Spacelab: Ғарыш станциясы, ESA әзірлеген, Space Shuttle-дағы эксперименттер үшін қолданылған. Микрогравитацияда ғылыми зерттеулер жүргізуге мүмкіндік берді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Spacelab – Еуропалық ғарыш агенттігі (ЕКА) әзірлеген және Space Shuttle ұшқан кейбір ғарыш сапарларында пайдаланылған уақытша, қайта пайдалануға болатын зертхана. Spacelab – Space Shuttle зертханасы.
Temporary, reusable laboratory aboard the Space Shuttle
the Space Shuttle laboratory
Spacelab зертханасы бірнеше құралымдардан тұрды, оның ішінде қысымды модуль, қысымсыз тасымалдаушы және Space Shuttle-дың жүк бөлімінде орналасқан басқа да қатысты аппараттар бар. Құралымдар әр ғарыш сапарының қажеттіліктеріне сәйкес әртүрлі конфигурацияларда жинастырылды. Spacelab құралымдары шамамен 32 Space Shuttle миссиясында ұшты, аппараттық жабдық пен миссиялардың тізіміне байланысты бұл сан өзгеруі мүмкін. Spacelab ғалымдарға геоцентрлік орбитада микрогравитация жағдайында эксперименттер жүргізуге мүмкіндік берді. Spacelab-қа қатысты түрлі аппараттар болғандықтан, Spacelab бағдарламасының негізгі миссияларын – Еуропалық ғалымдар Spacelab тұрғын модулінде миссияларды орындаған, басқа Spacelab аппараттық эксперименттерін жүргізген миссиялар мен Spacelab аппараттық құрамының кейбір бөліктерін пайдаланған басқа Space Transportation System (STS) миссияларын ажыратуға болады. Spacelab миссияларының санында айырмашылықтар бар, себебі Spacelab миссияларының түрлері әртүрлі болды және әр миссияда қолданылған Spacelab жабдықтарының мөлшері мен сипаты да әртүрлі болды. 1983-1998 жылдар аралығында кем дегенде 22 ірі Spacelab миссиясы өткізілді, ал Spacelab жабдықтары басқа да бірқатар миссияларда қолданылды, оның ішінде Spacelab палитралары 2008 жылға дейін ұшырылды.
Spacelab was a reusable laboratory developed by European Space Agency (ESA) and used on certain spaceflights flown by the Space Shuttle. The laboratory comprised multiple components, including a pressurized module, an unpressurized carrier, and other related hardware housed in the Shuttle's cargo bay. The components were arranged in various configurations to meet the needs of each spaceflight. Spacelab components flew on a total of about 32 Shuttle missions, depending on how such hardware and missions are tabulated. Spacelab allowed scientists to perform experiments in microgravity in geocentric orbit. There was a variety of Spacelab associated hardware, so a distinction can be made between the major Spacelab program missions with European scientists running missions in the Spacelab habitable module, missions running other Spacelab hardware experiments, and other Space Transportation System (STS) missions that used some component of Spacelab hardware. There is some variation in counts of Spacelab missions, in part because there were different types of Spacelab missions with a large range in the amount of Spacelab hardware flown and the nature of each mission. There were at least 22 major Spacelab missions between 1983 and 1998, and Spacelab hardware was used on a number other missions, with some of the Spacelab pallets being flown as late as 2008.
Құралымдары
Зертханалық модульден басқа, толық жиынтыққа British Aerospace (BAe) компаниясы құрастырған вакуумдегі эксперименттер үшін бес сыртқы паллет және паллеттік ұшу конфигурациясы үшін қажетті кіші жүйелер орналасқан қысымды "Иглоу" кірді. Қажет болған жағдайда, сегіз ұшу конфигурациясы құрастырылуы мүмкін еді. Жүйенің ерекшеліктерінің ішінде бастапқы ғарыш кемесінің ұшыру айналымына сәйкес екі апталық айналыс уақыты және ұшаққа тиеу үшін (жерде тасымалдау) оралып-жабылатын жүйе болды. Spacelab әртүрлі алмастырылатын компоненттерден тұрады, олардың ең бастысы – ғарыш кемесінің жүк бөлімінде ұшып, Жерге қайта оралатын экипажды зертхана. Дегенмен, Spacelab сияқты миссияны жүргізу үшін қоныс алатын модульді міндетті түрде ұшырудың қажеті болмады, сондай-ақ ғарыш зерттеулерін қолдайтын әртүрлі паллеттер мен басқа да құрал-жабдықтар бар еді. Spacelab ғарыш кемесі миссиялары үшін миссияны жоспарлау кезінде тиісті модульдерді таңдау маңызды болды, мысалы, миссияға аз қоныс алатын кеңістік пен көбірек паллеттер немесе керісінше қажет болуы мүмкін еді.
