Кіріспе

1972 жылғы Италиядағы жалпы сайлау 1972 жылы 7 мамырда Италияда өтті. Христиан демократиясы (ДК) 38% дауыспен тұрақты болды, коммунистік партия (ПКИ) 1968 жылы 27% дауыспен тең болды. Социалистік партия (PSI) құлдырауын жалғастырып, 10%-дан төмендеді. Дауыс үлесі ең көп өскен постфашистік Италияның әлеуметтік қозғалысы болды, оның көшбасшысы Джорджио Альмиранте ұлттық оңшылдық формуласын бастағаннан кейін, өзінің партиясын итальяндық оңшылдықтың жалғыз тобы ретінде ұсынғаннан кейін, оның дауыстары 4,5% -дан 9% -ға дейін екі есеге дейін өсті. 2 пайыздан төмен нәтижеге қол жеткізгеннен кейін, 1968 жылы 4,5%-ға қарағанда, итальяндық Пролетариат бірлігі социалистік партиясы таратылды; оның көпшілігі ПКИ-ге қосылды.

Сайлау жүйесі

Депутаттар палатасының сайлау жүйесі таза партиялық тізімдегі пропорционалды өкілдік болды. Италия провинциялары 32 сайлау округіне топтастырылды, әрқайсысы үміткерлер тобын сайлады. Сайлау округтері деңгейінде орындар ашық тізімдер арасында Imperiali квотасы бар ең үлкен қалдық әдісін қолдана отырып бөлінді. Қалған дауыс пен орын ұлттық деңгейде өткізілді, онда олар Hare квотасын пайдалана отырып, автоматты түрде ең жақсы жеңілгендерге жергілікті тізімдерге бөлінді. Сенат үшін, егер ассамблея 315 мүшеге дейін көтерілсе де, 237 бір орындық сайлау округтері құрылды. Кандидаттарға автоматты түрде сайлану үшін дауыс берудің үштен екі бөлігін жеңу қажет болды, бұл мақсатқа тек Оңтүстік Тиролдегі неміс азшылықтары ғана қол жеткізе алды. Қалған барлық дауыс пен орын партиялық тізімдерге және аймақтық сайлау округтеріне топтастырылды, онда Д'Хондт әдісі қолданылды: тізімдер ішінде ең жақсы пайыздық көрсеткішті кандидаттар сайланды.

Тарихи негіздер

1960-1970 жылдардағы кезең Opposti Estremismi (сол және оң экстремистердің тонауларынан) деп аталды, кейіннен Anni di piombo ("жарылыс жылдары") деп аталды, өйткені бомбалау мен атыс толқыны осы кезеңнің алғашқы құрбаны Антонио Аннарумма, полиция қызметкері, 1969 жылы 12 қарашада Миланда солшыл демонстрация кезінде қаза тапты. Желтоқсан айында төрт бомба Римдегі Витторио Эммануэле II ескерткішін (Altare della Patria), Banca Nazionale del Lavoro, Миландағы Banca Commerciale және Banca Nazionale dell'Agricoltura-ны шақты. Соңғы бомбалау, 1969 жылғы 12 желтоқсандағы Пьяцца Фонтана бомбалау деп аталады, 17 адам қаза тауып, 88 адам жарақат алды. Коммунистік хатшы Луиджи Лонго 1968 жылдың соңында инсульт алды; келесі айларда ішінара қалпына келсе де, 1969 жылдың ақпан айынан бастап оған көпшілік шешімдер қабылдауға Энрико Берлингюер көмекші болды. 1972 жылы Лонго партия хатшысы қызметінен кетті, оның орнын алмастырушы ретінде Берлингюерді таңдады. Берлингюердің күтпеген ұстанымы толқындарды тудырды: ол Мәскеуде естілген ең күшті коммунистік көшбасшының баяндамасын айтты. Ол қытайлық коммунистерді "иістен шығарудан" бас тартты және Леонид Брежневке тікелей Варшава келісімінің елдерінің Чехословакияға басып кіруі (оны "Прагадағы трагедия" деп атады) ұлттық егемендік, социалистік демократия және мәдениет бостандығы сияқты негізгі мәселелер бойынша коммунистік қозғалыстың айтарлықтай айырмашылықтарын айқын көрсетті деп айтты. Италияның әлеуметтік қозғалысының жетекшісі Артуро Мичелини 1969 жылы қайтыс болды, ал партияның алғашқы және харизматикалық жетекшісі Джорджио Альмиранте билікті қайта алды. Ол солшыл студенттік көтерілістерге қарсы агрессивті саясат жүргізу арқылы партияны жандандыруға тырысты; 1968 жылғы студенттік қозғалыс партияның жастар ұйымы үшін апатты болды. Микелинидің inserimento сәтсіз тәсілінен кейін, Альмиранте "Ұлттық оң" (Destra Nazionale) кең коалициясын құрумен біріктірілген қатал жүйеге қарсы сөздің екіжақты стратегиясын енгізді.

Нәтижелер

Математикалық тұрғыдан алғанда, сайлау төрт жыл бұрын болғандай нәтиже берді, үш үлкен партия бірдей басымдық алды. Алайда, MSI-дің Ұлттық оңдықтың табысты жұмыс істеуі PSI-ге алтын үлес берді, өйткені христиан-демократтардың демократиялық үкімет құру құқығын қарастыру мүмкіндігі болмады, социалистермен одақ құру өте міндетті болды. Қазіргі премьер-министр Джулио Андреотти өзінің центристік стратегиясын жалғастыруға тырысты, бірақ оның әрекеті бір жыл ғана созылды. Бұрынғы премьер Мариано Румер өзінің дәстүрлі солшыл орталық одақпен DC, PSI, PSDI және PRI арасында үкімет басына оралды, бірақ оны сегіз айдан кейін республикашылар тастап кетті. Ол жаңа командамен жалғасты, бірақ 1974 жылғы ажырасу референдумынан туындаған шоққа төтеп бере алмады. Католиктер мен секуляристер арасындағы үлкен дау-дамайлардан кейін бұрынғы премьер-министр Альдо Моро социалистерді тек христиан-демократтар мен республикашылдардан тұратын азшылық үкімет қабылдауға көндірді. Алайда 1975 жылғы аймақтық сайлаудан кейін жаңа проблема пайда болды, бұл солшылдықтың үлкен табысы болды, сондықтан ол жаңа ұлттық сайлауды шақырды. Республикашылдар да 1976 жылы Мородан кеткен кезде жаңа үкімет құру мүмкіндігі қалмады және ерте жалпы сайлау қажет деп табылды.