Кіріспе

Неміс футбол клубы, Дрезден қаласында орналасқан Sportgemeinschaft Dynamo Dresden e. V., көбінесе SG Dynamo Dresden немесе Dynamo Dresden деп аталады. 1953 жылдың 12 сәуірінде Шығыс Германия полициясына қарайтын клуб ретінде құрылған және Шығыс Германия футболының ең танымал және сәтті клубтарының біріне айналып, сегіз лига титулын жеңіп алды. Германияның бірігуінен кейін «Динамо» 1991 жылдан 1995 жылға дейін Бундеслигада төрт маусым ойнады, бірақ содан бері екінші және төртінші лигалар арасында ойнап келеді. 2021/22 маусымының соңында 2-ші Бундеслигадағы құрамынан шығып қалғаннан бері клуб 3-ші лигада ойнауда. Клубтың эмблемасы негізінен қызыл болғанымен, үй түстері ретінде алтын және қара түстерді пайдаланады, бұл түстер Дрезден қаласының ресми туы мен гербінен алынған.

Алғашқы жылдары (19501954)

Дрезден қаласы екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын және оның кезінде неміс футболында маңызды рөл атқарды. Жергілікті футбол командасы «Дрезднер СК» 1943 және 1944 жылдары ұлттық чемпионатты жеңіп алды. Соғыстан кейін одақтас әскерлері Германиядағы барлық ұйымдарды, соның ішінде «Дрезднер СК» сияқты спорттық клубтарды данацификация процесінің бір бөлігі ретінде таратып жіберді. «Дрезднер СК» 1946 жылы «SG Friedrichstadt» ретінде қайта құрылды. Алайда Германияның шығыс бөлігі, соның ішінде Дрезден, кеңес үкіметінің бақылауында болды және билік өкілдері бұл спорттық клубты тым буржуазиялық деп санады. «SG Friedrichstadt» 1950 жылдың 16 сәуірінде Дрездендегі Хайнц-Штайер стадионында «ZSG Horch Zwickau» командасымен кездесті. Бұл матч 1949–1950 маусымдық Шығыс Германия чемпионатының жеңімпазын анықтайтын еді. «Хайнц-Штайер» стадионында бұл ойынды 60 000 көрермен тамашалады. Сонымен қатар, SED бірінші хатшысы Уолтер Ульбрихт және оның сүйіктілері де қатысты. «ZSG Horch Zwickau» бір жыл бұрын ғана құрылған еді және бұл клуб SED және мемлекеттік басшылығы спорт қозғалысын дамытуға тырысқан ұйымдық форманы бейнелейтін. Шығыс Германияның спорт органдары осы оқиғаны «SG Friedrichstadt» клубын таратуға және ойыншыларды «BSG VVB Tabak Dresden» клубына жіберуге сылтау ретінде пайдаланды. «SV Deutsche Volkspolizei Dresden» осылайша дивизиондар арқылы өрлеудің қажеті болмай, ГДР Оберлигасына тікелей қатыса алды. «SG Volkspolizei Dresden» жаңа спорттық бірлестікке қосылып, «SV Deutsche Volkspolizei Dresden» деп аталды. «SV Deutsche Volkspolizei Potsdam» өзінің бес үздік ойыншысын – Герберт Шоен, Йоханнес Матцен және Гюнтер Шрётерді Дрезденге беріп, әлсіреп қалды. «SV Deutsche Volkspolizei Dresden» Шығыс Германия футболында өзін күшті клуб ретінде тез танытты. Команда 1951–1952 жылдардағы FDGB Pokal турнирін жеңіп, алғашқы титулын жеңіп алды. «SV Deutsche Volkspolizei» «SV Dynamo» құрамына қосылып, 1953 жылдың 12 сәуірінде «Dynamo Dresden» болып қайта құрылды. «Dynamo Dresden» клубының ресми құрылған күні осы күннен бастап 12 сәуір деп есептеледі. Одан кейін клуб өзінің алғашқы лигалық титулын жеңіп алды. «Dynamo Dresden» клубының қалған бөлігі екінші деңгейлі ДДР Лигасына көшті, таратылған «SC DHFK Leipzig» клубының орнын, сондай-ақ ұпайларын және голдарын иеленді. 1962 жылы олар ГДР Оберлигасына оралды, ал 1968 жылдың 5 тамызында Дрезден аудандық кеңесі «Dynamo Dresden» клубын Дрезден ауданындағы үздіктердің аймақтық орталығы (Leistungszentrum) деп жариялады. Осы қолдаусыз клубтың болашақ жетістіктеріне қол жеткізу қиын болар еді.

Даңқ жылдары (1969-1978)

1970 жылдары «Динамо» командасы Вальтер Фритштің басшылығымен Шығыс Германиядағы үздік командалардың біріне айналды. Олар бес рет лига чемпионы атанды (1971, 1973, 1976, 1977 және 1978 жылдары), ал «Бенфика» командасы төрт мәрте жартылай финалға өтті. Осы кезеңде «Динамо» алғаш рет Батыс Германия командаларымен кездесіп, 1973–1974 жылғы Еуропа кубогының 1/16 финалында «Баварияға» жалпы есеп бойынша 7:6 есебімен жеңілді. Үш рет «Ливерпуль» (Англия) командасы оларды екі рет УЕФА кубогынан және бір рет Еуропа кубогынан шығарды. Крейше төрт мәрте лиганың үздік мергені атанды және 1974 жылғы әлем чемпионатына Шығыс Германия құрамасына шақырылды, оның қасындағы командаласы Зигмар Вәтчлиц де бар еді.

Капиталдың үстемдігі (1978-1991)

BFC Dynamo SV Dynamo құрамындағы басқа клубтардың арасында ерекшеленді. Клуб "Суық соғыстың" алдыңғы шебінде орналасқан және Шығыс Германия астанасының өкілі болды. Бұл клубтың жақсы жабдықталғанын білдірді. BFC Dynamo SV Dynamo президенті және Штази басшысы Эрих Мильке үшін сүйікті клуб саналды. Эрих Мильке мен Штазидің демеуімен BFC Dynamo үздік жаттығу орындарына, жабдықтарға, жаттықтырушылар мен таланттарға қол жеткізе алатын болды. "Динамо" клубының құрамында лигадағы ең жақсы материалдық жағдай мен ең үздік команда болды. BFC Dynamo 1979 жылдан 1988 жылға дейін қатарынан он мәрте чемпион атанды. Барлық клубтардың ішінде "Динамо Дрезден" олардың табысынан ең көп зардап шекті, ол алты рет күміс жүлдегер атанды. Тағы біреуі – Дрезден ауданындағы аудан кеңесінің басшысы. Шелер өзінің байланыстарын пайдалану арқылы ойыншыларға көлік, пәтер немесе сантехник сияқты тапшы тауарлар мен қызметтерді ұсынуға белсенді қатысқан адал жанкүйер болды. Böhm жаттықтырушыларды тағайындау мен босату және ойыншылардың келісімшарттарына қатысты. Ханс Юрген Дёрнердің айтуынша, Хорст Бём жергілікті патриотизмді бірінші орынға қойып, BFC Dynamo-мен бәсекелестікті бастады. Екі "Динамо" клубының жанкүйерлері арасындағы бәсекелестік "Феликс Е. Дзержинский" Штази гвардиялық полкінің құрамына да тарады. Штази бұл жоспарды біліп алды және 1981 жылдың қаңтарында үш ойыншыны Шенефельд әуежайында ұстады, одан ұлттық команда Аргентинаға кетуге дайындалып жатқан еді, және оларды ГДР Оберлигасынан өмір бойына шеттетуге үкім шығарды. "Динамо Дрезден" ФДГБ кубогын үш рет жеңіп алды (1982 және 1984, 1985). Сонымен қатар, шабуылшы Франк Липман Крефельдте өткен матчты батысқа қашу үшін пайдаланды. "Динамо" 1988–89 жылдардағы УЕФА кубогында еуропалық аренадағы ең жақсы нәтижесіне қол жеткізді, "AS Roma" командасын жеңіп, жартылай финалда "VfB Stuttgart" командасынан жеңілді. "Динамо Дрезденнің" ресми демеушісі (Trägerbetrieb) Volkspolizei болды. "Динамо Дрезден" ойыншылары Volkspolizei-дің ресми қызметкерлері болды. Көптеген ойыншылар содан кейін "Феликс Е. Дзержинский" Штази гвардиялық полкінде әскери қызметтен өтіп, Штазидің ресми қызметкерлері болды. 1972–1989 жылдар аралығында кем дегенде бір рет "Динамо Дрезден" командасы үшін ойнаған 72 ойыншының 18-і Штазидің ресми емес серіктестері (IM) ретінде тіркелген. "Динамо Дрезден" BFC Dynamo-ның он жылдық үстемдігін аяқтады және 1988–89 маусымда лига титулын жеңіп алды. Бұл жеңіс 1-ге қарсы 5-0 есебімен аяқталды, 1989 жылдың 3 маусымында "Динамо" стадионында 27 000 көрерменнің алдында "1. FC Union Berlin" командасымен өткен соңғы турда. "Динамо Дрезден" 1989–90 маусымда да лига чемпионы атағын жеңіп алды, сонымен қатар кубокты жеңіп, "дубль" жасады. Голландиялық Кор Пот оны алмастыру үшін шақырылды, Loose маусымды жеңіліссіз аяқтап, үшінші орынды иеленді және "VfL Osnabrück" командасына қарсы плей-оффты жеңіп алды, бұл оларды 2. Бундеслигаға жолдады. "Динамо Дрезден" бірінші лигаға оралған алғашқы маусымда жақсы өнер көрсетті. Үнемі турнир кестесінің ортасында болған команда ешқашан төмендеу қаупіне ұшырамады. 2011–12 DFB Кубогының бірінші турында "Байер Леверкузен" командасын 4:3 есебімен жеңгеннен кейін, "Динамо" екінші турда "Боруссия Дортмунд" командасына қарсы матчта жанкүйерлердің асыра пайдалануы мен сауық-сауықтарды теріс пайдалануы салдарынан 2012/2013 DFB Кубогынан шеттетілді. Бұл жаза кейіннен жабық есіктер артында бір матч және өз жанкүйерлерінің қолдауысыз бір сыртқы матчқа ауыстырылды. Қаржылық шығынды азайту үшін виртуалды билеттер ұсынылды, бұл тарихтағы алғашқы "жынды" матч деп есептелді. 2012–13 маусымы "Динамо" үшін жаман басталды және Ральф Лоузе команда 15-орында болған кезде 2012 жылдың желтоқсанында "VfL Bochum" командасына 3:0 есебімен жеңілгеннен кейін жұмыстан шығарылды. Оның орнына Питер Паккульт келді, ол алты жылдан астам уақыттан кейін клубқа оралды. Паккульт келгеннен кейін "Динамоның" формасы жақсарды, бірақ команда лиганы 16-шы орынмен аяқтады. Осыған байланысты, "Динамо" екі маусымнан кейін қайтадан төмендеуге ұшырауға мәжбүр болды, бұл ретте "VfL Osnabrück" командасымен тағы да кездесті, олардың рөлдері енді кері айналды. "Динамо" 2:1 есебімен жеңіске жетіп, 2013–14 маусымда екінші деңгейде қалды. Паккульт 2013 жылдың тамызында нашар бастағаннан кейін жұмыстан шығарылды және оның орнына Олаф Янсен тағайындалды. Янсен клубты 3-ші лигаға түсіп қалғаннан құтқара алмады, өйткені олар үйінде "Arminia Bielefeld" командасына 3:2 есебімен жеңіліп, 17-орынға түсті, бұл нәтиже Янсеннің жұмысынан айрылуына әкелді. "Динамо" матчтарының жартысын тең аяқтап, маусым бойы тек бес рет жеңіске жетті. Жаңа жаттықтырушы Стефан Бёгердің басшылығымен клуб 2. Бундеслигаға оралу мақсатымен құрамды толық жаңартудан өтті. 2014 жылдың тамызында команда DFB Кубогының бірінші турында "Bundesliga" гиганттары "FC Schalke 04" командасын 2:1 есебімен жеңіп шығарды. Команда "VfL Bochum" командасын 2:1 есебімен жеңіп, үшінші турға өтті, бірақ соңында "Боруссия Дортмунд" командасынан жеңілді. Бёгер 2015 жылдың ақпанында жұмыстан шығарылды, ал көмекші жаттықтырушы Питер Немет маусым соңына дейін оның орнына келді. Команда 2014–15 маусымында 6-шы орынды иеленді. Жаңа басқарушы Уве Нойхаус басшылығымен "Динамо" өте табысты маусымды өткізіп, 2016 жылдың 16 сәуірінде "FC Magdeburg" командасына қарсы сыртқы матчта 2:2 есебімен тең ойнап, екінші деңгейдегі бәсекеге ресми түрде оралды.