In addition to the laboratory module, the complete set also included five external pallets for experiments in vacuum built by British Aerospace (BAe) and a pressurized "Igloo" containing the subsystems needed for the pallet only flight configuration operation. Eight flight configurations were qualified, though more could be assembled if needed. The system had some unique features including an intended two week turn around time (for the original Space Shuttle launch turn around time) and the roll on roll off for loading in aircraft (Earth transportation). Spacelab consisted of a variety of interchangeable components, with the major one being a crewed laboratory that could be flown in the Space Shuttle orbiter's bay and returned to Earth. However, the habitable module did not have to be flown to conduct a Spacelab type mission and there was a variety of pallets and other hardware supporting space research. The selection of appropriate modules was part of mission planning for Spacelab Shuttle missions, and for example, a mission might need less habitable space and more pallets, or vice versa.
Тұрғын модулі
Тұрғынға лайықты Spacelab зертхана модулі, ғарыш шаттлының жүк бөлімінің арт жағында цилиндр тәрізді кеңістікті құрады және туннель арқылы шаттлдің экипаж бөлімшесімен байланысты болды. Зертхананың сыртқы диаметрі 0,7 метр, ал әрбір сегментінің ұзындығы 0,7 метр болатын. Зертхана модулі, ең болмағанда, жеке қысқа модуль конфигурациясында қолданыла алатын негізгі сегменттен тұрды. Ұзын модуль конфигурациясына қосымша эксперименттік сегмент кірді. Сондай-ақ, орбиталық аппараттың артқы ұшу палубасынан Spacelab эксперименттерін жүргізуге мүмкіндік болды. Жүк бөліміндегі тұрғын модульдің орналасуына қарай екі түрлі ұзындықтағы туннельдер болды. Spacelab Pallet 2010 жылдың 5 наурызында Швейцарияның көлік мұражайына тұрақты көрсетуге берілді. «Элвис» деген лақап атымен белгілі болған Палет, 1992 жылдың 31 шілдесінен 8 тамызына дейінгі STS-46 миссиясы кезінде, ЕКА астронавты Клод Никольердің ЕКА-ның Еуропалық қайтарылатын тасымалдаушы (Eureca) ғылыми миссиясын және NASA/ASI (Италия ғарыш агенттігі) тіркелген спутниктік жүйесін (TSS-1) орналастыру үшін «Atlantis» ғарыш кемесінде болғанда қолданылды. Палет TSS-1 жүгін шаттлдің жүк бөліміне жеткізді. Тағы бір Spacelab палеті Вашингтондағы АҚШ Ұлттық әуе және ғарыш мұражайында қойылған. Барлығы он ғарышқа ұшқан Spacelab палеті болды.
The habitable Spacelab laboratory module comprised a cylindrical environment in the rear of the Space Shuttle orbiter payload bay, connected to the orbiter crew compartment by a tunnel. The laboratory had an outer diameter of , and each segment a length of The laboratory module consisted at minimum of a core segment, which could be used alone in a short module configuration. The long module configuration included an additional experiment segment. It was also possible to operate Spacelab experiments from the orbiter's aft flight deck. There were two different length tunnels depending on the location of the habitable module in the payload bay. A Spacelab Pallet was transferred to the Swiss Museum of Transport for permanent display on 5 March 2010. The Pallet, nicknamed Elvis, was used during the eight day STS 46 mission, 31 July – 8 August 1992, when ESA astronaut Claude Nicollier was on board Space Shuttle Atlantis to deploy ESA's European Retrievable Carrier (Eureca) scientific mission and the joint NASA/ASI (Italian Space Agency) Tethered Satellite System (TSS 1). The Pallet carried TSS 1 in the Shuttle's cargo bay. Another Spacelab Pallet is on display at the U. S. National Air and Space Museum in Washington, D. C. There was a total of ten space flown Spacelab pallets.
