Кіріспе

Германияның кәсіби футбол клубы

Hannoverscher Sportverein von 1896, көбінесе Hannover 96, Hannover немесе жай ғана 96 деп аталатын неміс кәсіби футбол клубы. Ол Германияның Төменгі Саксония штатындағы Ганновер қаласында орналасқан. 1964 және 2019 жылдар аралығында Бундеслигада барлығы 30 жыл ойнады және қазіргі уақытта Германия футбол лигасы жүйесінің екінші деңгейі – 2. Бундеслигада ойнап жатыр. 2018–19 маусымда 17-орынды иеленгеннен кейін Германияның жоғары лигасы – Бундеслигада төмендеп қалды. Hannover 96 1896 жылы құрылған. Hannover екі рет Германия чемпионатында және бір рет DFB Кубогында жеңіске жеткен. Ганновердің стадионы HDI Arena деп аталады. Hannover 96-ның Эйнтрахт Брауншвейг клубымен ұзақ жылдардан бері дауласып келе жатқаны белгілі.

Екінші дүниежүзілік соғыстың негізі

Клуб 1896 жылдың 12 сәуірінде Фердинанд Вильгельм Фрике, 1878 жылғы Deutscher FV Ганновер клубының негізін қалаушысының ұсынысымен Hannoverscher Fußball Club 1896 деп аталды. Олардың бастапқы қызығушылығы жеңіл атлетика мен регбиге болды, ал футбол 1899 жылға дейін басты мақсатына айналмады. Germania 1902 Ганновер клубының көп бөлігі 1902 жылы 96 құрамына қосылды, ал клубтың қалған мүшелері Hannoverscher Ballspielverein клубын құрды. 1913 жылы олар Ballverein 1898 Hannovera (1905 жылы Fußballverein Hannovera, 1898 Hannover және Hannoverscher BV бірігіп құрылған) клубымен бірігіп, Hannoverscher Sportverein 1896 аталды. Hannoverscher FC клубының түстері қара, ақ және жасыл болды, бірақ олар көк түспен ойнады, ал BV клубы қызыл түспен ойнады. Біріккен жаңа команда клуб түстері ретінде қара, ақ және жасыл түстерді сақтап, алаңға қызыл түспен шығуды жөн көрді, осылайша командаға Die Roten ("Қызылдар") деген лақап ат берілді. Команданың үшінші формасы клубтың ресми түстерінде. Клуб 1900 жылдардың басында ұлттық плей-офф турнирлеріне қатысып тұрды, бірақ "Айнтрахт Брауншвейг" клубынан өте алмады, осы күнге дейін сақталған қарсыластықтың негізін қалады. HSV 1920 жылдарға дейін күшті командаларды дайындап, ұлттық деңгейде өнер көрсетуді жалғастырды. Нацистік билік кезінде 1933 жылы неміс футболы 16 жоғары лигаға қайта ұйымдастырылды және Ганновер Gauliga Niedersachsen құрамына енді. Олар 1935 жылы елдің соңғы кезеңдеріне қатысты және келесі жылы ұлттық құрамаға өкілдерін жіберді. 1938 жылы олар алғашқы ұлттық чемпионатты жеңіп алды, бұл неміс футболының тарихындағы ең үлкен сенсациялардың бірі болды, сол кезде елдегі ең күшті команда "Шальке 04" клубын жеңді. Екі команданың ойыны 3:3 есебімен тең аяқталды, ал содан кейін Ганновер 4:3 есебімен жеңіске жетті. 1942 жылы команда жаңадан құрылған Gauliga Braunschweig Südhannover клубына көшті.

Соғыстан кейінгі кезең

Басқа көптеген неміс ұйымдары сияқты, клуб Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін одақтас әскерлерінің оккупациясымен таратылды. 1945 жылдың тамызында біріктірілген жергілікті команда құрылды, ал келесі айда «Ханновер 96» және «Арминия Ганновер» командаларының аралас құрамы британдық әскери командасына қарсы соғыстан кейінгі алғашқы ойынын өткізді. HSV кейін 1945 жылдың 11 қарашасында «Hannoverscher SV» ретінде ресми түрде қайта құрылды, ал 1946 жылдың 27 сәуірінде өзінің дәстүрлі атауын қайта қабылдады. Клуб 1947 жылы бірінші дивизиондағы «Оберлига Норд» турнирінде қайтадан ойынға түсті, бірақ 1949 жылы жоғары лигаға оралды. «Ханновер 96» командасы келесі ұлттық финалға 1954 жылға дейін жетпеді, онда «1. FC Кайзерслаутерн» командасын 5:1 есебімен жеңді. Жеңілген команданың құрамында сол жылы Германияның бірінші әлем чемпионатында жеңіске жеткен бес ойыншы болды, бұл «Берн Чумасы» деп аталатын күтпеген жеңіс еді. 1963 жылы Германияның жаңа кәсіби футбол лигасы – Бундеслига құрылып, елдің 16 үздік командасы ойнай бастады. «Ханновер» сол маусымда «Regionalliga Nord (II)» турнирінде өнер көрсетті, бірақ келесі жылы жоғары лигаға жолдама алды. 1964 жылы Бундеслигаға өткені жақсы қабылданды, өйткені олар алғашқы жылы лиганың рекордтық көрерменділігін көрсетті – әр ойынға орташа есеппен 46 000 жанкүйер келді. «96» командасы он жыл бойы жоғары деңгейде ойнады, содан кейін 1974–1975 маусымында 2-ші Бундеслигаға түсіп қалды. Олар тез қайта оралды, бірақ тағы да төмендеді, осы жолы келесі 20 жылдың 17-сін екінші лигада өткізді.