СВ Динамо

SG Volkspolizei ретінде құрылған кезде клубты Шығыс Германия полициясы демеушілік еткен, ал 1953 жылы «Динамо Дрезден» аталғаннан кейін, қауіпсіздік органдарының спорт ұйымы – SV Динамо құрамына кірді. Көптеген бұрынғы қауіпсіздік қызметіне қарасты клубтар, әсіресе BFC Dynamo, жағымсыз бейнесінен арылуға тырысқанмен, «Динамо Дрезден» халық арасында танымал және жақсы қолдауға ие, өйткені ол өз туған қаласын ұсынушы ретінде қалыптасты.

Стадион

Динамо 1923 жылы ашылған Рудольф Харбиг стадионында ойнайды, ол бастапқыда жергілікті жеңіл атлетика және дала спортының шебері Рудольф Харбигтің құрметіне Рудольф Харбиг стадионы деп аталған. 1971 жылы стадионның атын Шығыс Германия билігі "Динамо" деп өзгертіп, бірақ Германияның қайта бірігуінен кейін бұрынғы атауына қайтарды. Алғашқыда 24 000 көрерменге арналған стадион 1990 жылдардың басында DFB және ФИФА ережелеріне сәйкес қайта жаңартылып, 2007 жылдың маусымынан 2009 жылдың желтоқсанына дейін толықтай модернизацияланды. Модернизацияланған стадион 2009 жылдың 15 қыркүйегінде "Шальке 04" командасымен өткен жолдастық ойынмен ашылды және қазір 32 066 көрерменді қабылдай алады.

Қолдаушылар

Динамо Шығыс Германияның ең көп жанкүйерге ие клубтарының бірі болды, алтын дәуірінде әдетте 25 000-ға жуық көрермен жиналатын. Бірігуден кейін қатысу деңгейі команданың сәттілігіне байланысты өзгерді, бірақ олар төменгі лигалардағы ең жақсы қолдау тапқан командалардың бірі болып қала берді, 3. лигада орта есеппен 10-15 мың жанкүйерді тартты. 2011 жылы 2-ші лигаға жол алғаннан кейін, олар тағы да 25 000 көрермен жиналады. 2013–14 маусымындағы орташа қатысу 27 004 адамды құрады. Динамо жанкүйерлері ФК Сараево жанкүйерлерімен, "Horde zla" тобымен тығыз байланыста. 2020 жылдың желтоқсанында Динамо жанкүйерлері Дармштадтқа қарсы өткен кубок матчына 72 000 билет сатып алды, тіпті матч бос стадионда өтті – клубтың қиын жағдайдағына қолдау көрсету үшін.

Басқа клубтармен қарым-қатынастар

Динамо Дрезденнің БФК Динамомен ерекше қарсыластығы бар, олар 1954 жылы Динамо Дрезденнен бірінші команданы және ГДР Оберлигасындағы орынды тартып алды, кейін Берлиндегі Динамоның футбол бөлімі ретінде. 1980 жылдары БФК Динамо олардың табысқа жетуіне басты кедергі болды. Динамоның өз қаласындағы ең белгілі қарсыласы – Дрезднер СК, бірақ олардың деңгейі әрдайым тең болмайды, себебі Дрезднер СК жергілікті футбол лигаларында ойнайды. Тағы бір клуб, SC Borea Dresden, бұрынғы Динамоның фермерлік клубы болған SG Dynamo Dresden Heide-ден құрылды, бірақ қазіргі таңда ресми байланыс жоқ.

