Кіріспе
1986 жылы Джанет Джексонның "Control" әні, американдық әнші Джанет Джексонның осы аттас үшінші студиялық альбомынан (1986) шықты. Әнді Джанет Джексон, Джеймс Харрис III және Терри Льюис жазды, ал продюсерлері – Джимми Джам мен Терри Льюис. Ән 1986 жылғы 17 қазанда A&M Records компаниясымен альбомының төртінші синглы ретінде жарық көрді. Күрделі ырғақты тректерге негізделген әннің аранжировкасы заманауи өндірістің ең соңғы жетістіктерін көрсетті. Ән Джексонның өмірін өз бақылауына алуға деген құштарлығы туралы. 1988 жылы ән ағасы Майкл, Уитни Хьюстон және Джоди Уотлиді басып озып, Soul Train Music Award сыйлығын «Ең үздік R&B/Soul немесе рэп музыкалық видеосы» номинациясы бойынша жеңіп алды. Pitchfork журналы әнді 80-ші жылдардың ең жақсы 200 әнінің тізіміне 126-шы орынға қосты. Джанет Джексон әнді көптеген гастрольдерінде орындады, оның ішінде 1990 жылғы Rhythm Nation World Tour, The Velvet Rope Tour, All for You Tour, Rock Witchu Tour, Number Ones: Up Close and Personal, Unbreakable World Tour және State of the World Tour. Тек Джанет World Tour гастролінде бұл ән орындалмады. Ән Джанет Джексонның ең үздік хиттер жинағына екі рет енді: Design of a Decade: 1986–1996 (1995) және Number Ones (2009).
"Control" is a song by American singer Janet Jackson from her third studio album of the same name (1986). The song was written by Jackson, James Harris III and Terry Lewis, and produced by Jimmy Jam and Terry Lewis. It was released as the album's fourth single on October 17, 1986, by A&M Records. Its arrangement, built upon complex rhythmic tracks, showcased state of the art production. The song is about Jackson wanting to finally take control of her life. In 1988, the song won a Soul Train Music Award for Best R&B/Soul or Rap Music Video, beating out her brother Michael, Whitney Houston, and Jody Watley. Pitchfork included the song in its Best 200 Songs of the '80s list at number 126. Jackson has performed the song on many of her tours, including the Rhythm Nation World Tour 1990, The Velvet Rope Tour, All for You Tour, Rock Witchu Tour, Number Ones: Up Close and Personal, Unbreakable World Tour, and the State of the World Tour. The only tour that it was not included on was the Janet World Tour. It has been included in two of Jackson's greatest hits albums, Design of a Decade: 1986–1996 (1995) and Number Ones (2009).
Коммерциялық өнімділік
1986 жылы шыққан сингл АҚШ-тың Billboard Hot 100 хит-парадында бесінші орынға көтерілді, бұл Джексонның осы тізімдегі төртінші тікелей үздік бестігі болды; сонымен қатар, ол Hot R&B/Hip Hop Songs және Hot Dance Club Play хит-парадтарында бірінші орынға ие болды. 1987 жылы ол Hot 100 тізімінде 37-орында, Hot R&B/Hip Hop Songs тізімінде бесінші орында, ал 12 дюймдік синглдердің арасында тоғызыншы орында сатылым бойынша ең ірі болды. Ұлыбританияда ол 40-тан асып түспей, 42-орынға жетті.
Музыкалық бейне
"Control" музыкалық видеосын бұрын "Nasty" видеосын түсірген Мэри Ламберт режиссерлік етті. Видеода Джексон жас әнші ретінде алғашқы концертіне дайындалып жатқаны, бірақ кейін ата-анасымен дауласады, себебі ол отбасынан шығып, өз бетінше өмір сүргісі келеді. Әкесі оның жоспарына қарсы. Ол оған бұл тақырыпты талқыламауды айтқанда, ол ашуланып үйден шығып кетеді, лимузинге отырмай, концертке өзі баратынын мәлімдейді. Концертке кетер алдында, оны Jimmy Jam және Terry Lewis, Jellybean Johnson және Jerome Benton күтеді. Олар оны концерт залына алып барып, "Control" әнін орындайды, онда ол "басқаруды" қалайтынын көрсетеді. Әннің видео нұсқасы альбомдық нұсқасынан өзгеше. Тоғыз минуттық видео 2007 жылдың 27 сәуірінде iTunes Store-да қолжетімді болды. Джанет Дюбуа, ол 1970 жылдары Джексонмен бірге "Жақсы уақыт" сериалында ойнаған, видеода оның анасының рөлін сомдайды. Паула Абдул видеоның хореографиясын жасады. Тірі түсірілген кадрлар Лос-Анджелестегі Grand Olympic Auditorium-да түсірілді. Ламберт пен продюсер Шарон Орек оны қиын және ауыр тәжірибе ретінде еске алады; Орек 