Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
486 компьютерлік чипі AMD компаниясы жасаған.
486 computer chip made by AMD
Am5x86 процессоры – AMD компаниясы 1995 жылдың қараша айында 486 классындағы компьютерлік жүйелерде қолдану үшін жариялаған x86 үйлесімді процессоры. Ол 1995 жылдың желтоқсан айында жеткізілімге түсті, көлемді тапсырыс беру кезінде бір данасының бағасы 93 доллар болды. Шығарылмас бұрын, ол "X5" кодолық атымен әзірленді.
The Am5x86 processor is an x86 compatible CPU announced in November of 1995 by AMD for use in 486 class computer systems. It began shipping in December of 1995, with a base price of $93 per unit in bulk quantities. Before being released, it was in development under the codename "X5".
Сипаттамалар
Am5x86 (сонымен қатар 5x86 133, Am5x86, X5 133 деп аталады және Kingston Technology "Turbochip" сияқты түрлі үшінші тараптың белгілерімен сатылады) – ішкі көбейту коэффициенті 4-ке орнатылған, жақсартылған Am486 процессоры. Бұл оған сағат көбейтілген DX2 немесе DX4 486 процессорларын ресми түрде қолдамайтын жүйелерде 133 МГц жылдамдықпен жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Барлық жақсартылған Am486 процессорлары сияқты, Am5x86 жазу кеші бар L1 кэшін ұсынады және көптеген процессорлардан өзгеше, 8 КБ емес, 16 КБ көлемдегі кең кэшпен келеді. Am5x86 процессорын пайдаланғанда, аналық плата 2x режиміне орнатылуы керек. Чип физикалық тұрғыдан ескі 486 сокеттеріне, мысалы 1 немесе 2 сокеттеріне, тіпті бастапқы 168 контактілі 80486 сокетіне де сыяды, бірақ мұндай жағдайда кернеуді реттегішті ауыстыру қажет, себебі AMD чипі 3,45 вольтпен жұмыс істейді. Сағат жылдамдығы мен салыстырмалы түрде үлкен 16 КБ жазу кешінің үйлесімі 5x86 процессорына Intel Pentium 75 МГц процессорымен тең немесе одан сәл жоғары нәтижелерді көрсетуге мүмкіндік береді. Дегенмен, нақты қолданыстағы өнімділік әртүрлі болуы мүмкін, соңғы Windows операциялық жүйелері мен көптеген FPU-ға сезімтал ойындар Pentium 75 МГц процессорларын артық көреді. Таза 486 дизайнына негізделгендіктен, ол ескі жүйелермен үйлесімді, бұл оның аздап жылдам бәсекелесі Cyrix Cx5x86 үшін қиындық тудырады. CPU әдетте 160 МГц дейін разгон жасалады, осылайша Pentium 90 МГц жүйесімен шамалас өнімділікке қол жеткізіледі. Бұл процессордың сокеттік нұсқасының төрт негізгі түрі бар, олар әртүрлі орналасқан жерлерде өндірілген. Көбінесе ADW түрі кездеседі, сондай-ақ кейінірек ADY, ADZ және BGC түрлері де бар. Кейінгі модельдер чиптің артықшылықты нұсқалары болып саналды, себебі олар жоғары температураға төзімді және разгон жасауға қолайлы. Am5x86 алғаш рет даулы PR рейтингісін пайдаланған процессор болды. 5x86 Pentium 75 МГц процессорымен тең нәтижелерді көрсеткендіктен, AMD кейіннен оны "Am5x86 P75" деп сатты. Am5x86 сатуы AMD үшін маңызды кіріс көзі болды, себебі AMD K5 өндірісіне кешігу компанияның табыстылығына қауіп төндірген кезде. AMD 1999 жылға дейін Am5x86 процессорларын стандартты PC жүйелері үшін өндірді. Ол бастапқы деңгейдегі үстелдік жүйелерде танымал болды, көптеген ноутбук модельдерінде қолданылды, сондай-ақ ескі 486 жүйелерін жаңартуға арналған процессор ретінде жеке сатылды. Бірнеше компаниялар кернеуді реттегіш және сокет адаптері бар AMD 5x86 жаңарту жиынтығын жасады, бұл оны кез келген 486 аналық платасында пайдалануға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, бірнеше компания ескі 486 ноутбуктерін жаңарту үшін тікелей тіркелген 486 процессорларын ауыстырды. Бұл чиптер тіпті кейінгі Acorn RiscPC "PC картасы" екінші процессорларында да қолданылды. RiscPC-нің OpenBus жад интерфейсі тек 32 бит болатындықтан, Pentium онымен тікелей байланысқа түсуі қиын болды. Intel-дің 486 жүйелері үшін арналған қымбат Pentium Overdrive процессорларында көптеген үйлесімділік мәселелері болғандықтан, ол жиі қолданылмайтын. Сондықтан 5x86 RiscPC жүйелерінде Windows операциялық жүйесінің ең жоғары өнімділігін қамтамасыз етті. Чип ұзақ уақыт бойы өндірісте болды, себебі ол кіріктірілген контроллерлерде пайдалану үшін танымал таңдау болды. 5x86 отбасының бір түрі – AMD Élan SC520 отбасының SoC 00200 микроконтроллерлерінде қолданылатын ядро, оларды AMD сатады. Бұл Cisco PIX 501 моделінің бастапқы нұсқасын қуаттандырады.
