Гранада: Британдық медиа компаниясының тарихы

Кіріспе

Бұрынғы британдық бұқаралық ақпарат құралдары компаниясы

Granada plc (бұрын Granada Ltd, Granada Group plc және Granada Media plc деп аталатын) 1954 жылдан 2004 жылға дейін Манчестердегі Granada Television телеарнасының бас компаниясы ретінде белгілі болған британдық конгломерат. Компания 2004 жылы Carlton Communications компаниясын корпоративтік түрде сатып алуға келісім берді, содан кейін Granada plc 2004 жылғы 2 ақпанда ITV plc болып өзгерді. Бұл компания бір кезде FTSE 100 индексінің құрамына кірген.

Медиа бизнесі

Гранаданың бастауы Сидни Бернштейннің 1930 жылы Доверде құрылған Granada Theatres Ltd кинокомпаниясында жатыр. Компания 1934 жылы Granada Ltd ретінде тіркелді, ал Granada Theatres Ltd еншілес компанияға айналды. Гранада 1935 жылдан бері Лондон қор биржасында әр түрлі форматта тіркеуде. Гранада 1960 жылдары баспа бизнесіне қадам басты: Dell Publishing (АҚШ) баспасынан Mayflower Books кітаптарын сатып алды, сондай-ақ 1968 жылға дейін Panther Books (соның ішінде 1966 жылы Сонни Мехта құрған Paladin Books) баспаларын сатып алды. Бұл баспалар редакциялық тұрғыдан дербес басқарыла берді. Сонымен қатар, 1972 жылы Руперт Харт Дэвис пен MacGibbon and Kee баспаларын біріктіріп, Hart Davis, MacGibbon құрды. Көбінесе әр түрлі баспа компаниялары Granada Publishing болып біріктірілді. 1983 жылы William Collins, Sons Granada Publishing компаниясын сатып алып, редакциялық кеңсесінің мекенжайымен Grafton Books деп атады. 1980 жылдары Гранада британдық спутниктік теледидар компаниясының құрамына кірді. Бұл арна 1990 жылдың наурызында эфирге шықты, бірақ 1990 жылдың қарашасында Sky Television арнасымен бірігіп, British Sky Broadcasting (BSkyB) құрды, онда Гранада біраз уақытқа аз үлеске ие болды. 1991 жылы Granada Theatres Ltd компаниясы Bass компаниясына сатылды. 1994 жылы Гранада Лондон Weekend Television телеарнасын сатып алды, ал бір жылдан кейін Yorkshire Tyne Tees Television plc компаниясын иеленді. 1998 жылдың наурыз айында Гранада үйге арналған бейне бөлімін ашу жоспарларын жариялады және қыркүйек айында Granada Video-ны іске қосу үшін Video Collection International компаниясымен бес жылдық келісімге келді. Гранада сондай-ақ Carlton Communications және BSkyB компанияларымен бірлесіп, Ұлыбританияның цифрлық эфирлік теледидары лицензиясының бірін алуға үміткер болды. Олар лицензияны жеңіп алды, бірақ бәсекелестік себептерімен BSkyB компаниясы ONdigital компаниясынан шеттетілді. Бұл арна 1998 жылы эфирге шықты, 2001 жылы ITV Digital деп қайта аталды, содан кейін 2002 жылы жабылуға дейін ерікті түрде таратылды. 2000 жылы Гранада Capital Radio plc компаниясынан United News & Media телеарнасының мүдделерін, атап айтқанда Meridian Broadcasting және Anglia Television арналарын сатып алды.

Granada has its origins in Sidney Bernstein's Granada Theatres Ltd, a cinema company founded in Dover in 1930. The company was incorporated as Granada Ltd in 1934, with Granada Theatres Ltd turned into a subsidiary. Granada has been listed on the London Stock Exchange in one form or another since 1935. Granada entered the publishing business in the 1960s: it bought Mayflower Books from their founding U. S. publisher, Dell Publishing, and Panther Books (including Paladin Books, founded 1966 by Sonny Mehta) by 1968, which imprints continued to be run separately editorially, and added Rupert Hart Davis and MacGibbon and Kee which it combined to form Hart Davis, MacGibbon in 1972. Eventually the various publishing companies were combined as Granada Publishing. William Collins, Sons acquired Granada Publishing in 1983, renaming it Grafton Books after the editorial offices' address. During the 1980s, Granada became involved in the British Satellite Broadcasting satellite television company. This went on air in March 1990, but merged with Sky Television in November 1990 to form British Sky Broadcasting (BSkyB), in which Granada had a minority shareholding for some time. In 1991, Granada Theatres Ltd was sold to Bass. In 1994, Granada acquired London Weekend Television. which a year later acquired Yorkshire Tyne Tees Television plc. In March 1998, Granada announced their plans to launch a home video unit, eventually signing a five year deal with Video Collection International to launch Granada Video in September. Granada also bid together with Carlton Communications and BSkyB for one of the UK digital terrestrial television licences. They won the licence, though BSkyB was excluded from the company, ONdigital, on competition grounds. It went on air in 1998, was rebranded to ITV Digital in 2001, then entered voluntary liquidation before closing in 2002. In 2000, Granada purchased United News & Media's television interests, namely Meridian Broadcasting and Anglia Television; from Capital Radio plc.