Игло
Ғарыш модулі ұшпаған, бірақ паллеттер ұшқан ғарыш сапарларында Igloo деп аталатын қысымды цилиндр Spacelab жабдықтарын жұмыс істеуге қажетті жүйелерді тасымалдады. Igloo биік болды, диаметрі [мәлімет жоқ] және салмағы [мәлімет жоқ] құрады. Igloo екі данасы Бельгияның SABCA компаниясымен жасалды, және екеуі де ғарыш сапарларында қолданылды.
On spaceflights where a habitable module was not flown, but pallets were flown, a pressurized cylinder known as the Igloo carried the subsystems needed to operate the Spacelab equipment. The Igloo was tall, had a diameter of , and weighed Two Igloo units were manufactured, both by Belgium company SABCA, and both were used on spaceflights.
Құралдарды көрсету жүйесі
IPS телескоптарды, камераларды немесе басқа да құралдарды бағыттауға мүмкіндік беретін, карданды механизммен жабдықталған бағыттау құрылғысы болды. IPS 1985 және 1995 жылдар аралығында үш Space Shuttle миссиясында қолданылды. IPS ғарыш кемесінің жүк бөлімінде орнатылып, 3 осьті бағыттауды қамтамасыз ететін. IPS жүк бөліміндегі сыртқы кеңістікке ашық платформаға бекітілді. Астро 2, әзірге STS 67 деп белгіленген, 1995 жылы ұшырылды.
The IPS was a gimbaled pointing device, capable of aiming telescopes, cameras, or other instruments. IPS was used on three different Space Shuttle missions between 1985 and 1995. IPS would be mounted inside the payload bay of the Space Shuttle Orbiter, and could provide gimbaled 3 axis pointing. The IPS was mounted on a pallet exposed to outer space in the payload bay. Astro 2, a. k. a. STS 67 launched in 1995
Spacelab 2 миссиясы инфрақызыл телескопты (IRT) ұшырды, ол гелиймен салқындатылған, апертурасы бар инфрақызыл телескоп болатын және 1,7-ден 118 мкм-ға дейінгі толқын ұзындығындағы жарықты бақылап зерттеді. IRT галактикалық жазықтықтың 60 пайызынан инфрақызыл деректер жинады.
The Spacelab 2 mission flew the Infrared Telescope (IRT), which was a aperture helium cooled infrared telescope, observing light between wavelengths of 1.7 to 118 μm. IRT collected infrared data on 60% of the galactic plane.
Жобалардың тоқтатылуы
Spacelab 4, Spacelab 5 және жоспарланған басқа да Spacelab миссиялары Шаттлдың дайындығының кешігуі мен «Челленджер» апаты салдарынан жойылды.
Spacelab 4, Spacelab 5, and other planned Spacelab missions were cancelled due to the late development of the Shuttle and the Challenger disaster.
Мұра
Spacelab мұрасы MPLM және одан туындаған жүйелер арқылы жалғасуда. Бұл жүйелердің қатарында Халықаралық ғарыш станциясына жүк жеткізуге қолданылатын ATV және Cygnus ғарыш кемелері, сондай-ақ Халықаралық ғарыш станциясының Колумб, Гармония және Тыныштық модульдері бар. Spacelab 2 миссиясы 1985 жылы галактикалық жазықтықтың 60 пайызын инфрақызыл сәулелер арқылы зерттеді. Spacelab – еуропалық достарымыздың шамамен бір миллиард долларлық үлкен инвестициясы. Бірақ оның аяқталуы одан да маңызды бір нәрсені көрсетеді: ESA үкіметтерінен, университеттерінен және индустриясынан құралған, қажырлы, адал және дарынды команданың берілгендігін, олар он жыл бойы осы жобаны аяқтауға ұмтылды. Сіздердің табандылықтарыңызға қызығамыз және жетістіктеріңізбен шын жүректен құттықтаймыз. | NASA басшысы, 1982 жыл.
The legacy of Spacelab lives on in the form of the MPLMs and the systems derived from it. These systems include the ATV and Cygnus spacecraft used to transfer payloads to the International Space Station, and the Columbus, Harmony and Tranquility modules of the International Space Station. The Spacelab 2 mission surveyed 60% of the galactic plane in infrared in 1985. Spacelab represents a major investment on the order of one billion dollars from our European friends. But its completion marks something equally important: The commitment of a dogged, dedicated, and talented team drawn from ESA Governments, universities, and industries who stuck with it for a decade and saw the project through. We are proud of your perseverance and congratulate you on your success.|NASA Administrator, 1982