Америкалық жазушы және музыканттың өмір жолы

Кіріспе

Американдық жазушы және музыкант

Сарат "Скиз" Фернандо (1968 жылы туған) – бұрынғы музыка сыншысы, ол The New York Times, Rolling Stone, The Source, Spin және Vibe басылымдарына материалдар жазған. Кейіннен ол Spectre атты лақап атымен рекорд продюсері, рэпер және электроника өнерпазы болды. Ол Техастағы өзінің WordSound лейблінің негізін қалаушысы және басшысы. Оның ата-анасы Шри-Ланкадан келген иммигранттар, ал ол отбасында АҚШ-та туған жалғыз бала. Фернандо Мэриленд штатының Балтимор округіндегі Пайксвилл қаласында өсті және Сент-Полс ұлдар мектебінде білім алды. Бала кезінде ол ағасы мен әпкесі үйге әкелген музыкалық пластинкаларды тыңдайтын. Оның аға-інілері одан "жасы үлкен" болғандықтан Parliament Funkadelic, Боб Марли және Дэвид Боуиді тыңдайтын. 1979 жылы, шамамен 11 жасында, ол радиодан "Rapper's Delight" әнін естіді. "Мен үшін бұл шешуші болды. Мен тіпті хип-хоптың не екенін білмедім, бірақ қатты әсер етті. Бірнеше жылдан кейін Soul Sonic Force тобының "Planet Rock" әні шыққанда, мен де осы музыканың бір бөлігі болғым келді", – деп еске алады Фернандо. Ол мектептегі "бар болғаны үш қара баламен" дос болып, олардың сүйікті музыкасын, соның ішінде LL Cool J және Run DMC-ді тыңдай бастады, сонымен қатар Smiths сияқты рок-топтарды да тыңдауын жалғастырды. Келесі жылдары Фернандо жаңа орындаушылар мен жанрларды іздеу үшін пластинка дүкендерін аралап уақыт өткізді. Фернандо Грекияға көшіп, мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. Ол кезде ол болашақ жоспарларына қатысты нақты шешімге келе алмады. Хип-хопты өте жақсы көретіндіктен, бір жылдан кейін ол Нью-Йорк қаласына көшіп баруды шешті, оны хип-хоптың орталығы деп есептеді. Әке-шешесіне өзінің шешімін түсіндіру үшін ол Колумбия университетінің журналистика мектебіне түсіп, кейіннен оны бітірді.

Журналистік мансап

Гарвардта оқыған кезінде Скиз Фернандо студенттік радиостанция WHRB-де "Street Beat" бағдарламасын тыңдады. Аталған бағдарламаны Гарвард колледжінің екі студенті – Дэвид Мейс және Джонатан Шектер жүргізді, олар кейіннен "The Source" журналын құрды. Бір беттік хабарлама ретінде басталган "The Source" тез арада "Нью-Йорк Таймс" газетінің мәлімдемесінше, "хип-хоп музыкасы, мәдениеті және саясаты бойынша жетекші журналға" айналды. 1992 жылы Грекиядан оралған соң және Шектермен кездескеннен кейін Фернандо "The Source" журналына мақалалар жаза бастады.

1993-1994: Музыкалық мансабының басталуы және WordSound компаниясын іске қосу

Журналист ретінде жұмыс істеу Скиз Фернандоға музыка индустриясында байланыс орнатуға мүмкіндік берді, осы арқылы ол өзінің музыкалық мансабын бастауға мүмкіндік алды. 1993 жылы Material's Hallucination Engine туралы рецензия жазып жатқанда Фернандо топтың бас-гитарисі Билл Ласвеллмен сұхбат алу үшін хабарласты. Олар бірден дос болып, кейін Фернандо Ласвеллдің студиясына жиі баратын болды. Ол жерде ол басқа да музыканттармен, соның ішінде Parliament Funkadelic тобының фанк музыканты Джордж Клинтонмен және джаз барабаншысы Тони Уильямспен танысты. Сол кезде Фернандо өзіне ұқсас көзқарастағы музыканттардың музыкасын жазуға тырысты. Нәтижесінде шыққан "Certified Dope, Vol. 1" жинағы 1995 жылы WordSound лейблы арқылы Crooklyn Dub Consortium деген атпен жарық көрді. Бұл ұжымға Фернандодан басқа HiM атты барабаншы Дуг Шарин, Automaton атымен Билл Ласвелл, Sub Dub дуэті, Dr. Israel және We™ тобы кірді. AllMusic-тің Рик Андерсон айтуынша, альбом "андерграунд музыкасында жаңа үннің пайда болуын хабарлады". 2015 жылы Fact журналы оны барлық уақыттағы 50 үздік трип-хоп альбомының тізімінде 13-орынға қойып, оны "сол кезде қалада танымал болған шаңды бум-бап пен ямайкалық дубтың студиялық мистицизмін үйлестірген" альбом деп сипаттады.