Қызыл жебе (кейінгі Гранада) телеарнасы

2000 жылға дейін Ұлыбританияда, Канадада және АҚШ-та Granada TV Rental деп аталатын кең таралған сауда желісі болды. Ұлыбританиядағы бас кеңсе бастапқыда Манчестерде орналасқан. Компания Red Arrow TV Rental ретінде құрылды, оның логотипі ретінде Гранаданың солтүстікке бағытталған жебесінің қызыл түсті нұсқасы пайдаланылды. Бұл үй развлегісі жабдықтарын жалға беру желісі болды, Radio Rentals және Rediffusion сияқты. 1950 жылдардың соңынан бастап, 1960 және 70-жылдар бойы бизнестің негізгі бағыты теледидарларды жалға беру болды; сол кезде теледидар қабылдағыштарын сатып алу қымбатқа түсетін және олар көбінесе сенімсіз болатын. 1978 жылы компания өзінің қызметін жеке бейнежазба құрылғыларын (VCR) жалға беру нарығына кеңейтті. Бұл жаңа үй шаруашылығына қажетті затты да сатып алу қымбат болды: мысалы, JVC HR 3300 VHS жазғышы 1978 жылы 680 фунт стерлинг тұрды, ал 1978 жылғы 680,0 фунт стерлинг қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең. 1980 жылдары спутниктік теледидарды қабылдау жабдықтарын жалға беру компанияға азайып бара жатқан кірісін толықтыруға тағы бір мүмкіндік берді. Электрондық өнімдердің бағасы төмендеп, сенімділігі арта келе, тұтынушылардың мінез-құлқы электр тауарын жалға алудан сатып алуға қарай өзгерді. Жалға алудан бас тарту осы және басқа да желілердің құлдырауына себеп болды. Granada компаниясы Telefusion (Блэкпулде орналасқан жалға беру компаниясы) және DVR компанияларын сатып алды. Кейіннен ол Робинсон Ренталспен бірікті, Гранаданың кеңсесін Манчестердегі Шарстон жолынан Бедфордтағы Амптилл жолындағы Робинсон ғимаратына көшірді. Сол кездегі екі негізгі ойыншы Granada TV Rental (GTVR) және Radio Rentals болды. Екеуі де бизнестің төмендеуіне ұшырады және 2000 жылы Boxclever компаниясын құру үшін бірікті. Red Arrow – Сидни мен Алекс Бернштейннің Granada Group-ы іске қосқан тәжірибелік компаниялардың бірі болды және Гранада Кинотеатрлары мен Гранада Телевизиясынан басқа, ең табыстысы болды. Басқаларына компанияларға жасанды өсімдіктер мен гүлдерді жалға берумен айналысатын Green Arrow және кеңсе жиһаздары мен жабдықтарын жалға берумен айналысатын Black Arrow кірді. Бұл компания сатылып кетті және осы сияқты атаумен басқа кез келген кәсіпорынмен байланысы жоқ.

Until 2000, there was a widespread high street chain called Granada TV Rental in the UK, Canada and in the US. The UK headquarters were originally in Manchester. The company started life as Red Arrow TV Rental, using a red version of Granada's north pointing arrow as its logo. This was a home entertainment equipment rental chain, similar to Radio Rentals and Rediffusion. The mainstay of the business from the late 1950s, and through the 1960s and 70s, was television set rental; during this period television receivers were expensive to purchase and were often unreliable. In 1978 the company expanded its operations into the domestic videocassette recorder (VCR) rental market. This new household item was also a high cost purchase: for example, a JVC HR 3300 VHS recorder cost £680 in 1978, 680.0 in 1978 is equivalent to about <calculated amount> in recent years. In the 1980s, the rental of satellite TV reception equipment became another opportunity for the company to supplement its declining income. As electronic product prices fell and their reliability improved, consumer behaviour changed from renting to buying electrical goods. This drift away from rental eventually resulted in the decline of this chain and others. Granada purchased Telefusion (a Blackpool based rental company) and DVR. It went on to merge with Robinson Rentals, moving the Granada base from Sharston Road, Manchester, to the Robinson building on Ampthill Road, Bedford. The two main players at this time were Granada TV Rental (GTVR) and Radio Rentals. Both were experiencing a decline in business and in 2000 they merged to form Boxclever. Red Arrow was one of a number of experimental companies launched by Sidney and Alex Bernstein's Granada Group and was, apart from Granada Cinemas and Granada Television, by far the most successful. Others included Green Arrow – artificial plant and flower leasing to companies – and Black Arrow – office furniture and equipment leasing. This company was disposed of and has no connection with any other venture of a similar name.

