Филиппиндегі телекоммуникациялардың даму тарихы

Кіріспе

Филиппиндегі телекоммуникациялардың шолуы

Филиппиндегі телекоммуникациялар заманауи инфрақұрылымның болуының арқасында жақсы дамыған. 1995 жылы президент Фидель Рамос № 7925 Республикалық заңға (Филиппин телекоммуникация саясаты туралы заң) қол қойды, осымен сала жеке секторға кеңейтілді және телекоммуникациялық қызметтердің жақсаруына, сондай-ақ тарифтердің арзандығы мен әділдігіне әкелді. Бұл көптеген телекоммуникация қызметтерін ұсынатын компаниялардың (ұялы байланыс, стационарлық телефон, интернет және басқа да қызметтер) құрылуына себеп болды.

Колониялық кезең

Екі жеке компания телекоммуникациялық қызметтер ұсынды, атап айтқанда, Шығыс Австралия және Қытай телеграф компаниясы, ол Ұлыбританияның «Кабель және сымсыз» компаниясының еншілес компаниясы. Испания үкіметі Eastern Extension компаниясына Филиппин мен Гонконгты байланыстыратын алғашқы су асты кабелін салуға және пайдалануға рұқсат берді. 1894 жылы Илоило қаласында телефон желісі құрылды. Хосе де Олагиер и Фелиу 1892 жылы Филиппиндегі испандық шенеуніктерден испандық Илоило, Жаро қалалары мен Моло қаласын қамтитын телефон желісін пайдалануға рұқсат сұрады. Мадрид пен Манила қалаларында 10 км радиуста телефон желісін салуға тендер жарияланды және рұқсат берілді. 1894 жылдың мамыр айына дейін барлық қажетті тіректер мен бекіткіштер орнатылды. Илоило қаласындағы телефон желісі 1894 жылдың 1 маусымында пайдалануға берілді. «Филиппин аралдары телефон және телеграф компаниясы» – американдық компания, ол 1905 жылы қазіргі Метро Манила қаласында қызметін бастады. 1928 жылы Себу, Панай және Негрос телефон және телеграф компанияларымен бірігіп, «Филиппин ұзақ қашықтыққа телефон компаниясын» (PLDT) құрды. 1932 жылы Филиппин колониялық конгресі PLDT компаниясына ұлттық телефон жүйесін басқаруға 50 жылдық франшиза берді. Сонымен қатар, өнеркәсіпті және басқа да коммуналдық қызметтерді реттеу үшін Мемлекеттік қызмет комиссиясы құрылды, ал бүкіл ел бойынша телеграф қызметтерін жүргізу үшін Пошта бюросы құрылды.

Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең, 1946-1969

Бастапқыда PLDT американдықтар тарапынан басқарылды, оның ішінде General Telephone and Electric Corporation (GTE) американдық компаниясы маңызды акционер ретінде болды. Алайда, 1967 жылдың наурыз айында GTE PLDT-дегі 28% бақылау үлесінен бас тартты. Сондықтан 1967 жылдың 7 қарашасында GTE-нің бақылау үлесін сатып алу үшін Филиппин телекоммуникациялық инвестициялық корпорациясы (PTIC) тіркелді. Филиппин тарихындағы ең беделді рулардың бірінен шыққан Рамон Кохуанко негізгі құрылтайшылардың бірі болды. PTIC 1968 жылдың 1 қаңтарында PLDT-нің бақылауын ресми түрде өз қолына алды. Бұл филиппиндіктердің PLDT-ні иеленуіне әкелді, ол ұлттық желіде жұмыс істеуге рұқсат алғандықтан телекоммуникация саласында жетекші орынға ие болды. Дегенмен, компания басшылары үкіметтік телефон жүйесінің және елдегі 60-тан астам облыстық компаниялардың бар екенін ескере отырып, олар монополия емес екенін айтады. Телекоммуникация бюросы (Butel) үкіметтік телефон жүйесін басқарды, ол 1975 жылға қарай 34 643 желілік телефондарды қамтыды, бұл елдің жалпы телефон сыйымдылығының шамамен 10,2% құрады. Бұл заң "Түсушілердің инвестициялық жоспары" (SIP) деп аталды және PLDT-нің барлық абоненттерінен компанияның дауыс беру құқығы жоқ акцияларын сатып алуды талап етті. Міндетті инвесторлар компанияның жалпы акцияларының шамамен 85% иесі болды, бірақ компанияны басқаруда нақты билікке ие болған жоқ. PLDT сонымен қатар Дүниежүзілік банктан халықаралық несиелерге қол жеткізді. Бұл несиелер PLDT-нің үстемдігіне көмектесті және PLDT Филиппинге шетелдік несиелердің ең ірі жеке алушысы болды. 1981 жылы Ұлттық телекоммуникацияны дамыту жоспары жарияланды. Жоспардың бір бөлімінде барлық жеке телефон компанияларын бір монополияға біріктіру ұсынылды. Маркос Метро Маниланың PLDT-нің басты бәсекелесі Retelco-ға PLDT-мен бірігу туралы президенттік директива берді. Retelco иелері бұл бірігуге қарсылық көрсетті, бірақ Маркос компаниялардың лицензияларын алумен қорқытқандықтан бірігу жалғасты. Smart компаниясы First Pacific тарапынан қаржыландырылды. Бұл серіктестік Smart желісінің жылдам құрылысына және, ең бастысы, аппараттарға субсидия беруге әкелді. Smart компаниясына халықаралық шлюз және ұялы телефон қызметтерін ұсынуға рұқсат берілді. 2005 жылдың соңында Smart 15,4 миллионнан астам абонентімен Филиппиндегі ең ірі ұялы байланыс операторына айналды. Үшінші оператор ретінде ол 2021 жылдың 8 наурызында коммерциялық қызметін бастады. 2023 жылдың ақпанына қарай Dito-ның ұялы абоненттерінің саны 13,1 миллионға жетті.

Initially, PLDT was managed by Americans, including the American company General Telephone and Electric Corporation (GTE) as a major stockholder. However, in March 1967, GTE disposed of their 28% controlling interest in PLDT. Which is why on November 7, 1967, the Philippines Telecommunications Investment Corporation (PTIC) was registered to buy GTE's controlling interest. Ramon Cojuangco, who was part of one of the most influential clans in Philippine history, was a main incorporator. PTIC formally took control of PLDT on January 1, 1968. This led to the takeover of PLDT by the Filipinos, becoming a dominant player in telecommunications because of its authorization to operate a national network. Company officials however dispute that they were a monopoly because of the existence of a government telephone system, and over 60 provincial companies operating in the country. The Bureau of Telecommunications (Butel) handled the government telephone system, which by 1975 had 34,643 operational telephone lines, or about 10.2% of the total telephone capacity of the country. This law, known as the Subscribers Investment Plan (SIP) required all PLDT subscribers to buy non voting shares in the company. Mandatory investors held about 85% of the total company equity shares but had no actual power in controlling the company. PLDT also had access to international loans from the World Bank. These loans assisted PLDT's dominance, and PLDT became the single largest private recipient of foreign loans to the Philippines. In 1981, a National Telecommunications Development Plan was released. A section of the plan recommended the integration of all private telephone companies under one monopoly. Marcos issued a presidential directive to Retelco, PLDT's main competitor in Metro Manila, to merge with PLDT. The merger was met with objection by the owners of Retelco, but the merger was continued because Marcos threatened to withdraw the companies' franchises. Smart was financially supported by First Pacific. This partnership resulted to a rapid construction of Smart's network and more importantly, the subsidization of handsets. Smart was also authorised to offer both international gateway and cellular telephone services. At the end of 2005, Smart became the largest cellular operator in the Philippines with over 15.4 million subscribers. As the third player, it began its commercial operations on March 8, 2021. As of February 2023, Dito's total mobile subscriber base reached 13.1 million.

Қазір телекоммуникация

Now Corporation компаниясына тиесілі Now Telecom компаниясы 2024 жылға дейін коммерциялық операцияларын бастайды. NTC төрт мобильді оператордың бірі ретінде жұмыс істеуге рұқсатын жаңартты.

Қолданылған мобильді префикстер

Мобильді телефон нөмірлері 0813-тен 0999-ға дейінгі желі операторларының кодтарымен беріледі, ал Филиппинге халықаралық қоңырау шалу үшін Филиппиннің халықаралық коды алғашқы нөлді алмастырады, нәтижесінде нөмір +63813-тен +63999-ға дейін болады.

