Кіріспе

Канададағы вулкандық шың Фей тауының құрылымы мұздық мұздың әсерінен едәуір ыдырап кеткен жанартаулық нысанның қалдықтары болып табылады. Мұздық кезеңдерінде вулканның бастапқы сыртқы пірокластикалық материалдары мұз және тау жыныстарының жылжыған қабаттарымен ерозияға ұшырады. Алып тасталған жанартау материалының жойылуы Фей тауының солтүстік-оңтүстік бағытты тар жотасын құрайтын дацит лавасын ашып берді. Оңтүстік-шығыста орналасқан қара вулкандық тау жыныстарының шыңы - Қара Тюск - бір кездері пирокластикалық материалмен қапталған терең эрозияға ұшыраған жанартаудың қалдықтары деп түсіндіріледі. Қазіргі кездегі Фей тауының құрылымында бірнеше лава тікендері бар, олар негізгі жотадан жоғары биіктікке жетеді. Фей тауында кем дегенде үш фазалық атылу белсенділігі анықталды. Фейдің алғашқы жанартаулық белсенділігінің жалғыз ашық қалдығы - пирокластикалық тау жыныстарының кішігірім шығып шығуы. Бұл Фейдің атылу тарихындағы жарылғыш атылулардың, сондай-ақ оның алғашқы жанартау оқиғасының дәлелі. Екінші жанартаулық оқиға Фидің шығыс жағында жанартаулық жыныстар тізбесін шығарды. Бұл жанартау материалы, ықтимал, лава ағыны мен лава сынықтары бірінен соң бірі жанартау шамынан жарылып, ата-бабаларымыздың Fee тауының құрылысы кезінде төмен қарай қозғалған кезде жиналған. Кең көлемді дисекциядан кейін жаңадан пайда болған жанартаулық процестер оның солтүстік жағында лаваның тұтқыр сериясын шығарды. Фей тауының екі басты шыңын бөліп тұрған U пішінді жарылыс осы лава ағынын негізгі жанартау жотасынан бөліп алады. Бұл лава ағыстары пайда болған құбырдың құрылымы тік болған және Фейдің ертедегі жанартаулық оқиғалары кезінде жиналған ескі жыныстар арқылы енген. Бұл жанартаулық оқиғадан кейін эрозия кезеңі және бір немесе бірнеше мұздық кезеңдер пайда болған. Фей тауындағы соңғы жанартаулық оқиғадан кейін кең көлемді эрозия қазіргі уақытта көрнекті бедерлі жерді құрайтын солтүстікке қарай оңтүстікке қарай қарайтын қырқаны жаратты.

Петрографиялық

Фей тауынан тұратын дацит пен риодацит тау жыныстары 70% -ға дейін қоңыр жанартау шынысын және 15% -ға дейін көпіршіктерді қамтиды. Жазбалар бойынша, тау жыныстарының шамамен 25% -ында плагиоклаз, рог-бленда, ортопироксен, ортоклаз және спорадикалық кварц сияқты кристаллдар бар. Ортоклаз кристалдары дациттік лавалардың қатаюы кезінде қапталған тау жыныстары сынықтарын білдіреді. Фей тауының оңтүстік-батыс жағының бір бөлігі вулкандық шыныдан емес, аномальді криптокристалликалық матрицадан тұрады. Бұл оның субвулканикалық шабуылдың бір бөлігі ретінде пайда болуы мүмкін екенін көрсетеді.

Тұрғылықты жері

Фей тауында адамдар жүздеген-мыңдаған жылдар бұрын мекендеген. 18 ғасырда еуропалықтар келгенге дейін пышақ, балта, балта және басқа да өткір құралдарды жасау үшін кеңінен пайдаланылған риодацит сияқты шынылы жанартау жыныстары. Ол Фей тауының қабырғасындағы, сондай-ақ Кейли және Каллаган тауларында орналасқан бірнеше кішігірім жерлерден жиналған. Бұл материал ешкі аулау орындарында және Элахоның жартастарында кездеседі, олардың барлығы шамамен 100 жылдан 8000 жылға дейін. 1928 жылдың қыркүйегінде британдық альпинист Том Файлз Фей тауына сол кезде Ванкувердегі Британдық Колумбия Альпининг Клубының мүшесі болған Чарльз Фей (18651927) есімімен атады. Кейіннен Фей тауы 1980 жылы вулканолог Джек Саузер суреттеген Кейли тауының жанартау алабындағы жанартаулардың бірі болды. Басқалары Кейли тауы, Калдрон кубогы, Слэг Хилл, Эмбер Ридж және сол кезде Крусибл Кубогы деп аталатын Ринг тауы. Соузер келесі жылы жанартаулардың орналасуы мен аймақтық жер бедерлерін көрсететін геологиялық карта жасады. Фи тауында жер сілкінісі болған жоқ. Егер ол жарылып кетсе, онда бірнеше апта, ай немесе жылдар бойы ескерту белгілері болуы мүмкін, мысалы, жер астынан төмен пайда болатын шағын жер сілкіністері. Олар адамдар сезіне алмайтындай шағын, бірақ сейсмографтар желісі тектоникалық жер сілкіністерін бақылау үшін құрылған. Алайда сейсмографтар желісі тау астында не болып жатқанын жақсы көрсетуге тым алыс. Егер жанартау өте тынышсыз болса, ол сейсмикалық белсенділіктің артуын сезінеді, бірақ бұл тек елеулі атылудың ескертуін ғана береді. Ол вулканның атыла бастағанын байқағаннан кейін ғана белсенділікті байқай алады. Ауа райының көпшілігі Тынық мұхиттан пайда болады және шығысқа қарай Каскад тау жиегіне қарай қозғалады, онда олар тау жиегімен жоғары көтеріледі (Орографиялық көтеріліс), бұл олардың ылғалдылығын жаңбыр немесе қар жауу түрінде түсіруге әкеледі. Нәтижесінде Каскад тауларында жауын-шашын көп түседі, әсіресе қыс айларында қар жауады. Температура -20 °C-тан төмен түсіп, желдің салқындату факторлары -30 °C-тан төмен болуы мүмкін. Шілде мен қыркүйек айлары Фей тауларына көтерілу үшін ең қолайлы ауа райын ұсынады.