1995-1996: тұңғыш жеке альбомы және Принс Полмен жұмыс

1994 жылы "Жаңа үдеулер" атты кітабын жазумен айналысып жүргенде Фернандо музыка жасауды үйреніп, әр түнде демалу үшін музыка жасай бастады. Ол Spectre атты псевдонимді қабылдады, суретшінің сөзінше, ол өзінің өзгеше, өзіне кері жағын көрсететін қараңғы егізі, оған "өзінің қоңыр жағын білдіруге" мүмкіндік береді. Spectre-дің тұңғыш жеке альбомы "The Illness" 1995 жылы WordSound лейблы арқылы шықты. "Exclaim!" журналынан Томас Куинлан альбомның дыбысында "қорқыныш пен шірудің аурулы үні" естілетінін айтты, ал AllMusic-тен Джон Буш "The Illness" альбомын "Ву Танға лайықты хип-хоп мистикасы" мен ямайкалық продюсер Ли "Скрэтч" Перри қолданған өндіріс техникасының үйлесімі деп сипаттады. Осы альбомда қолданылған музыка стилі кейін illbient деп аталды. "Психоанализ: Бұл не?" атты альбом 1996 жылы WordSound арқылы жарық көрді. Бұл алғашқы инструменталды хип-хоп альбомдарының бірі болды, онда рэп өте аз орын алды, альбомның көп бөлігінде тек скетчтер ғана естіледі. Альбомда рэперлердің монологтары жинақталған, онда олар психоанализге тән австриялық акцентпен психоаналитикпен әдепсіз ойлары мен армандары туралы әңгімелейді.

Сонымен қатар, 1996 жылы WordSound бірнеше альбом шығарды. Олардың бірі – Crooklyn Dub Consortium-ның "Certified Dope, Vol. 2" атты екінші жинағы. MTV музыка сыншысы Кембреу МакЛеод альбомның ерекше дыбысын жоғары бағалады. Ол Crooklyn Dub Consortium-ды "ең инновациялық және авангардты дыбыс мүсіншілерінің бірі" деп атады, "Certified Dope, Vol. 2" жинақ болғанына қарамастан, әртістердің лейблмен байланысының арқасында альбом тұтас естілетінін атап өтті. Неміс журналы Spex "Certified Dope, Vol. 2" альбомын 1996 жылғы 50 үздік альбомның тізімінде 20-шы орынға қойды. Фернандо сол жылы шығарған басқа альбомдардың ішінде ROIR Records арқылы Wordsound I Powa псевдонимімен шыққан "Live from the Planet Crooklyn", Roots Control дуэтінің "Dread Western" альбомы (бұрынғы бөлмедесі Джереми "Likkle Jer" Доусонмен бірлесіп жазған), сондай-ақ жоғары бағаланған "Subterranean Hitz, Vol. 1" жинағы бар. AllMusic-тен Джон Буш "Subterranean Hitz, Vol. 1" альбомын illbient пен абстрактты хип-хоптың қоспасы деп сипаттады, онда X Ecutioners тобының Роб Свифт, Скотт Хардинг, Принс Пол және Jungle Brothers тобының Африка Бейби Бэм сияқты хип-хоп әртістерінің қатысуы болды. "The Wire" журналынан Тони Херрингтон альбомды қарап шығып, оның тректерін "суперұстанымдылықты" қажет ететін "оқшауланған студиялық саяхаттар" деп сипаттады. Skiz Fernando айтуынша, альбом шыққаннан кейін көп ұзамай ол Нью-Йорктегі ең ірі хип-хоп пластинкалар дүкенінің бірі – Fat Beats-ке барып, "Subterranean Hitz, Vol. 1" альбомын сатуларын сұраған. Бірақ альбомда көптеген хип-хоп әртістері болғанына қарамастан, дүкен иесі оны сатудан бас тартып, "Бұл хип-хоп емес" деген жауап берді.

