Кіріспе
Американдық гитарист (туған 1949)
Керри Аллен Ливгрен (18 қыркүйек 1949 жылы туған) – американдық музыкант, ең белгілісі американдық рок-тобы Канзастың негізін қалаушы мүшелерінің бірі және оның бас ән жазушысы. Канзас штатының Топека қаласында өскен Керри Ливгрен ерте жасынан музыка мен ән жазуға қызығушылық танытқан. 1960-1970 жылдары ол әртүрлі топтарда ойнап, өлеңдерінде рухани тақырыптарды зерттеді. Ливгрен Gimlets, Saratoga және ақырында Канзас сияқты топтарды құрды. Канзаспен ол коммерциялық сәттілікке жетіп, "Carry On Wayward Son" және "Dust in the Wind" сияқты хиттер жазды. 1979 жылы Ливгрен христиан дініне ауысты, бұл оның келесі жұмысына әсер етті. Ол Канзаспен жұмыс істеуді жалғастырды, AD деп аталатын жаңа топ құрды және жеке карьерасын дамытты. Кейін Ливгрен Proto Kaw деп аталатын топ құрды, ол 2011 жылға дейін жаңа материалдар шығарды. Канзастың бас ән жазушысы ретінде Ливгрен топтың бүкіл әлемдегі сәттілігіне үлкен үлес қосты, көптеген алтын және платиналық альбомдар мен 14 миллионнан астам жазба сатылды.
Өмірбаян
Ливгренді Канзас штатының Топека қаласында әкесі Аллен Лерой, өнеркәсіптік инженер, және анасы Бетти (МакЭльхини) тәрбиеледі. Ол өте ерте жасынан музыкаға қызығушылық танытты, алғашқы музыкалық әсерлері классикалық музыка мен джазбен байланысты болды. Оның алғашқы музыкалық құралдарының ішінде арзан Stella гитарасын, Sears күшейткішін және сапасы төмен Astatic микрофонын қолданып өзі жасаған электр гитарасы болды. Гитара ойнауды үйренумен қатар, Ливгрен шығармашылық өрнек беру және өзгешелікке ұмтылысынан туындаған ән жазуды да үйренуге көп көңіл бөлді. Ол бір кезде Уошберн университетінде оқыды.
Алғашқы жылдары: 1960-1973
Ливгрен 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында көптеген топтардың құрамында болды және рухани тақырыптарды зерттейтін күрделі композициялары мен поэтикалық өлеңдерімен танылды. Оның түрлі діндерді зерттеуі Канзастың алғашқы алты альбомындағы әндерінің мәтіндерінде көрініс тапқан. Ливгрен алғашқы тобы – Gimlets-ті орта мектепте бірнеше жақын достарымен құрды, олардың ішінде Джон Приббл (добыл), Скотт Кесслер (бас), Тим Штраус (гитара) және Дэн Райт (клавиатура) болды. Көп ұзамай олар мектептен кейін және демалыс күндері Канзас пен көршілес Миссури штатында өзінің алғашқы шығармаларын орындады, бұл поп, британ және психоделикалық рок стилінің қоспасы еді. 1967 жылы Топека Вест орта мектебін бітіргеннен кейін Ливгрен колледж кезінде Gimlets тобымен өнер көрсетуді жалғастырды, содан кейін 1969 жылы клавишник Дон Монтремен танысқан Mellotones тобына қосылды, бұл топ негізінен афроамерикандық ритм-энд-блюз музыкасын орындады. Олар достық қарым-қатынас орнатқаннан кейін Ливгрен мен Монтре Mellotones тобынан кетіп, Линн Мередит пен Райт қатысқан, коммерциялық тұрғыдан табыстырақ Reasons Why тобына қосылуға шешім қабылдады. Бұл топ қаржылық жағынан жақсы жағдайға ие болғанымен, Ливгрен шығармашылық өрбуге деген құштарлығынан қанағаттанбады, сондықтан ол Монтремен бірге өз тобын құруға бел буды. Олар қысқа мерзімге бұрынғы мүшелері Скотт Кесслер мен Райт және бірнеше жаңа мүшелермен бірге Gimlets тобын қайта құрды. Біраз уақыттан кейін олар Ливгрен әндер жазу үшін қолданған қарындашқа жазылған атау бойынша топты Saratoga деп атады. Saratoga құрамына Мередит, Монтре, Райт, Ливгрен, Фил Эхарт және Дейв Хоуп кірді. 