Кіріспе

Домино ойыны (қытайша Пай Гоу) – 32 қытай доминосымен ойналатын қытайлық құмар ойыны. Бұл ойын Қытайдағы (Макао қоса алғанда) ірі казиноларда; АҚШ-та (Бостон, Массачусетс; Лас-Вегас, Невада; Рино, Невада; Коннектикут; Атлантик-Сити, Нью-Джерси; Пенсильвания; Миссисипи; сондай-ақ Калифорниядағы картотекаларда); Канадада (Эдмонтон, Альберта және Калгари, Альберта қоса алғанда); Австралияда; және Жаңа Зеландияда танымал. Пай Гоу атауы кейде Пай Гоу покері (немесе "қос қол покері") деп аталатын карта ойынына да қолданылады, ол Пай Гоуға шала байланысты. Пай Гоу ойнауды халық арасында "ит етін жеу" деп те атайды.

Тарих

Пай Гоу – доминоның алғаш рет жазбада қалған түрі, ол Қытайда Сунь әулетінен бұрын немесе оның кезінде пайда болған. Бұл қазіргі батыс доминосының де атасы болып саналады. Атауының мағынасы тікелей "тоғыз жасау" дегенді білдіреді, себебі ең көп мүмкін болатын комбинация тоғызға дейін жетеді. Ал ойынның бастапқы нұсқасы Қытай мифологиясы мен сол кездегі Қытайдағы әскери құрылымынан (бірден тоғызға дейінгі шендер) шабыттандырылған.

Бастау

Тақтаға тақташалар шайқалып, төрт тақташадан тұратын сегіз үйірмеге орналастырылады, бұл жиынтық «ағаш үймесі» деп аталады. Кейін жеке үйірмелерді немесе тақташаларды ағаш үймесін қайта орналастыру үшін белгілі бір тәсілдермен жылжытуға болады, содан кейін ойыншылар өз ставкаларың қояды. Одан кейін әр ойыншыға (дилерді қоса алғанда) бір үйірме тақта беріледі және оларды әрқайсысы екі тақтадан тұратын екі қолды құру үшін пайдалану керек. Ең төменгі құны бар қол «алдыңғы қол» деп, ал ең жоғары құны бар қол «артқы қол» деп аталады. Егер ойыншының алдыңғы қолы дилердің алдыңғы қолынан озатса, ал ойыншының артқы қолы дилердің артқы қолынан озатса, онда ойыншы ставканы жеңіп, 1:1 коэффициентімен (тең ақша) төленеді. Егер ойыншының алдыңғы және артқы қолдары дилердің қолдарына жеңіліп қалса, ойыншы ставкасын жоғалтады. