Кіріспе
Карталар жинағын дилерден басқа біреудің бөлу процедурасы. Покердегі "кесу картасы". Карта ойындарында карталарды кесу (сондай-ақ "жинақты кесу" немесе "қолды кесу") – жинақты екі бөлікке бөлу, жоғарғы бөлігін көтеріп, қалған бөлігінің қасына төмен қаратып қою; содан кейін төменгі бөлігін оның үстіне қою. Бұл әдетте карталар жақсылап араластырылғаннан кейін жасалады және процедура ойыншыларға карталар таралғанға дейін қолданылады. Мұның мақсаты – алдау мүмкіндігін азайту, мысалы, жоғарғы немесе төменгі картаны білу арқылы. Карталарды кесу – карта үстеліндегі орын ретін, серіктестіктерді немесе бірінші дилерді анықтаудың әдеттегі тәсілі.
the "cut card" in poker
In card games, to cut the cards (also "cut the deck" or "cut the pack") is to split the deck into two packets by lifting one packet from the top and placing it face down beside the remainder; before placing the lower packet on top of it. This is typically done after the cards have already been shuffled, and the procedure is used just prior to the cards being dealt to the players. The aim of this is to reduce the possibility of cheating, for example, by knowing the top or bottom card. Cutting the cards is also a common way of determining the seating order at a card table, the partnerships or the first dealer.
Мақсаты
Кесу амалы негізінен біреудің карталардың ретін өңдеу арқылы алдап алу мүмкіндігін азайту тәсілі болып табылады. Дилер (немесе егер ол дилер болмаса, карта шайқаушы) алдау ниеті болмаса да, кесу күдік тудырмауға көмектеседі, сондықтан көптеген ережелер оны міндетті етеді. Кейбір ойыншылар кесуді сәттілік әкелетін амал деп санайды. Парлеттің сөзінше, кесудің мақсаты – төменгі картаның жасырын болуын қамтамасыз ету. Екінші мақсат – ойын басталмас бұрын барлық ойыншылардың картаны кесіп, орын тебу, серіктестік құру және бірінші дилерді анықтау сияқты мәселелерді шешу үшін лотерея өткізу.
Тарих
Дэвид Парлетттің айтуынша, 20-ғасырға дейін ең төмен картаны тіліп алған ойыншы бірінші болып беретін. Сонымен қатар, тек тілу үшін және ойындағы дәрежесіне қарамастан, карталар сол кездегі табиғи ретімен тілінетін, яғни, туз төмен, былай: Джокер–Туз–2–3–4–5–6–7–8–9–10–Валет–Дама–Паша.
Процедура
Карталар араластырылғаннан кейін дилер карталарды төмен қарай қаратып, кесуді жасауға тағайындалған ойыншының жанына қояды. Бұл әдетте дилердің оң жағындағы ойыншы, сағат тілі бойынша ойналатын ойындарда, ал сағат тіліне қарсы ойналатын ойындарда – сол жағындағы ойыншы. Кесуші палубаның үстінен бір-біріне тігізілген карталардың бөлігін алып, оны дилерден алысқа, үстелге төмен қарай қояды; дилер палубаның бастапқы төменгі бөлігін алып, оны жаңадан жылжытылған карталардың үстіне қойып кесуді аяқтайды. Тағы бір кең таралған процедура – кесуді жүзеге асырған адам кесудің үстіңгі бөлігін дилерге жақындатады, өйткені палуба бастапқыда кесушіге жақын қойылған болатын. Кесу аяқталғаннан кейін дилер палубаны алып, түзеп немесе «төртбұрыштайды» және карталарды таратады. Процедуралық ережелер немесе әдеп кім кесуді жасайды, үстінен кесуге болатын ең аз немесе ең көп карта саны, дилер ме, кесуші ме карталарды қайта жинайды, кесу картасы қолданыла ма және кесу міндетті ме деген мәселелерде әртүрлі болуы мүмкін. Кейбір ойындарда кесуші кесуден бас тартуы мүмкін; әдетте, соққымен, яғни палубаның үстіне немесе үстелге жұдырықпен соғу арқылы. Кейбір ойындарда дилер әр ойыншыға жеке-жеке немесе топтап емес, бірден бүкіл қолды таратады. Басқа ойындарда кесуші дилердің карталарды қалай таратуын анықтай алады.