1970 жылы Ливгрен мен Эхарт Саратога және Филдің White Clover тобының ең жақсы мүшелерін біріктіріп (оларға Стив Уолш, Рич Уильямс, Хоуп және Джефф Гликсман кірді) жаңа топ құруға шешім қабылдады. Ливгрен мен Эхарт жаңа топқа қандай ат қою керектігін талқылағанда, Хоуп сөзге араласып, оларды Канзас деп атауды ұсынды. Бұл Канзас тобының құрамы (жанкүйерлер арасында "Kansas I" деп белгілі) күрделі музыкалық аранжировкаларымен және өзгешелігімен танылды, бірақ бұл құрам тек бір жыл ғана сақталды. 1971 жылы Эхарт пен Хоуп топтан кетіп, Ливгрен топты қайта құрып, Канзас деген атпен жұмысын жалғастырды. (Бұл топ кейінірек жанкүйерлер арасында Kansas II деп аталды және ондаған жылдардан кейін Proto Kaw ретінде қайта құрылды). Kansas II Ливгреннің эксперименталды рок пен психоделия және джазды біріктіретін түпнұсқалық шығармаларын орындауды жалғастырды. Осы кезеңде Kansas II 30 жылдан кейін коммерциялық түрде шығарылған демо-кассетаны жазды. Kansas II адал жанкүйерлерді жинады, ал олардың көптігі топқа концерттер ұйымдастыруға көмектесті. Алайда, қаржылық қиындықтар топты мазалады, ал Джефферсон Эйрплейн лейблімен келісімге қол қою әрекеттері сәтсіз аяқталды және топ гастрольдік сапарда жүргенде ескі мектеп автобусы бұзылып қалды, нәтижесінде 1973 жылы топ таратылды. Одан кейін Ливгрен Эхарттан қайта құрылған White Clover тобына қосылуға шақырылды, оның құрамында вокалист Уолш, скрипкашы Робби Штайнхардт, бассист Хоуп, гитарист Уильямс және барабаншы Эхарт болды. Ливгрен топқа қосылғанға дейін White Clover бес әнді демо-таспа жіберді, оған Дон Киршнер өзінің жаңа лейблі үшін қызығушылық танытты. Киршнермен келісімшартқа қол қою мақсатында топ өзін Канзас деп атады, бұл атауды үшінші және ең танымал құрам қолданды.
Канзаспен коммерциялық жетістік: 1974-1983
Екі жыл ішінде үш альбом хит-синглмен қамтамасыз ете алмағаннан кейін, Канзас Киршнер мен CBS рекордтарының қысымына ұшырап, хит жазуға мәжбүр болды. Ливгрен мен тобы бұл олардың соңғы мүмкіндігі екенін түсінді. Уолш жазушылық дағдарысқа тап болғандықтан, Ливгрен тобының төртінші альбомы Leftoverture-дегі барлық әндерді жазды немесе бірге жазды. Жаңа альбомның соңғы репетиция күнінде Ливгрен топқа тағы бір ән әкелді, оны студияға барар алдында бір рет орындады. "Carry On Wayward Son" әні Канзастың алғашқы хитіне айналып, №11-ге жетті. Leftoverture-дің сәттілігін пайдаланып, Ливгрен "Dust in the Wind" әнін Point of Know Return альбомына жазды. "Carry On Wayward Son" сияқты, "Dust in the Wind" әні де соңғы сәтте альбомға қосылды. Ливгрен бұл әннің акустикалық гитарамен жаттығу екенін айтты. Бір күні үйінде әйелі кір жуып тұрғанда оны ойнап отырғанда, әйелі оған: «Оны альбомға қосың», – деді. Ол кезде альбомда бос уақыт болғандықтан, ол әнді топқа ұсынды және ол альбомға енді. Бұл олардың ең жоғары сатылымды сингліне айналып, №6-ға жетті. 1979 жылдың басында Ливгрен "Урантия кітабына" қызығушылық таныта бастады, ол – табиғаттан тыс күштерден келген аян деп саналатын бірнеше жазбалардан тұрады. Оның ықпалы Канзастың 1979 жылғы Monolith альбомының мәтінінде байқалады. Кейіннен Ливгрен Урантия ілімін қабылдамай, Monolith альбомын қолдау үшін гастрольдік сапарда христиан дініне ауысты. Бұл тур автобусының артқы жағында Луизианалық Le Roux тобының Джефф Поллардпен болған пікірталастардың нәтижесі болды, ол тур кезінде Канзастың ашылу тобы болған. Ливгрен мен Поллард арасындағы талқылаулар Киелі кітап немесе Урантия кітабы Иса Мәсіхтің өмірін дәлірек баяндай ма деген сұраққа қатысты болды. Пікірталастар нәтижесінде Ливгрен Киелі кітаптың Мәсіх туралы шынайы жазба екеніне және ол Урантия кітабының ілімін ұстанғанда қателік жасағанына көз жеткізді. Жеке қонақ үй бөлмесінде болған рухани тәжірибеден кейін ол евангелистік христианға айналды. 