Қайта бірігу

Клуб 1970-ші жылдардың соңында және 1990-шы жылдардың басында қаржылық қиындықтарға тап болды. 1992 жылы «Ханновер» командасының сәтті өтетіні, оларға алғашқы DFB кубогын жеңіп алуға және қаржылық жағдайды тұрақтандыруға көмектесті. Бұл жолға «Боруссия Дортмунд», «ВфЛ Бохум», «Карлсрухер СК», «Вердер Бремен» және «Боруссия Мёнхенгладбах» сияқты Бундеслига командаларымен жеңістер кірді. Команданың ең төменгі нүктесі 1996–98 жылдары Regionalliga Nord (III) деңгейіне екі жылға түсіп кетуімен байланысты болды. «Ханновер» жаңа ойыншыларды сатып алды, олардың көптегені ұлттық құрамаға шақырылды. 1998 жылы 96 екінші деңгейге, ал 2002 жылы 75 ұпай жинап, рекордтық маусымды өткізіп Бундеслигаға оралды. Жоғары лигаға көтерілгеннен бері клуб жоғары деңгейде бекініп, бірнеше жаттықтырушылармен тұрақты түрде ортаңғы көрсеткіштерге қол жеткізіп келеді. 2006–07 маусымында Петер Нюрюррердің басшылығымен нашар старт алғаннан кейін жаттықтырушы Дитер Хеккинг шақырылды. 2007–08 маусымында «Рейнджерс» және «Реал Мадрид» командаларымен алдын ала ойындарда жеңіске жетті. Алайда, алғашқы алты Бундеслига матчында әртүрлі нәтижелерге қол жеткізді. Содан кейін команда үш ойынды қатарынан жеңіп, чемпион «ВфБ Штутгартты» 2:0 есебімен жеңіп, алғашқы алты команданың қатарына енді. Қысқы үзілістен кейін «Ганновер» нашар өнер көрсеткенімен, маусымның соңғы 11 матчының екісінде ғана жеңілді. Бұл «Die Roten» командасына Бундеслигада 49 ұпай жинап, сегізінші орынға көтерілуге мүмкіндік берді. 2008–09 маусымы «Ганновердің» жеңілістермен басталып кетті. Алайда, «Боруссия Мёнхенгладбахты» 5:1 есебімен жеңіп, үй стадионында «Бавария Мюнхенді» 1:0 есебімен жеңіп (20 жылдан бері алғаш рет), «Гамбургер СВ» командасын 3:0 есебімен жеңіп, ойын көрсеткіштері жақсарды. «Ганновер» қысқы демалысқа дейін ортаңғы кестеде қалды. Маусымның екінші жартысында нәтижелер тұрақсыз болды, клубты Бундеслигада ұстап тұру үшін тек үй стадионындағы көрсеткіштерге сүйенуге тура келді. Маусымның соңына таяу клуб сыртта жеңіске жетіп, 11-ші орынға көтерілді. 2009–10 маусымы жаңа формалармен басталды, оның ішінде дәстүрлі сыртқы және баламалы формалар бар еді. Сондай-ақ «Ганновер» Йорг Шмадткемен жаңа техникалық директорға келісім жасасты. Жаңа ойыншылар қатарында «Байер Леверкузеннен» Кәрім Хагги және Констант Джакпа, «Ингольштадттан» Вальдет Рама болды. Маусым «Герта БСК» командасына 1:0 есебімен жеңіліп, «Майнц 05» командасымен тең түсіп басталды, содан кейін жаттықтырушы Дитер Хекинг өз еркімен отставкаға кетті. Оның орнына бұрынғы көмекшісі Андреас Бергман келді. Маусым барысында «Ганноверде» көптеген негізгі ойыншылар жарақат алды, соның ішінде шабуылдаушылар мен қорғаушылар, сондай-ақ «Ганновердің» неміс қақпашысы Роберт Энке өзін-өзі өлтірді. Андреас Бергманн жаттықтырушы лауазымынан босатылып, қысқы үзілістен кейін көп ұзамай оның орнына Мирко Сломка тағайындалды. Аруна Коне мен Элсон команданы күшейту үшін келді. «Hannover 96» жылдың көп бөлігін құлдырау аймағында өткізді, ал маусымның соңғы ойындарында бірнеше жеңіске жеткеннен кейін «Ганновердің» жеңіске жетуі және басқа жерлердегі нәтижелер оларға қолайлы болуы керек еді. «Ганновер» 3:0 есебімен жеңіске жетті, Арнольд Брюггинк, Майк Ханке және Серджио Пинто гол соқты, бұл оларды Бундеслигада қалдыруға көмектесті. 2010–11 маусымында «Ганновер» төртінші орын алып, 19 жылдан кейін алғаш рет Еуропа чемпионатына қатысуға мүмкіндік алды. 2011–12 жылы команда «1899 Хоффенхаймды» 2:1 есебімен жеңіп, содан кейін «1. FC Нюрнбергке» қарсы 2:1 есебімен жеңіске жетті. Еуропа лигасының плей-офф кезеңінде «Ганновер» «Севильяға» жалпы есеп бойынша 3:2 есебімен жеңіп, топтық кезеңге өтті. 2011–12 маусымының соңына таяу «Ганновердің» техникалық директоры Йорг Шмадтке отбасылық мәселелерге байланысты қызметінен кетті. 2015–16 маусымында «Ганновер» Бундеслигада соңғы орынды алып, 2-ші Бундеслигаға түсіп қалды. Клуб бірінші команданың көп бөлігін сақтап қалуды шешті. Алайда, 2016–17 маусымының басында нашар өнер көрсеткендіктен клуб басшылығы менеджер Даниэль Стенделді жұмыстан босатып, Андре Брайтенрайтерді жаңа менеджер етіп тағайындады. Ол команданы соңғы 11 ойында жеті жеңіске жеткізіп, клубқа «ВфБ Штутгарттан» кейінгі екінші орынды алып, жоғары лигаға оралуға көмектесті. Клубтың жағымсыз жарнамасы, 2017–18 маусымы алдындағы «Бёрнлиге» қарсы Англиядағы ойынға клубтың үлкен контингентінің барғаны кезінде пайда болды. Футбол жанкүйерлері ойын алдында қала орталығында тәртіпсіздік тудырды. «Turf Moor» стадионына кіргеннен кейін, 40-шы минуттағы алаңдағы қысқаша қақтығысқа жауап ретінде үй жанкүйерлеріне шабуыл жасап, орындықтарды жыртып, оларды зымыран ретінде пайдаланды. Полиция кеңесі бойынша ойын бірінші таймда тоқтатылды, «Ганновер 96» 1:0 есебімен жеңіліп бара жатқан кезде.