2011 жылы ол өзінің көптеген видеоларының арасында "ең жаман түсірілімі" болғанын айтты. Көрермендерге Джанет Джексонның концерті тегін болатыны айтылғандықтан, олар осыны күткен. "Оның орнына біз оларға Джанеттің "Control" әнін 50 рет түсірдік", - деді Орек. Ол кезде Джанет әкесі Джо Джексонды менеджерліктен босатуды жоспарлап отырды. Орек оның ашулы екенін және оны барлығына шағып жатқанын айтты. Ол Орекке, егер Джанетке 1 миллион долларлық жауапкершілік сақтандыруы болмаса, оны трапециядан сахнаға түсірмейтінін айтты. Ол жазба компаниясына хабарласты, олар: "Оған ештеңе айтпаңыз, бірақ оған "жоқ" демеңіз, өйткені біз Джо Джексонға "жоқ" деп айта алмаймыз" деп жауап берді. Бұл амалға аспады, ол одан бетер ашуланып, оны зорлық-зомбылықпен қорқыта бастады. Соңында Ламберт A&M компаниясына ол және Орек Джо Джексонға оның қызы сақтандырылғандығын айтпаса, видеодан бас тартатындарын айтты. Ән 1998 жылы The Velvet Rope Tour турнесінде "Control", "The Pleasure Principle", "Nasty" және "Throb" әндерінен құралған попурри кезінде орындалды. 1998 жылдың 11 қазанында Нью-Йорктегі Мэдисон Сквер Гардендегі шоудағы попурри HBO арнасында "The Velvet Rope: Live in Madison Square Garden" атты арнайы бағдарламасында көрсетілді. Ол сондай-ақ 1999 жылы The Velvet Rope Tour: Live in Concert DVD-сіне қосылды. All for You Tour (2001–2002) турнесінде "What Have You Done for Me Lately" әні "Control" және "Nasty" әндерімен бірге жаңадан өңделген нұсқада орындалды. Rolling Stone журналынан Денис Шепардтың пікірінше, бұл "көпшілікке ұнаған тағы бір ән; мүмкін, түннің "ащы" бөлігі деп атауға болады", сондай-ақ "егер осы орындаушы жиырма сегіз жылдан бері сахнада өнер көрсетсе, көпшілік не үшін келгенін біледі және оларға оны толыққанды сыйлайды" деді. 2002 жылдың 16 ақпанында Гавайидегі Алоха стадионында өткен турдың соңғы концерті HBO арнасында көрсетілді және оған осы ән де кірді. Бұл нұсқа 2002 жылы шыққан Janet: Live in Hawaii DVD-сіне де қосылды. 2006 жылдың 4 желтоқсанында Джексон Billboard Music Awards-ты бұрынғы "Control" және "The Pleasure Principle" синглдерінің попурриімен және жаңа "So Excited" синглімен ашты, оған қара және қызыл киімдердегі бишілер сүйемелдеді. Жеті жылдан кейін алғашқы турнесі - 2008 жылғы Rock Witchu Tour-да ол шоуды "The Pleasure Principle", "Control" және "What Have You Done for Me Lately" әндерінен құралған попурримен ашты. Ұзын үзілістен кейін, Джексон сахнаға отшашу мен түтін арасында Мохаук шашымен кірді. Екінші жинақ альбомын Number Ones жарнамалаған кезде әнші 2009 жылғы American Music Awards кезінде алты әннен тұратын сегіз минуттық попурри орындады. Оған "Control", "Miss You Much", "What Have You Done for Me Lately", "If", "Make Me" және "Together Again" әндері кірді. Ол сондай-ақ әнді Number Ones: Up Close and Personal турнесіне (2011), Unbreakable World Tour (2015–2016) және State of the World Tour (2017–2019) концерттеріне қосты. Джексон әнді 2019 жылы Лас-Вегастағы резиденциялық концерттерінің бірінде Janet Jackson: Metamorphosis-те орындады. Ол сондай-ақ оның арнайы концерт сериясына енгізілді: Джанет Джексон: 2019 жылы Rhythm Nation мерекесінің 30 жылдығына арналған концерт. 2023 жылы Джексон әнді өзінің Janet Jackson: Together Again турнесінде орындады.
Мұра
"Control" әнінің сөйлеу кіріспесі Кайли Миноугтың 1991 жылғы "Let's Get to It" альбомына енген "Too Much of a Good Thing" әнінде қолданылды. 2010 жылы бұл ән Xbox 360 платформасы үшін Kinect құрылғысымен ойналатын Dance Central DLC жинағына қосылды. "Glee" сериалы "Hold On to Sixteen" атты эпизодында бұл әнді орындады, онда New Directions тобы Джексон отбасының мүшелері жазған үш әнді шырқады. Диана Агрон (Куинн Фабрей рөлінде) әнді сөйлеу кіріспесімен ашады, ал негізгі бөлігін Даррен Крисс (Блейн Андерсон рөлінде) және Кевин МакХейл (Арти Абрамс рөлінде) орындайды. Ән "Glee: The Music, Volume 7" саундтрек альбомына енгізілген. Сондай-ақ, бұл ән Рок-н-ролл Даңқы залының рок-н-роллға әсер еткен 500 ән тізіміне де кірген.