Етіктік
Бейресми карта ойындары кезінде дилерден кесуді ұсыну міндетті емес, тіпті ұсынылса да, белгіленген ойыншы сұраныстан бас тарта алады. Керісінше, кез келген ойыншы карталар таралмай тұрып, оларды кесуді тікелей сұрауы мүмкін. Егер ойыншы кесуді сұраса, дилер оны қабылдануы керек. Ойыншылардың өзі тарататын ресми жағдайларда, мысалы казинода немесе турнирде, колоданы кесу ұсынысы міндетті, ал белгіленген ойыншы кесуді, әдетте, кесу картасын (қалыпты картадай пластик карта, көбінесе бір түсті) колодаға енгізу арқылы жасауы керек; содан кейін дилер колоданың сол жерін нақты кеседі. Дилер ойыншы болмаған жағдайда (мысалы, казино қызметкері), кесу міндетті және оны әдетте дилер жасайды. Бұл жағдайда колода аталған кесу картасына дейін кесіледі, сосын кесу аяқталады, бұл ойыншылардың колоданың төменгі картасын көруіне жол бермейді. Сонымен қатар, колоданың ортасынан да бір бөлігі алынуы мүмкін. Бұл "Скарн кесуі" деп аталады, бірақ кейбір жағдайларда мұндай әрекет дұрыс емес немесе ережеге қайшы деп есептеледі. Тек бірнеше картаны алу, мысалы жоғарғы картаны ғана алу, төменгінен бірнеше картаны алу немесе төменгі картадан басқа барлық картаны кесу ретінде алу, көбінесе ереже бойынша қабылданады. Басқа ережелерде кесу кезінде кем дегенде үш карта алу немесе қалдыру керек делінуі мүмкін. Кейде үш кесуге дейін рұқсат етіледі. Колоданың кемінде бірден бес бөлігін кесу орынды деп саналады. Қате кесу мүмкіндігін азайту үшін кесу әрқашан бір қолмен аяқталуы керек.
Жеребе тарту
Карталар ойын басталғанға дейін барлық ойыншылар колоданы кесіп, осы арқылы жеребе тарту рәсімі ретінде қолданылуы мүмкін, мысалы, карта үстелінің айналасындағы орын ретін, ойын ішіндегі серіктестіктерді және кім бірінші тарататынын анықтау үшін. Әр ойыншы кесетін алдында карталар қайтадан шайқалады. Процедуралар әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан олар туралы бұрыннан келісіп алу керек. Мысалы, серіктестікті анықтау үшін ойыншылар ең жоғары екі картаны кескендер бірге ойнаса, ең төменгі екі картаны кескендер екінші команданы құрайды деп алдын ала келісе алады. Бірінші дилер әдетте ең жоғары немесе ең төменгі картаны тартып алатын адам болады. Кесудің орнына, шайқалған колоданы үстелге сырт бетімен төмен қаратып жаюға болады. Ойыншылар содан кейін кездейсоқ карта тартады.
Скарнның кесуі
Скарнның кесу әдісін Джон Скарн Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери қызметшілерді адал емес дилерлердің алдауынан қорғау мақсатымен ойлап тапты. Бірінші кезекте қаптаманың ортасынан бір бөлігі алынып, қаптаманың үстіне қойылады; содан кейін бұрын сипатталған қалыпты кесу орындалады.
Көптеген кесулер
Жоғарыдан төменге бірнеше кесу (Скарн емес) бір кесуге тең екенін көрсетуге болады. Шындығында, колоданың мөлшері мен кесулердің мөлшерін білгенде, біріктірілген бір кесудің формуласы колода мөлшеріне қатысты кесулер мөлшерінің қосындысы түрінде беріледі. Мысалы, 10 картадан тұратын колодада, егер 7 карталық және 4 карталық кесу жасалса, яғни 7 карта колоданың жоғарғы жағынан төменгі жағына жылжытылып, содан кейін пайда болған жоғарғы 4 карта да төменгі жағына жылжытылса, онда осы екі тізбекті кесу (7 + 4 = 11 (mod 10)) = 1 мөлшеріндегі кесуге тең болады. Колода (2,3, ,10,1) ретімен орналасады.
Жалған кесу
Жалған кесу – сиқыршылықта немесе карта ойынында алдау мақсатымен қолданылатын әрекет. Ол нағыз кесу сияқты көрінеді, бірақ колода бастапқы ретін сақтайды. Күрделірек нұсқалары колоданың ретін қалауынша өзгерте алады, бірақ бәрібір қарапайым кесу болып көрінеді. Жалған кесуді жүзеге асырудың көптеген тәсілдері бар, олар назарды аударуды басқару немесе шынайы нәтижені жасыру үшін күрделі қимылдарды пайдалануды қамтиды.
Ойын
Карталарды кесу әдетте ойынға дайындық ретінде жасалады, бірақ ол өзі жеке ойынға айналуы мүмкін. Әр ойыншы кезек-кезек жоғарғы қабаттан бірнеше картаны алып тастап, төменгі картаны барлық ойыншыларға көрсетеді, содан кейін карталарды бастапқы орнына қайтарады. Ең жоғары (немесе кейде ең төменгі) картаны ашқан ойыншы жеңіске жетеді. Бұл көбінесе бейресми жағдайда, мысалы, тиянақтау үшін қолданылады; сондай-ақ, кейде карта ойындарында кім алғашқы қадам жасау керектігін анықтау үшін де пайдаланылады.
Шылтау
"Карттарды кесу" бұйырығынан кейін, біреудің палубаны балтамен тікелей екіге бөліп кесуі – бұл аса нәзік емес, көңіл көтеру үшін қолданылатын әрекет. Бұл әрекет көптен бері, кем дегенде вадевиль дәуірінен бастап, танымал бұқаралық ақпарат құралдарында жиі кездеседі. Мысалдарға "Ат қауырсындары" фильміндегі Харпо Маркс, "Ақ үйдегі құмырсқалар" фильміндегі Керли Ховард және "Багс Банни қайтадан саяхаттайды" мультфильміндегі Багс Банни жатады.