Роберт Энкінің өлімі

2009 жылдың 10 қарашасында 32 жасында «Ганновер» клубының бірінші қақпашысы Роберт Энке, Невштадт-ам-Рюбенбергедегі Эйльвезедегі теміржол өткелінде пойыздың алдына секіріп, өз-өзіне қол жұмсады. Полиция өзін-өзі өлтіру туралы хат табылғанын растады, бірақ оның мазмұнын жарияламады. Оның әйелі Тереза күйеуінің алты жыл бойы депрессиямен күрескенін және психиатрдың бақылауында болғанын айтты. 2006 жылы қызы Лараның қазасынан кейін ол қайғыны жеңе алмады. 2009 жылдың 21 және 22 қарашасында Бундеслиганың барлық матчтарында, сондай-ақ Португалия кубогындағы «Бенфика» ойынында бір минуттық үнсіздік сақталды. «Бенфика» – Энке бұрын ойнаған тағы бір клуб еді. Германия да оның өліміне байланысты жоспарланған жаттығуларын және барлық сұхбаттарын тоқтатты. Ұлттық құраманың бас менеджері Оливер Биерхофф: «Біз бәріміз қатты шошыдық. Сөздермен оны жеткізе алмаймыз» деді. 2009 жылдың 15 қарашасында оның еске алу рәсіміне шамамен 40 000 адам жиналды. Энкенің ақ гүлдермен жабылған табытын оның «Ганновер 96» командаластарының алтауы көтеріп шықты. Одан кейін ол Хановер қаласының сыртындағы Нойштадт қаласында, қызының қабірінің жанына жерленді. Бұрынғы командаласына деген құрметтің белгісі ретінде «Ганновер 96» ойыншылары 2009-2010 маусымының соңына дейін неміс футбол қауымдастығының (DFL) келісімімен, жейделерінің алдында шеңбер ішіндегі бірінші нөмірді көрсетті.

Стадион

Hannover 96 клубы 1954 жылы "Niedersachsenstadion" деп салынған, қазір 49 000 көрерменді қабылдайтын HDI Arena стадионында ойнайды. 2013 жылға дейін бұл арена "AWD Arena" деп аталып келді. Бірақ демеуші компаниясы ауысқан соң стадионның аты "HDI Arena" деп өзгертілді. 2006 жылғы әлем чемпионатына бұл стадионда топтық кезеңнің төрт ойыны мен 1/8 финалдың бір ойыны өтті. Сонымен қатар, стадион 1974 жылғы әлем чемпионаты мен 1988 жылғы Еуропа чемпионатына да алаң болған.

Еуропа кубогының тарихы

Маусым Айналысы Клуб Үйде Сыртта Жалпы есеп 1992–93 Еуропа Кубок иегерлерінің кубогы R1 Вердер Бремен 2–1 1–3 3–4 2011–12 УЕФА Еуропа лигасы Плей-офф Севилья 2–1 1–1 3–2 Топтық Стандарт Лиеж 0–0 0–2 0–2 Копенгаген 2–2 2–1 4–3 Ворскла Полтава 3–1 2–1 5–2 1/32 раунд Клуб Брюгге 2–1 1–0 3–1 1/16 раунд Стандарт Лиеж 4–0 2–2 6–2 1/4 финал Атлетико Мадрид 1–2 1–2 2–4 2012–13 УЕФА Еуропа лигасы Q3 Сент-Патрикс Атлетик 2–0 3–0 5–0 Плей-офф Шленск Вроцлав 5–1 5–3 10–4 Топтық Твенте 0–0 2–2 2–2 Леванте 2–1 2–2 4–3 Хельсингборг 3–2 2–1 5–3 1/32 раунд Анжи Махачкала 1–1 1–3 2–4

Ханновер 96 Әуесқойлық (II)

Ганновер үш рет Германияның әуесқойлар чемпионатында жеңіске жеткен (1960, 1964, 1965) және 1966 және 1967 жылғы финалдарда екінші орын алған сәтті әуесқой командаға ие. Екінші команда да Германия кубогы турниріне қатысып, қазір Солтүстік Regionalliga-сының (IV дивизион) құрамында ойнайды.