1980 жылы Ливгрен өзінің тұңғыш жеке альбомын – Seeds of Change шығарды. Альбомда Канзастың бірнеше мүшесі, сондай-ақ Ambrosia әншісі Дэвид Пэк және "To Live for the King" және "Mask of the Great Deceiver" тректерінде орындаған ауыр металл әншісі Ронни Джеймс Дио қатысты. Ливгрен Канзаспен тағы үш альбом жазды. Алайда, оның мәтіндеріндегі христиандық көзқарастың күшеюі нәтижесінде топ мүшелері арасында шиеленіс күшейді. Осының салдарынан Уолш 1981 жылдың соңында топтан кетті. Штайнхардт та жеке себептермен 1983 жылы Drastic Measures альбомын жазу алдында топтан кетті. Сонымен қатар, Ливгрен де топтың музыкалық бағытына көңілі толмай бастады (кем дегенде, оның жаңадан тапқан сеніміне байланысты) және ол Drastic Measures шығарылғаннан кейін көп ұзамай топтан кетті. Ливгрен 1990 жылдардан бері Канзаспен түрлі турларда кездейсоқ қатысып, 1994 жылы The Kansas Boxed Set ("Wheels") және 1995 жылы Freaks of Nature ("Cold Grey Morning") альбомдарына жаңа әндер қосты. 2000 жылы Канзастың бастапқы және қазіргі мүшелері Ливгреннің студиясында Ливгрен толыққанды жазған "Somewhere to Elsewhere" атты жаңа альбомды жазу үшін қайтадан жиналды. Альбом өте жағымды пікірлер алғанымен, сатылымы Канзастың ондаған жылдар бұрынғы жетістіктерімен салыстыруға келмейді.
АД: 1983-1988 жылдар
1983 жылы Канзас тобынан кеткен соң Ливгрен CBS үшін өзінің екінші альбомын – Time Line with Hope-ты, Уоррен Хам, Майкл Глисон және барабаншы Деннис Холтпен бірге жазды. Жазу сессиялары аяқталғанда, сессиялық музыканттар бірігіп жұмыс істей бастады, сосын ол топты AD деп атауға шешім қабылдады. Канзаспен жасасқан келісімшарттарына байланысты туындаған құқықтық мәселелерге байланысты Ливгрен AD-ді негізгі діни емес нарықта тарата алмады. Жазу компаниясымен келіссөздер жүргізгеннен кейін, ол AD-мен христиан рок нарығында өнер көрсетуге рұхсат алды. Алайда, бұл топтың коммерциялық сәттілігіне кедергі келтірді. AD 1983-1986 жылдар аралығында көптеп гастрольдік сапарлар жасады, кейде бір түні барларда және клубтарда, ал келесі түні шіркеулерде концерт берді. Ливгрен AD тобындағы кезеңін өміріндегі ең жақсы және ең қиын сәттердің бірі деп бірнеше рет айтқан. Ливгрен өзінің "Seeds of Change: The Spiritual Quest of Kerry Livgren" кітабында AD-мен тікелей эфирде ойнаған уақытының гитарист ретінде ең жақсы кезеңі болғанын жазды. 1985 жылы AD "Art of the State" альбомын шығарды. Қаржылық қиындықтарға байланысты AD 1986 жылы "Reconstructions" альбомын шығарғаннан кейін тарап кетті, бірақ ресми түрде тарағандығы туралы жарияланбады. 1988 жылы Ливгрен бұрын жарық көрмеген AD әндерінен "Prime Mover" атты жинақты шығарды. Ливгрен барлық аспаптарды орындады, ал вокалды Хам атқарды. 1997 жылы Ливгрен 1984 және 1985 жылдардағы AD концерттерінің дыбыс режиссері жазған жазбаларын тауып алды. Олар шығару үшін арналмағанына қарамастан, Ливгрен оларды қайта өңдеп, "AD Live" деп аталатын CD-де жанкүйерлеріне алғыс айту ретінде ұсынды. Концерттердегі қателер мен техникалық мәселелер түзетілмей қалды, бұл жазба мұрағаттық материал ретінде қарастырылады.