1997-1999: WordSound-тың ең үздік кезеңдері

Spectre 1997 жылы WordSound лейблы арқылы екінші жеке альбомын шығарды. Сол жылы Фернандо жаңа псевдоним – Slotek атын пайдаланып, «7» альбомын жариялады. AllMusic журналының Джон Буш бұл альбомды «үлгілердің шатағы» деп сипаттап, оның сапалы өндірісіне жоғары баға берді. 1998 жылы «Subterranean Hitz, Vol. 2» альбомы жарық көрді. Алғашқы жинақтай, осы альбомда да Роб Свифт, Африка Бейби Бам, Принс Пол және Скотт Хардинг қатысты. Альбом музыка сыншыларынан жағымды пікірлер алды. CMJ New Music Monthly журналынан Тим Хаслетт оны «хип-хоп рухымен сіңген электронды музыканың болашағына қызығушылық танытқан әркім үшін міндетті түрде тыңдау керек» деп атады. Сол жылы Spectre 90 минуттық «Ruff Kutz» микстейпін шығарды, онда Sensational, Mr Dead, Dubadelic, Techno Animal, Bill Laswell және Jungle Brothers сияқты лейбл әртістерінің ремикстері мен жарияланбаған тректері болды. Алғашында WordSound лейблының шектеулі кассеталық шығарылымы болған «Ruff Kutz» 2015 жылы қайта өңделіп, екі винилдік пластинкада және цифрлық форматта PAN лейблы арқылы қайта жарық көрді (PAN – берлиндегі Bill Kouligas әртісінің еншілес лейблы). Fact журналы бұл қайта шығарылымды 2015 жылғы 25 үздік қайта шығарылым тізіміне енгізіп, оны «1990 жылдардың Нью-Йорк андеграунд сахнасын толық бейнелейтін, лас Боуэри биттерінің, кесілген және бұралған үзілістердің, эхо-камералық дуб микстейпінің еркін формадағы хит-парады» деп сипаттады. 1999 жылы бірнеше жоба іске асырылды. Олардың ішінде Slotek-тің екінші альбомы – «Hydrophonic» болды. AllMusic журналының Джон Буш Slotek-тің үлгілерден «KRS One-ға ұқсас рэптерге» көшкенін атап өтті және альбомға сай келетін өндірісіне жоғары баға берді. WordSound лейблы сол жылы «Certified Dope, Vol. 3: Escape From New York» жинағын да шығарды. Серияның үшінші альбомы үшін Crooklyn Dub Consortium ұжымы өз атын Crooklyn Dub Outernational деп өзгертті, бұл олардың Еуропа, Ұлыбритания, Ямайка және Жапония сияқты басқа елдерге кеңейгенін білдірді. The Wire журналы «Certified Dope, Vol. 3» альбомын 1999 жылғы үздік альбомдар тізіміне енгізді.

Spectre released his second solo album, The Second Coming, through WordSound in 1997. During that year Fernando also introduced a new pseudonym, releasing the album 7 as Slotek. AllMusic's John Bush called the album a "sample mayhem", praising its production. 1998 saw the release of Subterranean Hitz, Vol. 2. Like the first compilation, it featured Rob Swift, Afrika Baby Bam, Prince Paul and Scott Harding. The album received positive reviews from music critics. Tim Haslett of CMJ New Music Monthly called it a "mandatory [listen] for anyone even remotely interested in the future of electronic music with hip hop sensibilities at its heart". The same year Spectre released Ruff Kutz, a 90 minutes mixtape that featured remixes and unreleased tracks from a number of label's artists, including Sensational, Mr Dead, Dubadelic, Techno Animal, Bill Laswell, and Jungle Brothers. Originally a limited WordSound cassette release, in 2015 Ruff Kutz was remastered and re released on double vinyl and digitally, through PAN, an imprint label of Berlin based artist Bill Kouligas. Fact magazine placed the re release on their list of 25 best reissues of 2015, calling it a "freeform hotbox hit parade of dirty Bowery beats, chopped and screwed breaks, and hefty helpings of echo chamber dub mixology", that perfectly encapsulated the New York underground scene of the 1990s. Multiple projects were released in 1999. Among them was the second Slotek album, Hydrophonic. AllMusic's John Bush noted Slotek's move away from samples towards "raps reminiscent of KRS One" and praised the production that fits the album well. Another album released by WordSound that year was Certified Dope, Vol. 3: Escape From New York compilation. For the third album in the series, Crooklyn Dub Consortium collective was renamed to Crooklyn Dub Outernational, which signified their expansion into other territories, such as Europe, the UK, Jamaica and Japan. The Wire magazine placed Certified Dope, Vol. 3 on their list of the best albums of 1999.

