Кіріспе

Эритропоэтин рецепторы (EpoR) - адамда EPOR генінің кодымен кодталатын белок. EpoR - бұл 52 kDa бір көмірсулар тізбегі бар пептид, нәтижесінде EPO- ге жауап беретін жасушалардың бетінде шамамен 56 57 kDa ақуыз пайда болады. Ол цитокин рецепторлары отбасының мүшесі. ЭПОР пре димер түрінде бар. Бұл димерлер бастапқыда клеткадан тыс домендік өзара әрекеттесу арқылы қалыптасады деп ойланған, алайда қазір ол трансмембраналық доменнің өзара әрекеттесуі арқылы қалыптасады және клеткадан тыс өзара әрекеттесу орнының бастапқы құрылымы кристалдану жағдайларына байланысты және жергілікті конформацияны бейнелемейді деп болжанады. 30 kDa лиганд эритропоэтиннің (Epo) байланысуы рецептордың конформациялық өзгеруін өзгертеді, нәтижесінде рецептормен алдын ала байланысқан Jak2 киназаларының автофосфорилирленуіне әкеледі (яғни, EpoR- нің ішкі киназа белсенділігі жоқ және Jak2 белсенділігіне байланысты). Қазіргі уақытта ЭПОР- ның ең жақсы анықталған функциясы эритроидтар (қызыл қан клеткалары) прогенерлерінің көбеюін және апоптоздан құтқаруды ынталандыру болып табылады.

Эритроидтық тіршілік

ЭпоР- ның негізгі рөлі - эритроидты клеткалардың көбеюін ынталандыру және эритроидты клеткалардың өлімінен құтқару. EpoR- мен индуцирленген Jak2 Stat5 сигнализациясы транскрипциялық фактор GATA 1- мен бірге Bcl xL про- өмір сүру ақуызын транскрипциялайды. Сонымен қатар, EpoR эритропоэзге теріс әсер ететін Fas, Trail және TNFa өлім рецепторларының экспрессиясын басуда. Қазіргі деректерге сүйенсек, Epo/EpoR эритроидтар прогенеторларының in vivo " көбеюіне және дифференциациялануына " тікелей әсер ететін- етпейтіндігі әлі белгісіз, бірақ мұндай тікелей әсерлер in vitro жұмысына негізделген сипатталған.

Эритроидтардың дифференциациясы

Эритроидтық дифференциация бірінші кезекте эритроидтық транскрипциялық факторлардың, мысалы GATA 1, FOG 1 және EKLF, сондай-ақ миелоидтық/лимфоидтық транскрипциялық факторлардың, мысалы PU.1, қысуына байланысты деп есептеледі. ЭпоР- ның бета- глобин сияқты эритроидтар үшін ерекше гендерді индукциялауға тікелей және елеулі әсері негізінен түсініксіз. GATA 1 ЭПОР экспрессиясын тудыратындығы белгілі. Өз кезегінде, EpoR-дің PI3 K/AKT сигналды жол GATA 1 белсенділігін арттырады.

Эритроидты жасуша циклы/пролиферациясы

ЭПОР- ның көбеюін индукциялау клетканың түріне байланысты болуы мүмкін. EpoR митогендік сигналды жолдарды белсендіре алады және эритролейкемиялық жасуша желілерінде in vitro, эритроид емес жасушаларда және қатерлі ісік жасушаларында жасушалардың көбеюіне әкелуі мүмкін екені белгілі. Әзірге, EpoR сигналының эритроидтар клеткасының бөлінуін инвиво түрінде түрткілей алатынына немесе Epo деңгейінің клеткалық циклді модуляциялай алатынына жеткілікті дәлел жоқ. Келесі дифференциация сатылары (проэритробласттан ортохроматикалық эритробластқа дейін) жасуша көлемінің азаюы мен ядроның түпкілікті шығарылуын қамтиды және олардың тіршілік етуі тек EpoR сигналына байланысты болуы мүмкін. Сонымен қатар, гипоксикалық стресстегі (Епо 1000 есе көбейе алатын) макроцитоз туралы кейбір деректер митоздың эритроидтық фазалардың кейінгі кезеңдерінде, ЭПО экспрессиясы төмен / жоқ болған кезде, митоздың өткізіліп қойылатынын көрсетеді. Мұндай деректер кейде айқын болса да, ЭПО-ға (басқа факторларға емес) жауап ретінде таралу мүмкіндігі шектеулі екенін дәлелдейді. Бұл деректер эритроидтар дифференциациялануында ЭПОР негізінен тіршілік факторы ретінде жұмыс істей алатынын көрсетеді, ал оның жасуша циклына әсері (мысалы, бөліну жылдамдығы және циклиндер мен Cdk ингибиторларының деңгейіндегі тиісті өзгерістер) in vivo-да одан әрі зерттеуді күтеді. Алайда, басқа жасуша жүйелерінде EpoR белгілі бір пролиферациялық сигнал беруі мүмкін.