Жалғыз жыл: 1989-2000
1989 жылы Ливгрен өзінің бірінші толық аспаптық альбомын – «Бірнеше мүмкін музыкалардың бірі» атты туындысын шығарды. Ол оркестрлік, джаз және рок стильдерін үйлестіретін бұл альбомдағы барлық аспаптарды өзі орындады. Бұл жұмысы Ливгренге «Жылдың үздік аспаптық альбомы» номинациясындағы алғашқы Dove Award сыйлығын әкелді. Кейін Ливгрен өзінің алғашқы жеке туындысынан кейін өткен 10 жылды мерекелеу үшін «Decade» атты қос дискілік ретроспективасын жарыққа шығарды. Онда Ливгреннің «Seeds of Change» және «Time Line» атты алғашқы екі альбомы толығымен, сондай-ақ басқа альбомдардан тректер мен жарияланбаған әндер де бар. Ливгреннің музыкасын ұнататындар бұл альбомды жоғары бағалайды, сондықтан оны табу өте қиын. 1994 жылы Топекаға қайтып келгеннен кейін Ливгрен «GrandyZine» өндіріс компаниясын және «Numavox Records» жазбалар студиясын құрды. Ол өзінің шаруашылығындағы қалпына келтірілген қораны заманауи жазба және өндіріс орталығына айналдырды. 1995 жылы Ливгрен өзінің жаңа лейблінде «When Things Get Electric» атты келесі жеке альбомын шығарды. 1996 жылы ол Sony компаниясының төртінші «Mind's Eye» компьютерлік анимациялық фильміне – «Odyssey into the Mind's Eye» атты саундтрек шығарды. 1998 жылы Ливгрен «Prime Mover» альбомын қайта жазды, оған бес жаңа ән мен «Kansas» тобының «Vinyl Confessions» альбомынан «Fair Exchange» әнінің жаңа нұсқасын қосты. Бұл қайта шығарылған альбом «Prime Mover II» деп аталды. (Ол бұл альбомды 2008 жылы тағы да өңдеп, «Prime Mover (Redux)» деп қайта шығарды.) 2000 жылы Ливгрен «Collector's Sedition» альбомын шығарды, онда оның жүрегіндегі інісі Джейк Ливгрен сияқты бірнеше вокалшылар қатысты. Осы кезде Ливгрен көптеген жаңа әндер жазып, олардың кейбіреулері «Kansas» тобының музыкасына ұқсас екенін байқады. Ол Фил Эхартқа қоңырау шалып, әндерді тыңдауға шақырды. Бұл «Somewhere to Elsewhere» атты «Kansas» тобымен қайта бірігу альбомына әкелді, онда Ливгрен мен бастапқы бассист Дейв Хоуппен бірге «Kansas» тобының гастрольдік құрамы қатысты. Альбом Ливгреннің қайта жаңартылған қорасындағы «GrandyZine» студиясында жазылды, онда ол жетекші гитарист және клавишник ретінде өнер көрсетті және альбомның продюсері болды. Бұл Ливгреннің барлық әндерін өзі жазған алғашқы «Kansas» альбомы болды. «Somewhere to Elsewhere» альбомы жарық көргеннен кейін көп ұзамай Ливгрен «The Best of Kerry Livgren» альбомы бойынша жұмыс істей бастады. Бұл альбомда оның барлық жеке туындыларынан және AD тобының кейбір тректерінен ретроспективті және болашаққа бағытталған тректер бар. Альбомға екі жаңа ән мен төрт ескі әннің жаңа жазбалары да кірді. Бұл жаңа нұсқалардың әрқайсысында Хам, Глисон және Дио сияқты бастапқы вокалшылар өнер көрсетті.
Прото-Кав: 20032011
2003 жылы Cuneiform Records компаниясы Kansas II тобының, бұрын Ливгрен, Мередит, Райт, Монре, Джон Болтон, Род Микински және Брэд Шульц кірген құрамының материалдарын жинақтады, бұл топты Proto-Kaw деп атады. Содан кейін топ осы атпен қайта құрылып, 2004 жылы Inside Out Records лейблы арқылы Before Became After альбомын шығарды. Олар 2006 жылдың 31 қаңтарында да Inside Out Records арқылы екінші студиялық альбомын шығарды. Before Became After альбомынан айырмашылығы, бұл жұмыс Ливгрен жазған толығымен жаңа материалдан тұрды. Жинаққа 2005 жылғы NEARfest фестивалінде Proto-Kaw тобының өнер көрсеткенін көрсететін концерттік DVD-дискісі де кірді. 2010 жылдың соңында Ливгрен Proto-Kaw мүшелерінің топтың төртінші альбомын аяқтауға келіскенін хабарлады. Ол инсульт ауырып, гитара мен клавишада ойнай алмаса да, Ливгрен жобаны аяқтау үшін топтың басқа мүшелерімен бірлесіп жұмыс істеді. 2011 жылдың 6 тамызында топ Канзас-Ситиде Forth деп аталған альбомның CD-сін таныстыру кешін өткізді.
