 | 0.33 | 0
Иллимен Триест үшін | 78,284 | 0.21 | 1
Парламенттегі Ла Басса | 26,151 | 0.07 | 0
Аоста аймағы (VdA) | 25,577 | 0.07 | 1
Автономист социалистер | 24,341 | 0.07 | 0
Демократтар сол жақта (Аоста аймағы) | 20,452 | 0.06 | 0
Оңтүстік әрекет лигасы (LAM) | 19,366 | 0.05 | 0
Буоннанно | 19,046 | 0.05 | 0
Ұлттық әлеуметтік фронт (FSN) | 16,202 | 0.04 | 0
Forza Italia – Солтүстік лигасы (Аоста аймағы) | 16,049 | 0.04 | 0
Еуропалық республикалық қозғалыс (MRE) | 15,600 | 0.04 | 0
Еуропалық халықтар | 13,447 | 0.04 | 0
Жасылдар | 13,220 | 0.04 | 0
Амаду тізімі | 12,233 | 0.03 | 0
Жаңа итальяндық социалистік партиясы (NPSI) | 9,663 | 0.03 | 0
Еркіндік қозғалысы | 9,006 | 0.02 | 0
Камоника аймағы – Жеңіліңіз! | 8,257 | 0.02 | 0
Халық тізімі | 8,091 | 0.02 | 0
Коммунистер конфедерациясы үшін қозғалыс | 6,777 | 0.02 | 0
Балама тізімі | 6,612 | 0.02 | 0
Жаңа күш (FN) | 6,294 | 0.02 | 0
Біз Сицилиялықтар | 6,121 | 0.02 | 0
Ұлттық альянс (Аоста аймағы) | 4,464 | 0.01 | 0
Автономия үшін үшінші полюс | 3,491 | 0.01 | 0
Жоғарғы Миландық халық | 1,409 | 0.00 | 0

Жалпы | 37,259,705 | 100.00 | 475

Источник: Ішкі істер министрлігі

+ Пропорционалдық
Партия | Дауыс | % | Орын
Forza Italia (FI) | 10,923,431 | 29.43 | 62
Демократтар сол жақта (DS) | 6,151,154 | 16.57 | 31
Демократия – бостандық (DL) | 5,391,827 | 14.52 | 27
Ұлттық альянс (AN) | 4,463,205 | 12.02 | 24
Коммунистік қайта құру партиясы (PRC) | 1,868,659 | 5.03 | 11
Солтүстік лигасы (LN) | 1,464,301 | 3.94 | 0
Құндылықтар Италиясы (IdV) | 1,443,725 | 3.89 | 0
Ақ гүл (CCD–CDU) | 1,194,040 | 3.22 | 0
Еуропалық демократия (DE) | 888,269 | 2.39 | 0
Бонино тізімі (LB) | 832,213 | 2.24 | 0
Күнбағыс (FdV–SDI) | 805,340 | 2.17 | 0
Итальяндық коммунистер партиясы (PdCI) | 620,859 | 1.67 | 0
Жаңа итальяндық социалистік партиясы (NPSI) | 353,269 | 0.95 | 0
Оңтүстік Тироль халық партиясы (SVP) | 200,059 | 0.54 | 0
Түстік жалау (FT) | 143,963 | 0.39 | 0
Венециялық фронт лигасы (LFV) | 74,353 | 0.20 | 0
Зейнеткерлер партиясы (PP) | 68,349 | 0.18 | 0
Сардиниялық әрекет партиясы – Сардиния ұлты (PSd'Az–SN) | 34,412 | 0.09 | 0
Жаңа ел | 34,193 | 0.09 | 0
Жою бөлінуі | 26,917 | 0.07 | 0
Оңтүстік әрекет лигасы (LAM) | 23,779 | 0.06 | 0
Ұлттық әлеуметтік фронт (FSN) | 22,985 | 0.06 | 0
Жасылдар | 18,262 | 0.05 | 0
Жаңа күш (FN) | 13,622 | 0.04 | 0
Амаду тізімі | 11,517 | 0.03 | 0
Еуропалық республикалық қозғалыс (MRE) | 7,997 | 0.02 | 0
Біз Сицилиялықтар (NS) | 7,637 | 0.02 | 0
Еркіндік қозғалысы | 6,754 | 0.02 | 0
Бос және күшті | 6,722 | 0.02 | 0
Автономист социалистер | 6,492 | 0.02 | 0
Жеңіліңіз! | 6,332 | 0.02 | 0
Коммунистер конфедерациясы үшін қозғалыс | 5,244 | 0.01 | 0
Автономия үшін үшінші полюс | 2,915 | 0.01 | 0