Эритроидтық тұқымға мультипотентті аталардың қосылуы

Қазіргі уақытта ЕПОР-дың ұрпақ байланысындағы рөлі белгісіз. ЭпоР экспрессиясы гематопоэтикалық дің клеткалары бөлігіне дейін созылуы мүмкін. Ертедегі мультипотентті прогенерлерде эритробластардың жеткілікті санын өндіру үшін EpoR сигнализациясының рұқсат ету (яғни тек тіршілік етуді тудырады) немесе нұсқаулық (яғни эритроидтық маркерлерді алдын ала белгіленген дифференциация жолына бекіту үшін жоғары реттейді) рөлі белгісіз. Қазіргі уақыттағы басылымдар бұл салада негізінен рұқсат етілген деп болжайды. Епо- мен ЕпоР- ге қарсы емшіндерді жою кезінде BFU e және CFU e прогенеторларының пайда болуы қалыпты болып көрінді. Мұндай талаптың жоқтығына қарсы дәлел - Эпо немесе гипоксикалық стресске жауап ретінде ерте эритроидтық сатылардың саны, BFU e және CFU e, күрт өседі. Алайда, бұл нұсқаулық белгі ме, әлде рұқсат белгі ме, белгісіз. Қосымша бір мәселе - EpoR белсендіретін сигналды жолдар көптеген басқа рецепторларға ортақ; EpoR- ді пролактин рецепторымен ауыстыру эритроидтардың тіршілік етуін және in vitro дифференциациясын қолдайды. Бұл деректер эритроидтық тұқымға берілудің әлі белгісіз EpoR-дің нұсқаулық қызметіне байланысты емес, бірақ оның көп потенциялық аталық сатыларда тіршілік етудегі рөліне байланысты болатынын көрсетеді.

Эпорецепторлардың мутацияларына арналған жануарлар зерттеулері

ЕпоР- ді қысқарған тышқандар өмір сүреді, бұл Jak2 белсенділігі базальдық эритропоэзді қолдау үшін жеткілікті екенін көрсетеді, өйткені фосфотирозиннің сүйрелу орындары қажет емес. EpoR H түріндегі EpoR кесуінде бірінші және, дәлелдей алатынымыз, ең маңызды тирозин 343 бар, ол Stat5 молекуласының сүйрелу орны ретінде қызмет етеді, бірақ цитоплазмалық құйрықтың қалған бөлігі жоқ. Бұл тышқандар фосфатазаның тартылуы (осылайша сигнал беруді тоқтату) бұл тышқандарда ауытқушылық болып табылады деген ойға сәйкес, эритропоэздің жоғары деңгейін көрсетеді. EpoR HM рецепторларында цитоплазмалық доменнің көпшілігі жоқ және тирозин 343 құрамында фенилаланинге мутация болған, сондықтан ол Stat5 тиімді докинг пен активация үшін жарамсыз. Бұл тышқандар анемиялы және гипоксикалық стресске, мысалы, фенилгидразинмен емделу немесе эритропоэтин инъекциясына нашар жауап береді. Эритропоэтин эндотелийлі жасушаларды ұстап тұрғаны және ісіктің ангиогенезін ынталандыратыны мәлім болды, сондықтан EpoR- нің бұзылуы кейбір ісіктердің өсуіне әсер етуі мүмкін. Алайда бұл гипотеза жалпыға бірдей қабылданбаған.