Кіріспе

Валониядағы муниципалитет, Бельгия.

Хюи (ɥi немесе wi; Hoei, ;) – Бельгияның Льеж провинциясында орналасқан Валониядағы қала және муниципалитет. Хюи Маас өзенінің бойында, шағын Хойу өзенінің құйылатын жерінде жатыр. Ол Валонияның бұрынғы өнеркәсіптік тірегі болған, валлон халқының мекені – Sillon industriel аймағында орналасқан. Муниципалитет мына аудандардан тұрады: Бен-Ахин, Хюи, Нёвиль-су-Хюи және Тианж.

Тарих

Алғашқы ауыл Меза өзенінің оң жағалауында орналасқан ертедегі римдік каструм – бекіністің төңірегінде пайда болды. Ауылды 6-шы ғасырда Тонгерен епископы Святой Домициан дінге баулыды, ал қала 7-ші ғасырға жататын өсиетте алғаш рет аталған (Хойус викус деп, Hoyoux өзенінің атымен). Ерте орта ғасырларда Хюй Меза өзеніндегі ең гүлденген қалалардың бірі болды, экономикасы негізінен металлургияға, сондай-ақ тері өңдеу, мүсін жасау, ағаш өңдеу және шарап жасауға негізделген. 10-шы ғасырда Хюй графтыққа дейін көтерілді, бірақ көп ұзамай Лиеж князь-епископтығының құрамына кірді, оның тарихын сегіз ғасырдан астам уақыт бойы бөлісті. Хюй 1066 жылы қала мәртебесін растаған Альп тауларының солтүстігіндегі тарихи тұңғыш жарғыны алды. Осы шақта Петр Ермектік жергілікті халыққа үгіт айтып, оларды Бірінші крест жорығына қатысуға көндірді, өйткені ол бұрын 1096 жылы халық крест жорығына және Рейн аймағындағы қырғынға қатысқан еді. 13-шы және 14-шы ғасырларда мата өндірісінің арқасында экономика өркендеді. Қаланың ортасындағы төбедегі қамал соғыс кезінде пайдаланылып, тиісінше нығайтылды. 15-шы ғасырға қарай ол қаланың символына айналды. Бірақ, келесі екі ғасырда қаланың жағдайы біртіндеп нашарлады, бұл негізінен Меза өзеніндегі стратегиялық маңыздылығына байланысты болды. 17-шы ғасырдың соңында XIV Людовиктің соғыстары қалаға көп рет шабуыл жасалып, қиратуға ұшырады, сондықтан 1715 жылы халқы өздерінің азаптарының себебі болған қамалды бұзып тастады. 1818 жылы голландтар қаланың үстіндегі стратегиялық маңызды жерде жаңа бекініс салды. 19-шы ғасыр қағаз және басқа да өнеркәсіптердің негізінде салыстырмалы түрде гүлденген кезең болды. 20-шы ғасырда ауыр өнеркәсіптің құлдырауы Валлонияның басқа аймақтарындағыдай осы жерде де сезілді. Бүгінде қала қайтадан гүлденуде, оның бір бөлігі қалайы өнімдері мен туризм есебінен. 1970 жылы жақын жерде Тиханг ядролық электр станциясы салынды.

Фольклорлық

Әр жеті жыл сайын 1656 жылы аяқталған құрғақшылықты еске алу мақсатында "жеті жылдық той" деп аталатын діни процессия өтеді. Соңғы процессия 2019 жылдың 15 тамызында болды.

Велоспорт

Хьюйде La Flèche Wallonne (ағылшын тілінде: Walloon Arrow; голланд тілінде: Waalse Pijl) веложарысының финиші орналасқан, бұл сәуір айының ортасында аптаның ортасында өткізілетін маңызды бір күндік жарыс. Жарыс Хьюй қабырғасының (Mur de Huy) шыңында басталып, аяқталады. Бұл шамамен 1 километрлік көтеріліс, орташа еңісі 10%, ал кейбір бөліктері 20%-ға жетеді. Хуй қаласы Тур де Франс жарысында төрт рет пайдаланылды: 1995, 2001, 2006 және 2015 жылдары.

Танымал мәдениетте

Хью 2014 жылы BBC телеарнасының «Жоғалған» атты драмалық сериалының бірінші маусымын түсіру үшін пайдаланылды.