Кіріспе
Электрлік розетка – нөлдік күшпен орналастыру (ZIF) – IC розеткасының немесе электр жалғауышының бір түрі, ол орналастыру үшін өте аз (бірақ нақты нөлдік емес) күш талап етеді. ZIF розеткасында IC орналастырылғанға дейін, розетканың қабырғасындағы тұтқа немесе жылғыш қозғалысқа келтіріледі, бұл барлық серіппелі контактілерді ажыратып, IC-ні өте аз күшпен орналастыруға мүмкіндік береді – әдетте IC-нің өзінің салмағы жеткілікті және қосымша төмен бағытталған күш қажет емес. Содан кейін тұтқа кері жылжытылады, контактілерді жауып, IC-нің тіректерін қысып ұстауға мүмкіндік береді. ZIF розеткалары стандартты IC розеткаларынан әлдеқайда қымбат, сондай-ақ тұтқа механизміне орын бөлуге байланысты үлкен қондырғылық аумақты қажет етеді. Әдетте, олар тек қана қажет болған жағдайларда ғана қолданылады.
Zero insertion force (ZIF) is a type of IC socket or electrical connector that requires very little (but not literally zero) force for insertion. With a ZIF socket, before the IC is inserted, a lever or slider on the side of the socket is moved, pushing all the sprung contacts apart so that the IC can be inserted with very little force generally the weight of the IC itself is sufficient and no external downward force is required. The lever is then moved back, allowing the contacts to close and grip the pins of the IC. ZIF sockets are much more expensive than standard IC sockets and also tend to take up a larger board area due to the space taken up by the lever mechanism. Typically, they are only used when there is a good reason to do so.
Дизайн
Қалыпты интегралды схема (IC) ұясы IC-ді серіппелі контактілерге итеруді қажет етеді, содан кейін олар үйкеліс арқылы бекітеді. Жүздеген қосылысы бар IC үшін, жалпы енгізу күші өте жоғары болуы мүмкін (жүздеген Ньютон). Электроника индустриясының қалған бөлігі көбінесе ұяларды (кез келген түрде) қолданудан бас тартып, оның орнына тікелей тақтайшаға лездеуленген беттік монтаж компоненттерін пайдалануға көшті. Кішкентай ZIF ұялары әдетте чиптерді сынау және бағдарламалау құралдарында қолданылады, мысалы EEPROM, микроконтроллерлер және т.б. бағдарламалау және сынау кезінде.
Универсалды сынақ тұйықшалары
Стандартты DIP корпустарының ені әртүрлі болады (тіректер ортасынан өлшенеді), ең көп таралғандары 0,3 дюйм (7,62 мм) және 0,6 дюйм (15,24 мм). Бағдарламалаушылар және осы сияқты құрылғыларды жобалау үшін, кең ауқымдағы құрылғыларды қолдайтын әмбебап сынақ ұялары жасалады. Олардың кең ойықтары бар, оларға әртүрлі ендегі құрылғыларды орнатуға мүмкіндік береді.
Шарлы тор массивінің тұйық тұстары
ZIF ұяларын, әсіресе әзірлеу кезінде шарлы тор массивті микросхемалар үшін қолдануға болады. Мұндай ұялар көбінесе сенімсіз болады, барлық қосымша шарларын (solder balls) ұстай алмайды. BGA ұясының тағы бір түрі, енгізуге күш қажет емес, бірақ дәстүрлі мағынадағы "ZIF ұясы" емес, шарлардың астынан итеріп тұру үшін серіппелі штифттерді пайдалану арқылы жақсы жұмыс істейді.
ZIF сым-тақта қосылғыштары
ZIF сым-тақта қосылғыштары электрондық жабдықтың ішіндегі баспалы схема тақталарына сымдарды қосу үшін қолданылады. Мысалы, ноутбуктердегі LCD экраны мен аналық плата арасындағы кабельді қарастыруға болады. Көбінесе ленталық кабель түрінде болатын сымдар алдын ала сызылып, олардың ұштары қосылғыштың ішіне салынады. Содан кейін қосылғыштың екі жылжымалы бөлігі біріктіріледі, бұл сымдарды қысып ұстауға мүмкіндік береді. Бұл жүйенің ең маңызды артықшылығы – сымдардың ұштарына қосылатын бөлікті орнату қажет болмайды, демек, миниатюралық жабдықта орын мен шығындар үнемделеді. Иілгіш жалпақ кабельге қараңыз.
Қатты дискілер
ZIF таспалық қосылымдар Параллельді ATA және Сериялық ATA дискілерін қосу үшін қолданылады (көбінесе 1,8 дюймдік форматтағы дискілер). ZIF стиліндегі жалғауыштары бар PATA қатты дискілері негізінен өте портативті ноутбуктерді жасауда қолданылды. Кейіннен олар қолданудан шығарылды, себебі SATA-да әдепкі бойынша салыстырмалы түрде кішкентай форматтағы жалғауыш бар. Ең кішкентай форматтар қажет болған жағдайда Mini SATA (mSATA) қолданылуы мүмкін. Ішкі жағынан барлық дерлік қатты дискілер өздерінің басу тақтасын пластинка моторына қосу үшін ZIF таспасын пайдаланады. ZIF таспалық қосылымдар iPod портативті медиа плеерлерін жасауда кеңінен қолданылады, ғана емес қатты дискілер үшін, сонымен қатар басқа қосылымдар үшін де, негізгі схемалық тақшадан. 1,8 дюймдік PATA дискілерінде ZIF коннекторларының үш түрі бар екені белгілі: ZIF 24, ZIF 40 және ZIF 50, тиісінше 24, 40 және 50 контактіге ие.