Түстері мен белгісі

SG Volkspolizei Dresden құрылған кезде клуб бұрынғы Саксония провинциясының жасыл және ақ түстерін киген.

Динамо Дрезден II

Клубтың резервтік командасы, «Дрезден II Динамо», 2015 жылға дейін NOFV Oberliga Süd біріншілігінің бесінші лигасында өнер көрсетті. 2009 жылдан бері осы деңгейде ойнап келеді, ал 2012 жылы төртінші орынды алып, ең жақсы нәтижесін көрсетті. 2015 жылдың наурыз айында клуб резервтік команданы лигалық жарыстан алып тастап, оның орнына «Хемницер ФК», «Халлешер ФК», «Спарта Прага», «ФК Слован Либерец» және «ФК Теплице» командаларының резервтік құрамаларымен достық турнирге қатысатынын хабарлады. Алайда, «Болашақ лигасы» деген бұл жарыс аты ұйымдасқан және нақты құрылымды білдіргенімен, әзірге тек әуесқой командалар арасындағы жинақы емес достық ойындардың тізбегіне айналды. Бұл идеяға қатысушы клубтар көбінесе бас тартқан сияқты, кейбір ниет білдірулеріне қарамастан. Команда 1995 жылы Саксония кубогының финалында жеңіліске ұшырады, ал 2009 жылы осы турнирде жеңіс тойлады.

Белгілі бұрынғы ойыншылар

Шығыс Германияның жетекші клубтарының бірі ретінде «Дрезден Динамосы» 36 ДДР құрамасына шақырылған ойыншыны тәрбиеледі, олардың ішінде елдің екінші ең көп ойын өткізген футболшысы Ханс Юрген Дёрнер және екінші үздік мергені Ханс Юрген Крейше болды. «Динамо» клубының 12 ойыншысы Олимпиада жүлдесін жеңіп алды, оның ішінде 1976 жылы алты алтын медальді иеленді. Германияның бірігуінен кейін бірқатар «Динамо» ойыншылары Германия құрамасынан ойнады, соның ішінде Йенс Йеремис, Ульф Кирстен, Олаф Маршалл және Александр Зиклер. «Дрезден Динамосынан» бес ойыншы «Шығыс Германияның жыл футболшысы» атағын алды: Ханс Юрген Дёрнер, Ханс Юрген Крейше, Андреас Траутман, Ульф Кирстен және Торстен Гютшов. Дёрнер бұл сыйлықты үш рет жеңіп алды, ал соңғы үш ойыншы оның соңғы үш жеңімпазы болды. Крейше мен Гютшов бірлесіп ДДР Оберлигасында жеті мәрте үздік мерген атанды. Бәлкім, «Дрезден Динамосының» ең танымал ойыншысы – Маттиас Саммер. Ол 1985 жылдан 1990 жылға дейін клуб сапында ойнады, осы кезеңде Шығыс Германия құрамасы үшін 23 матч өткізді. Кейін Германия құрамасы сапында 51 ойынға қатысып, 1996 жылы Еуропа чемпионатын жеңіп алды. «Боруссия Дортмунд» құрамында ол екі Германия чемпионатының жеңімпазы атанды, УЕФА Чемпиондар лигасы мен Континенттер аралық кубокты ұтып алды және 1996 жылы «Еуропаның үздік футболшысы» атанды.