2000 жылдан қазіргі уақытқа дейін: WordSound-тың құлдырауы және соңы жеке жобалары

1990 жылдары ықпалды андеграунд лейблі және illbient жанрының ізашары болғанына қарамастан, 2000-жылдардың басында WordSound лейблі негізгі бұқаралық ақпарат құралдарының назарынан біртіндеп қалыңдады. 2004 жылы XLR8R журналы лейблдің «жоғалып кеткенін» хабарлады. Журналдың кейінгі сандарының бірінде жарияланған хатта Скиз Фернандо 2001 жылы дистрибьюторлардың бірінен 38 000 доллар төлем алмағанын, ал 2004 жылы олардың еуропалық дистрибьюторы жабылып, лейблге 80 000 доллар берешек қалдырғанын түсіндірді. Суретші осы факторлардың оның тұрғын үйінен басқаратын андеграунд лейблінің танымалдығының төмендеуіне себеп болғанына сенді. Фернандо сондай-ақ «көтерілген жалдау ақысы» салдарынан Бруклиннен туған қаласы Балтиморға көшіп кеткен. Дегенмен, ол жылдар бойы WordSound арқылы музыка шығаруды жалғастырды, бірақ оны көбінесе жеке жобаларына шоғырландырды. (шығарылған күні кейде 1999 жылдың соңы деп көрсетіледі). Exclaim! журналындағы Томас Куинлан шолуында альбомның атмосфералық сипатын және экзотикалық Spectre-нің инструменталдық өндірісін, қонақ вокалмен үйлесімде ерекше атап өтті. The Ill Saint тобының үшінші жинақ альбомы, Subterranean Hitz, Vol. 3: The III School, де 2000 жылы жарық көрді. AllMusic-тің Майк Даронко альбомда «көшелік біліммен үйлесімдеген» «күшті биттер» бар екенін айтты, ал Exclaim! Томас Куинлан альбомды «қайта-қайта тыңдауға тұрарлық» деп тапты, бірақ кейбір тректер көңіл көншітпейтін болды. Өзінің жеке альбомын дайындап жатқанда, Spectre бельгиялық Quatermass лейблі арқылы екі альбом шығарды. 2002 жылы шыққан Parts Unknown бұрын жарық көрмеген материалға негізделген және рэпер Sensational-мен бірлескен жұмыс болды. Quatermass-тің екінші альбомы Retrospectre (2004) жинағы еді. Dusted журналының Кейси Рэй Хантер альбомның «таң қалдыратын жаңалықтарын» атап өтті, оның материалдары он жылдан астам уақытты қамтиды. Spectre-нің төртінші альбомы, Psychic Wars, 2003 жылы жарық көрді. XLR8R журналына берген шолуында Селена Хсу альбомды «көп жағдайда лайлы емес және [Spectre] сауда белгісі – түсініксіз тұманмен жасырынбайды» деп сипаттады, ал неміс журналы Skug – Journal für Musik-тің Генрих Дайсл оны Spectre-нің ең қолжетімді шығарылымы деп атады. AllMusic-тің Рик Андерсон «көбірек энергиялы биттер мен экзотикалық шетелдік музыкалық элементтердің жанды интерполяцияларын» мақтады, бірақ альбомның басын қажетсіз деп сынға алды. AllMusic-тің Крис Никсон оны «бүгінгі жаһандық дубтың жағдайының жақсы қорытындысы» деп атады. XLR8R шолушысы Дэниел Сивек коллективті классикалық элементтер мен қазіргі заманғы дыбыс арасындағы тамаша тепе-теңдікті сақтай отырып, әртүрлі музыкалық стильдерді ұсыну қабілеті үшін мақтады. Exclaim! журналының Дэвид Дакс альбомның дәстүрлі дуб дыбысынан ауытқуын, оның орнына «осы серияны омыртқаны сынықтыратын және сыртқа бағытталған риддмидермен жалғастыруын» айтты. The Wire оны жылдың ең жақсы альбомдарының бірі деп атады. 2008 жылы шыққан Internal Dynasty, WordSound арқылы цифрлық түрде жарық көрді, ал Monkey Tool лейблі арқылы винилге шектеулі шығарылым жасалды. Dusted журналының Майк Лупика альбомның «системалық түрде алаңдатушы, қисық және қазіргі хип-хоптың кез келген трендінен сенімді түрде қашық екенін» атап өтті. 2010 жылы суретші «Spectre» тобының келесі альбомын, Death Before Dying деп атады. 2012 жылы Spectre өзінің тоғызыншы жеке альбомын, The True & Living шығарды. Альбом Kickstarter арқылы қаржыландырылды және цифрлық және винил түрінде жарық көрді. Fact журналына жазған Лоран Финтони альбомның «айқын және серпімді» биттерін атап өтті, бірақ жас оқырмандарға оның ескіргендей сезінуі мүмкін екенін ескертті. Exclaim! шолушысы Томас Куинлан The True & Living альбомын «қара және ойлы» деп сипаттады, Spectre стилінің тұрақтылығын және оның жақсаруын атап өтті. Spectre-нің келесі жобасы Brand New Second Hand 2014 жылы цифрлық түрде жарық көрді. Spectre-нің оныншы жеке альбомы, The Last Shall Be First, 2016 жылы жарық көрді. Ол Kickstarter арқылы қаржыландырылды және Spectre ретінде шығарылған соңғы альбом деп мәлімделді.