ықпал етуі және танылуы
Канзас тобының негізгі ән авторы, жетекші гитаристі және клавишник ретінде "Carry On Wayward Son" және "Dust in the Wind" сияқты хиттерді жазған Ливгрен, топты әлемдік деңгейде сәттілікке және сыншылардың жоғары бағасына жеткізді, көптеген алтын және платиналық альбомдармен, сондай-ақ бүгінгі күнге дейін 14 миллионнан астам таңба жазбасы сатылды. Канзас штатының тарихи қоғамының мәліметінше, Канзас сегіз алтын альбом, бір платиналық альбом, екі төрт есе платиналық альбом, бір платиналық концерттік альбом және "Dust in the Wind" атты 1 миллион дана сатылған алтын сингл шығарды. Керри Ливгрен Канзас штатының тарихи қоғамы тарапынан "Атақты Канзас азаматы" ретінде тізілген. Канзас штатының тарих мұражайында Канзас тобының "Монолит" альбомы үшін оған берілген платиналық тақтайша ілінген. Ол сондай-ақ Канзас штатының заң шығарушы органы тарапынан 2006 жылдың 28 сәуірінде құрмет грамотасымен марапатталды.
Қонақ ретінде көріністер
Ливгреннің клавишада ойнауы мен гитарасы 2-ші «Актс» тарауының «Rejoice» (1981), «Singer Sower» (1983) және «Night Light» (1985) альбомдарында естіледі. Ол сондай-ақ Робин Кроудың «Electric Cinema» (1992) альбомында орындады және Нил Морздың «Testimony» (2003) альбомындағы «Long Story» әніне гитара солосын қосты. Бұған қоса, Ливгрен «Crunchy» альбомындағы «Rockstar Now» әніне гитара солосын жазды, «Loserville» (2007). Өзінің сайтында Ливгрен 2009 жылдың шілдесінде «Kansas» тобының бұрынғы мүшесі Джон Элефантедің жаңа альбомына үлес қосқанын мәлімдеді. Джон Элефанте мен «Mastedon» тобының «Revolution of Mind» альбомы 2010 жылы шықты, онда Ливгрен бірнеше шақырылған гитаристтердің бірі ретінде көрсетілді.
Кітап
1983 жылы Ливгрен Кеннет Боамен бірлесіп "Өзгерістің тұқымдары: Керри Ливгреннің рухани ізденісі" атты автобиографиясын жариялады. 1991 жылы кітап қайта қаралып, кеңейтілген нұсқасы шықты, онда ол AD тобымен бірге өткізген кезеңі де қамтылды.
Инсульт
2009 жылдың 1 қыркүйегінде Ливгрен таңертең инсульт алды. Оның жағдайы "ауыр, бірақ тұрақты" деп хабарланды. 4 қыркүйекке қарай, отбасы мүшелері оның жағдайы "позитивті" екенін айтып, қалпына келудегі прогресі "құрметті" екенін мәлімдеді. Ливгрен операция жасады және каротид артерияларына екі стент салынды. Инсульттің себебі болған қан тірбуышы пайда болған миының аймағы тіл және жоғары деңгейдегі басқа да дағдыларға жауап береді. Ливгреннің отбасы оның бетінде инсульттан кейін байқалатын "сасық" белгілер жоқ екенін, ол отбасы мүшелерін танығанын және оларды тану үшін қолын қысып алатынын айтады. Отбасы Ливгреннің қалпына келуі туралы ақпараттың жалғыз ресми көзі ретінде Канзас тобының веб-сайтын құрды. Ливгрен қазір ішінара қалпына келді және әртүрлі музыкалық жобаларына қайта оралды. Ол 2011 жылдың 28 қаңтарында Канзас штатымен бірге алғашқы инсульттан кейінгі өнерін көрсетті, Канзас штатының 150 жылдығына арналған арнайы концертте Канзас мемлекеттік университетінің симфониялық оркестрімен "Тұңғақ желде" әнін дирижерлік етті. Ливгренге ұзаққа созылған тұрған аплодисменттермен құрмет көрсетілді.