Мобильді байланыс нарығы

Телекоммуникация – ең табысты салалардың бірі саналады және елде қажеттілікке айналуымен, сондай-ақ өнімнің өмірлік циклымен дамыды. Филиппиннің ұялы байланыс нарығын Smart және Globe Telecom компаниялары дуополиясы басқарады. Екі компания да индустрияны тығыз бақылауда ұстап тұр, бірақ олар абоненттер санын арттыру үшін күресіп, жаңа қызметтерді енгізуге тырысады. Болжам бойынша, келесі бес жылда, 2023 жылға дейін, ұялы байланыс абоненттерінің өсімі жоғары деңгейде дамыған және бәсекелестік нарыққа байланысты төмен болады. Жылдамдығы жоғарырақ 5G қызметтеріне өту күтілуде. 2001 жылы президент Жозеф Эстраданың үкіметін құлатқан EDSA II төңкерісінде SMS арқылы азаматтық логистикалық байланыс маңызды рөл атқарды.

Радио құрылғылары

11,5 миллион (1997 ж.)

Интернет

Филиппинде кең жолақты байланыс нарығында өсім шамалы. Бұл себебі, филиппиндіктердің көпшілігі ұялы телефондарды пайдаланады, ал тұрақты телефон желісіне (қарқынды телефонға) қосылғандар өте аз. Елде мобильді кең жолақты қолдану көбірек таралған, ал Филиппиндегі кең жолақты байланыспен қамту деңгейі әлі де төмен. Нарықтың жетекшісі PLDT енді талшықты технология негізінде қызметтер ұсынып, жақын арада G.fast сияқты гибридтік технологияны енгізе бастағандықтан, Globe Telecom сияқты бәсекелестерін де оған теңестіруге тырысады. Жалпы, Филиппинде интернет-қызметтердің бағасы әлі де көпшілік үшін қолжетімсіз. Бағалар төмендеп жатыр, бірақ нарық әлі де төмен деңгейдегі пакеттермен күресіп келеді. Әлемдегі "хабарлама жіберу орталығы" атанған Филиппин әлемдегі ең жоғары деңгейде әлеуметтік желілерді пайдаланатын елдердің бірі. Орташа филиппиндік әлеуметтік желіде күніне шамамен 4 сағат өткізеді. Көптеген филиппиндіктер интернетке қосылғысы келсе де, Akamai компаниясының 2016 жылғы үшінші тоқсанындағы есебіне сәйкес, Филиппин әлемдегі екінші ең баяу кең жолақты интернет жылдамдығына ие. Akamai компаниясының 2017 жылғы екінші тоқсанындағы есебінде Филиппиннің орташа интернет жылдамдығы (IPV4) 5,5 Мбит/с құрады, бұл сол кездегі әлемдік орташа көрсеткіштен (7,2 Мбит/с) төмен болды. Speedtest интернет жылдамдығын тексеру қызметін ұсынатын Ookla компаниясының мәліметтері бойынша, 2018 жылғы маусым айының сотына қарай елдің орташа кең жолақты және мобильді интернет жылдамдықтары тиісінше 17,9 Мбит/с және 13,7 Мбит/с құрады.

Телекоммуникацияларға әсер ететін мемлекеттік заңдар

1963 жылдың 10 тамызы: № 3846, Филиппин аралдарындағы радиостанциялар мен радиобайланысты реттеу және басқа да мақсаттарды қамтамасыз ететін акт. 1989 жылдың 21 желтоқсаны: № 6849, Филиппиннің әрбір муниципалитетінде қоғамдық телефондарды орнату, пайдалану және күтіп ұстауды қамтамасыз ететін, сондай-ақ осы және басқа да мақсаттар үшін қаражат бөлетін акт. 1995 жылдың 1 наурызы: № 7925, Филиппин телекоммуникациясының дамуын және қоғамдық телекоммуникациялық қызметтерді ұсынуды ілгерілетуді және реттеуді қамтамасыз ететін акт. 2016 жылдың 23 мамыры: № 10844, Ақпарат және коммуникациялық технологиялар министрлігін (АКТМ) құратын, оның өкілеттіктерін және функцияларын анықтайтын, оған қаражат бөлінетін және басқа да мақсаттарға арналған акт.