Despite being an influential underground label and a pioneer of the illbient genre in the 1990s, in the early 2000s WordSound started gradually fading away from the mainstream media. In 2004, XLR8R magazine reported the label's "disappearance". In a letter published by the magazine in one of the later issues, Skiz Fernando explained that he didn't receive a $38,000 payment from one of the distributors in 2001, and in 2004 their European distributor de closed, owing the label $80,000. The artist believed those factors ultimately led to the decline in visibility of an already underground label, which he was running from his living room. Fernando had also moved from Brooklyn to his hometown Baltimore due to "skyrocketing rents". Nevertheless, he continued releasing music through WordSound over the years, but kept it mostly to his solo projects. (the release date is sometimes reported as late 1999). In his review for Exclaim!, Thomas Quinlan highlighted the album's atmospheric nature and its blend of exotic Spectre's instrumentals with tracks featuring guest vocalists. The Ill Saint's third compilation album, Subterranean Hitz, Vol. 3: The III School, was also released in 2000. Mike DaRonco of AllMusic thought the album featured "hard hitting beats" combined with "street smart wit", while Exclaim! Thomas Quinlan found the album "worth repeated listens", despite feeling that some of the tracks were disappointing. While working on his follow up solo album, Spectre released two albums through Belgian label Quatermass. 2002's Parts Unknown was based on previously unreleased material and was a collaborative album with the rapper Sensational. The second Quatermass album was Retrospectre (2004) compilation. Dusted magazine's Casey Rae Hunter noted the album's "captivating freshness", despite it spanning more than a decade's worth of material. Spectre's fourth album, Psychic Wars, was released in 2003. In her review for XLR8R, Selena Hsu called the album "considerably less sludgy and not as obscured by [Spectre's] trademark impenetrable haze", while Heinrich Deisl of the German magazine Skug – Journal für Musik named it the most accessible release from Spectre. Rick Anderson of AllMusic commended "more energetic beats and lively interpolations of exotic foreign musical elements", but criticized the beginning of the album as being unnecessary. AllMusic's Chris Nickson called it a "good summation of the state of global dub today from a label that stays permanently on the edge". XLR8R reviewer Daniel Siwek commended the collective for their ability to provide a diverse range of musical styles while striking a perfect balance between classic elements and a modern sound. Exclaim! David Dacks thought the album deviates from the traditional dub sound, instead "[continuing] this series with an assemblage of spine crushers and outward bound riddims". The Wire named it one of the best albums of the year. It was followed by 2008's Internal Dynasty, released digitally through WordSound, with a limited vinyl release through Monkey Tool label. Mike Lupica of Dusted magazine noted that the album "[remains] systemically disquieting, off kilter and reassuringly distanced from any current trend in hip hop". In 2010, the artist released the next album by Spectre, titled Death Before Dying. In 2012, Spectre released his ninth solo album, The True & Living. The album was funded through Kickstarter, and released both digitally and on vinyl. Laurent Fintoni, writing for Fact magazine, highlighted the album's "crisp and snappy" beats, but warned younger readers that it may sound dated. Exclaim! reviewer Thomas Quinlan called The True & Living a "dark and brooding" album, noting the consistency of Spectre's style and his improvements to it. Spectre's next project, Brand New Second Hand, was released digitally in 2014. The tenth solo album by Spectre, The Last Shall Be First, was released in 2016. It was funded through Kickstarter, and was asserted to be the final album released as Spectre.

Қисық

2000 жылы Шри-Ланкада туған-туыстарына барып қайтқанда Фернандо "Crooked" атты фильмнің сценарийін жазды. Фильм 2001 жылдың сәуір айында 25 күнде түсірілді, содан кейін сол жылдың жазы мен қысында монтаждалып, постпродакшннан өтті. Ол 2002 жылы Wordsound лейблінде саундтрек ретінде және екі дискілік DVD жинағы түрінде жарық көрді.