Еуропадағы

Маусымдық жарыстар Айналысы Ұлт Клубы Есеп
1967–68 Қалааралық Жәрмеңкелер Кубогы 1-айналыс Рейнджерс 1–1, 1–2
1970–71 Қалааралық Жәрмеңкелер Кубогы 1-айналыс Партизан 0–0, 6–0
2-айналыс Лидс Юнайтед 0–1, 2–1
1971–72 Еуропа Чемпиондар Кубогы 1-айналыс Аякс Амстердам 0–2, 0–0
1972–73 УЕФА Кубогы 1-айналыс ВÖEST Linz 2–0, 2–2
2-айналыс Рух Хоржув 1–0, 3–0
1/16 финал Порту 2–1, 1–0
Шетелге шығу кезеңі Ливерпуль 0–2, 0–1
1973–74 Еуропа Чемпиондар Кубогы 1-айналыс Ювентус 2–0, 2–3
1/16 финал Бавария Мюнхен 3–4, 3–3
1974–75 УЕФА Кубогы 1-айналыс Рандерс Фрея 1–1, 0–0
2-айналыс Динамо Мәскеу 1–0, 0–1 (4–3 қосымша уақыт)
1/16 финал Гамбург СВ 1–4, 2–2
1975–76 УЕФА Кубогы 1-айналыс АСА Тыргу Муреш 2–2, 4–1
2-айналыс Будапешт Гонвед 2–2, 3–0
1/16 финал Торпедо Мәскеу 3–0, 1–1
Шетелге шығу кезеңі Ливерпуль 0–0, 1–2
1976–77 Еуропа Чемпиондар Кубогы 1-айналыс Бенфика 2–0, 0–0
1/16 финал Ференцварош 0–1, 4–0
Шетелге шығу кезеңі Цюрих 1–2, 3–2
1977–78 Еуропа Чемпиондар Кубогы 1-айналыс Хальмштадс БК 2–0, 1–2
1/16 финал Ливерпуль 1–5, 2–1
1978–79 Еуропа Чемпиондар Кубогы 1-айналыс Партизан 0–2, 2–0 (5–4 қосымша уақыт)
1/16 финал Богемиан 0–0, 6–0
Шетелге шығу кезеңі Аустрия Вена 1–3, 1–0
1979–80 УЕФА Кубогы 1-айналыс Атлетико Мадрид 2–1, 3–0
2-айналыс ВфБ Штутгарт 1–1, 0–0
1980–81 УЕФА Кубогы 1-айналыс Напредак Крушевац 1–0, 1–0
2-айналыс Твенте 1–1, 0–0
1/16 финал Стандарт Лиеж 1–1, 1–4
1981–82 УЕФА Кубогы 1-айналыс Зенит Ленинград 2–1, 4–1
2-айналыс Фейеноорд 1–2, 1–1
1982–83 УЕФА Кубок иегерлері Кубогы 1-айналыс B93 Копенгаген 3–2, 1–2
1984–85 УЕФА Кубок иегерлері Кубогы 1-айналыс Мальмё ФФ 0–2, 4–1
1/16 финал Метц 3–1, 0–0
Шетелге шығу кезеңі Рапид Вена 3–0, 0–5
1985–86 УЕФА Кубок иегерлері Кубогы 1-айналыс Серкл Брюгге 2–3, 2–1
1/16 финал ХИК Хельсинки 0–1, 7–2
Шетелге шығу кезеңі Байер Уердинген 2–0, 3–7
1987–88 УЕФА Кубогы 1-айналыс Спартак Мәскеу 0–3, 1–0
1988–89 УЕФА Кубогы 1-айналыс Абердин 0–0, 2–0
2-айналыс Варегем 4–1, 1–2
1/16 финал Рома 2–0, 2–0
Шетелге шығу кезеңі Виктория Бухарест 1–1, 4–0
Жартылай финал ВфБ Штутгарт 0–1, 1–1
1989–90 Еуропа Чемпиондар Кубогы 1-айналыс АЕК Афина 1–0, 3–5
1990–91 Еуропа Чемпиондар Кубогы 1-айналыс Юнион Люксембург 3–1, 3–0
1/16 финал Мальмё ФФ 1–1, 1–1 (5–4 қосымша уақыт)
Шетелге шығу кезеңі Црвена Звезда Белград 0–3, 0–3 (матч тоқтатылды)