Филиппиндегі телекоммуникацияларды реттеу ортасы

LIRNEasia телекоммуникацияларды реттеу ортасының (TRE) индексі, мүдделі тараптардың TRE өлшемдеріне қатысты пікірлерін жинақтап, ортаның одан әрі даму мен прогреске қаншалықты ыңғайлы екендігі туралы мәлімет береді. Соңғы сауалнама 2008 жылдың шілде айында Бангладеш, Үндістан, Индонезия, Шри-Ланка, Мальдив, Пәкістан, Таиланд және Филиппин сияқты Азияның сегіз елінде өткізілді. Құрал мына жеті өлшемді бағалады: i) нарыққа кіру; ii) тапшы ресурстарға қол жеткізу; iii) өзара байланыс; iv) тарифтік реттеу; v) бәсекеге қарсы амалдар; vi) жалпыға ортақ қызметтер; vii) қызмет сапасы – стационарлық, мобильді және кеңжолақты байланыс салалары үшін. Телекоммуникациялық қызметтерді ұсынатын ірі компаниялар – Philippine Long Distance Telephone (PLDT) және Globe Telecom (Globe). Аталған екі компания индустриядағы жетекші ойыншылар болып табылады, бұл дуополияға алып келді. Филиппин тұрғындары үшінші оператордың болмауына байланысты баяу интернетке қымбат ақы төлеп отырады. Филиппиннің Интернет және коммуникациялық технологиялар (ИКТ) саласындағы алаңдаушылығы бағаларын көршілес Оңтүстік-Шығыс Азия елдерімен салыстыру арқылы анық көрінеді. 2016 жылы Австралияның Telstra телекоммуникациялық компаниясы Сан-Мигель корпорациясымен (SMC) Филиппин нарығына үшінші оператор ретінде ену мүмкіндігін талқылады. Бірақ Telstra бұл жобадан бас тартты. Австралиялық компания бас тарту себебін нақты айтпады. Дегенмен, кейбір сарапшылар Telstra компаниясын дуополия тудырған баға соғысының қорқытқанын болжайды.

Филиппин үшін телекоммуникациялардың маңызы

Филиппиндіктердің көпшілігі шетелде жұмыс істейді және үйіндегі туыстарымен байланыс орнату үшін Филиппинге телефон арқылы қоңырау шалу карталарын пайдаланады, себебі олар тікелей қоңырау шалудан арзан. 2012 жылғы TNS Digital Life зерттеуіне сәйкес, қала тұрғындарының шамамен 81%-ы шетелдегі туыстарымен байланыс үшін интернетті қолданады. Шетелде жұмыс істейтін филиппиндіктердің 90%-ы Facebook сияқты әлеуметтік желілерге мүше. Кейбір адамдар электрондық пошта немесе жылдам хабар алмасуды пайдаланады, бірақ телефон әлі де басты құрал болып табылады. Ұялы телефонды пайдалану шетелдегі филиппиндік жұмысшыларға (OFW) Филиппинге ақша немесе аударымдар жіберудің ең арзан жолын ұсынады. Сонымен қатар, 2015 жылы АҚШ-тағы Pew Research Center зерттеу орталығы жүргізген зерттеуде филиппиндіктердің 88%-ы интернетті білім беру үшін пайдалы деп санайды. Сауалнама сонымен қатар филиппиндіктердің 76%-ы интернетті жеке қарым-қатынастарды сақтау үшін жақсы деп есептейтінін көрсетеді. 73% интернетті экономика үшін пайдалы деп санайды, әсіресе онлайн немесе электрондық коммерцияның дамуымен байланысты. Бұдан басқа, телекоммуникация Филиппин мекемелерінде қолданылады. 2015 жылғы ақпараттық-коммуникациялық технологиялар туралы сауалнамаға сәйкес, мекемелердің 61,9%-ы жергілікті желіге (LAN) ие. Мекемелердің 13,7%-ы өз бизнесі үшін интернетті пайдаланады, оның ішінде электрондық коммерция да бар. 17,6% мекемелер ұялы телефон арқылы бизнес-мәмілелер жүргізеді.