Кіріспе

Канадалық романист (1939–2019)

Уэйсон Чой (崔維新 Pinyin: Cuī Wéixīn; Jyutping: Ceoi1 Wai4 san1) (20 сәуір 1939 – 28 сәуір 2019) – канадалық романист. Өмірінде екі роман мен екі естелік жариялаған ол Канададағы азиялық канадалық әдебиетінің ең маңызды негізін қалаушыларының бірі және Канададағы кеңінен танылған, ашық түрде гомосексуалдығын жариялаған, этникалық азаматтардың арасындағы алғашқы жазушылардың бірі ретінде ЛГБТ әдебиетіндегі маңызды тұлға саналады.

Жеке өмір және білім

Шой, туған аты Шой Уэй Сун, 1939 жылғы 20 сәуірде Ванкуверде дүниеге келген. Қытай-канадтық, ол балалық шағын қаланың Чайнатаунында өткізген. Гладстон орта мектебін бітіріп, Британ Колумбия университетінде шығармашылық жазуды оқыған. 2001 жылы Чой астмадан ұшырап, 11 күнге медициналық комаға түскен, сондай-ақ жүрек тоқтаған. Физиотерапиямен емделу үшін төрт ай ауруханада жатқан. 2010 жылы Уилфрид Лориер университеті Чойға әдебиет докторының құрметті дәрежесін берген. 1962 жылы Чой Торонтоға көшіп, онда 1966-1967 жылдары Бернхамторп колледжінде, ал 1967-2004 жылдары Хэмбер колледжінде ағылшын тілін оқытқан. Чой өзінің алғашқы романы «Жаде пион» атты туындысын 1995 жылы жариялаған. Ол Trillium Book Award және Ванкувер қаласының кітап сыйлығын жеңіп алған. Оның алғашқы естелігі «Paper Shadows: A Chinatown Childhood» 1999 жылы жарық көрген. Ол шығармашылық беймәлім әдебиет саласындағы Эдна Стейблер сыйлығын жеңіп алды және 1999 жылғы генерал-губернатор сыйлығында ағылшын тіліндегі беймәлім әдебиет номинациясына ұсынылды. Оның екінші романы «Барлығы маңызды» 2004 жылы жарық көрді және Scotiabank Giller Prize сыйлығына ұсынылды. 2009 жылы Чой «Кешіккен өмір: өмір сүру және өліммен күресу» атты екінші және соңғы естелігін жариялады. 2015 жылы ол Джордж Вудкок сыйлығын алды, бұл Британдық Колумбиядан шыққан жазушыларға арналған өмірлік жетістік сыйлығы, оны Канаданың Жазушылар тресі және Ванкувер қалалық кітапханасы тапсырған. Жақында жарық көрген үш монографияда Чойдың «Кешіккен өмірге» дейінгі жарияланымдарына арналған тараулар бар: Джон З. Минг Ченнің «Азиялық канадалық жазушыларға даосизмнің әсері» (Mellen, 2008), Джон З. Минг Чен және Вэй Лидің «Канадалық әлеуметтік реалистік әдебиеті: неомарксистік, конфуцийшіл және даосистік көзқарастар» (Ішкі Моңғолия университетінің баспасы, 2011), Джон З. Минг Чен және Юхуа Джидің «Канадалық даосистік поэтика, этика және эстетика» (Springer, 2015).