The Am5x86 (also known as the 5x86 133, Am5x86, X5 133, and sold under various 3rd party labels such as the Kingston Technology "Turbochip") is an Enhanced Am486 processor with an internally set multiplier of 4, allowing it to run at 133 MHz on systems without official support for clock multiplied DX2 or DX4 486 processors. Like all Enhanced Am486, the Am5x86 featured write back L1 cache, and unlike all but a few, a generous 16 kilobytes rather than the more common 8 KB. When using an Am5x86, the motherboard must be set to the 2x setting. The chip will actually physically fit into an older 486 socket such as a socket 1 or 2 or the original 168 pin 80486 socket, but doing this requires a replacement voltage regulator, since the AMD chip runs at 3.45 volts. The combination of clock speed and the relatively large 16 KB write back L1 cache allows the 5x86 to equal or slightly exceed an Intel Pentium 75 MHz processor in integer arithmetic in benchmarks. Real world performance varies, however, with later Windows operating systems and many FPU sensitive games favoring the Pentium 75 MHz. Because it is based on a pure 486 design, it is compatible with older systems, something its slightly faster rival, the Cyrix Cx5x86, has trouble with. The CPU is commonly overclocked to 160 MHz, thereby giving performance similar to that of a Pentium 90 MHz system. There are four main versions of the socketed version of this CPU, manufactured in different locations. There is the common ADW variety, as well as the later ADY, ADZ and BGC. The later models were the preferred versions of the chip, because they were rated for higher temperatures and thus more forgiving of overclocking. The Am5x86 made the first ever use of the controversial PR rating. Because the 5x86 is the equal of a Pentium 75 MHz processor in benchmarks, AMD later marketed the chip as "Am5x86 P75". Sales of the Am5x86 were an important source of revenue for AMD at a time when lengthy delays in bringing the AMD K5 to production were threatening the company's profitability. AMD manufactured the Am5x86 processor for ordinary PC systems until 1999. It was popular for entry level desktop systems, appeared in many different notebook models, and also sold separately as an upgrade processor for older 486 systems. Several companies made upgrade kits with an AMD 5x86 with a voltage regulator and socket converter, which allows its use on virtually every socketed 486 motherboard ever produced. Several companies also provided upgrades for older 486 notebooks by replacing soldered 486 CPUs. The chips were even used on later Acorn RiscPC "PC card" second processors. The RiscPC's OpenBus memory interface was only 32 bit, which meant that the Pentium could not be easily interfaced to it. Intel's expensive Pentium Overdrive for 486 systems is a troublesome CPU, with many compatibility issues, and so is not used. The 5x86 therefore provided the acme of RiscPC Windows performance. The chip remained in production for a long time, as it was a popular choice for use in embedded controllers. One derivative of the 5x86 family is the core used in the AMD Élan SC520 family of SoC 00200microcontrollers marketed by AMD. This powers the original Cisco PIX 501 model.