Қамтамасыз ету қызметі

БАҚ-тан басқа, Гранаданың тағы бір маңызды күші – қосымша қызмет көрсету бизнесі болды. Ол 1964 жылы алғашқы тас жол сервистік аймағын ашты және Ұлыбритания тас жол желісі бойында сервистік аймақтар желісін құрды. Гранада – тас жол сервистік станцияларын басқаруда сәнді тамақтанудан бас тартып, қарапайым, бірақ жылдам қызмет ұсынған алғашқы британдық оператор болды. Көп ұзамай басқа операторлар да осы идеяны қабылдады. Гранаданың қонақжайлылық бөлімі 1990 жылдары Джерри Робинсонның компания төрағасы болған кезеңде ең жақсы дамыды. Бір кезде компания тас жол сервистік аймақтарының 75%-ына иелік етіп, оларды басқарды. Ол қосымша қызмет көрсету саласын кеңейтті, оның ішінде 1996 жылы Forte Group-ты сатып алды. Бұл бәсекелес оператор Welcome Break (кейіннен реттеулерге байланысты сатылды), тас жол бойындағы Little Chef және Happy Eater желілері, сондай-ақ Forte-қа қарасты қонақ үйлер (Travelodge және Le Méridien) кірді. 2000 жылдың шілдесінде Granada, Compass Group plc компаниясымен бірігіп, Granada Compass plc құрды, бұл Гранаданың медиа және қосымша қызмет көрсету салаларын бөлу стратегиясының бір бөлігі болды. 2001 жылдың басында бөлініс орын алып, медиа бизнесі Granada Ltd. болып құрылды. Тас жол сервистік станциялары жақын арада Moto деп қайта аталды.

Карлтонмен бірігу

2002 жылы Карлтон мен Гранаданың бірігуінің қашан болатыны туралы, бола ма деген сұрақтар тоқтатылып, болжамдар айтыла бастады. 2003 жылы екі компания бірігуге келісті, сонда Гранада акционерлері жаңа компанияның үштен екі бөлігіне ие болды. Жаңа компанияның, шын мәнінде Гранаданың Карлтонды сатып алуы екені, жаңа компанияның – ITV plc-нің бірінші жылдық есебінде мойындалды. Бұл есеп компанияны есеп беру мақсатында Гранада plc-нің жалғасы ретінде қарастырды (Карлтонмен бірігу сатып алу болып есептелді). Гранада атауы ITV Солтүстік-Батыс аймағының ресми атауы ретінде және оның эфирдегі аймақтық жаңалықтар бағдарламасы – Granada Reports ретінде сақталды. Сондай-ақ, ол 2009 жылы ITV Studios брендімен ауыстырылғанға дейін, Ұлыбританиядағы ITV бренді емес арналарда ITV компанияларының өнімдерін таңбалау үшін қолданылды.

Операциялар

Carlton Communications компаниясымен бірігу кезінде Granada негізінен теледидар бизнесімен айналысты. Ол ITV-ның жеті компаниясына ие болды – Granada Television, London Weekend Television, Yorkshire Television, Tyne Tees Television, Meridian Broadcasting, Anglia Television және Border Television. Сондай-ақ, ол ITV Digital Channels Ltd төлемді телеарналар бизнесіне ие болды, ол сол кезде екі арнаны ұсынды: Men and Motors және Granada Plus. Кейін ITV plc GSB-ді толық бақылауға алып, ITV3 арнасының пайдасына Plus архивтік арнасын жапты. Гранада ITV2 және ITV News Channel-дің 50% акцияларына, сондай-ақ Independent Television News-тің 20% акцияларына ие болды. Ол Ирландияның TV3 телеарнасының 45% үлесіне де иелік етті. Чарльз Аллен 2004 жылдың 2 ақпанына дейін Гранаданың бас директоры болды, содан кейін ол жаңа құрылған ITV plc-тің бас директоры болды және 2006 жылдың 1 қазанына дейін осы лауазымды сақтап қалды.