Жалпы | 37,122,776 | 100.00 | 155

Жарамсыз/бос/белгісіз дауыс | 2,962,621 | — | —
Жалпы | 40,085,397 | — | —
Тіркелген сайлаушылар/боласы | 49,256,295 | 81.38 | —

Источник: Ішкі істер министрлігі

Жалпы нәтижелер

+ [[1996 жылғы Италия жалпы сайлауы# Жалпы нәтижелер 2КоалицияПартия Бірінші өткен соң0Пропорционалдық (орын) Барлығы орын +/–Дауыс % ОрынҮкіметтік коалиция «Азаттық үйі»Forza Italia (FI)14 406 51942,571522482+40Ұлттық альянс (AN)45+2Ақ гүл ([[Христиандық демократиялық орталық)29+4Солтүстік лигасы (LN)17−10Италия Республикалық партиясы (PRI)1+1Жаңа Италиялық социалистік партиясы (NPSI)1Жаңа үш түсті жалау (FT)1–Барлығы орын176–«Зәйтүн ағашы»Солшыл демократтар (DS)13 282 49539,22725164−38Демократия – бостандық (DL)43−5Жасылдар федерациясы (FdV)8−6Италиялық демократиялық социалистер (SDI)6–Италия коммунистері партиясы (PdCI)2ЖаңаОңтүстік Тироль халық партиясы (SVP)1–Тәуелсіз кандидаттар4–Барлығы орын128–Коммунистік қайта құру партиясы (PRC)1 708 7075,04044−6Еуропалық демократия (DE)1 066 9083,15022ЖаңаИтальяндық құндылықтар (IdV)1 140 4893,37011ЖаңаБононо тізімі (LB)677 7252,00000−1[[Lega per l'Autonomia – Alleanza Lombarda308 5590,91011+1 Үш түсті жалау (FT)340 2211,00000−1Венециялық фронт лигасы (LFV)138 1340,41000ЖаңаОңтүстік Тироль халық партиясы (SVP)126,1770,37202±0Va' pensiero Padania119 0580,35000ЖаңаҰлттық социалистік фронт (FSN)98 1320,29000ЖаңаАвтономистік социалистер – Еуропалық демократия (SA–DE)79 0020,23000ЖаңаЗейнеткерлер партиясы (PP)39 5450,12000±0Жаңа Күш (FN)78 5720,23000ЖаңаЖасылдар Жасылдар35 7430,11000±0Сардиниялық әрекет партиясы – Sardigna Natzione (PSd'Az–SN)32 8220,10000−1Аоста аймағы (VdA)32 4290,10011±0Саленто үшін Filograna тізімі21 8570,06000ЖаңаБіз сицилиялықтармыз (NS)20 7610,06000±0Оңтүстік әрекет лигасы (LAM)19 9140,06000±0Жетеді!19 9130,06000ЖаңаЛибералды халық партиясы10 3010,03000ЖаңаАмаду тізімі9 2030,03000ЖаңаБалама тізім7 7040,02000–Forza Chiappetta6 9320,02000ЖаңаDie Freiheitlichen (dF)5 3540,02000–Франко Греко тізімі4 2840,01000ЖаңаБостандық қозғалысы4 0230,01000ЖаңаАвтономия үшін үшінші полюс2 3920,01000ЖаңаКоммунистер конфедерациясы үшін қозғалыс2 1590,01000Жаңа Әділет және прогресс9500,00000ЖаңаҰлы герцогтік Тоскана6250,00000ЖаңаИтальяндық конституциялық партиясы (PACI)1750,00000ЖаңаТәуелсіздер4 9750,02000ЖаңаБарлығы32 624 584100,0023283315±0Дереккөзі: Ішкі істер министрлігі

Басшылар жарысы

2001 жылғы Италиядағы жалпы сайлау (C): Милан орталығы
ҮміткерКоалицияПартияДауыс%
Сильвио БерлускониЕркіндіктер үйіFI42,09853.66
Джанни РивераЗәйтүн ағашыDem28,65136.52
Бенедетто Делла Ведова LB4,8746.21
Адриано ЧиччониIdV2,8353.61
Барлығы78,458100.0
Қатысу 81,41280.39
Орталық-оң сақталды
Источник: Ішкі істер министрлігі

2001 жылғы Италиядағы жалпы сайлау (C): Рим – Праэнестина
ҮміткерКоалицияПартияДауыс%
Франческо РутеллиЗәйтүн ағашыDL36,45756.73
Элио ВитоЕркіндіктер үйіFI25,46339.62
Пьетро ТаглиастаIdV2,3483.65
Барлығы64,268100.0
Қатысу 66,47977.44
Орталық-сол сақталды
Источник: Ішкі істер министрлігі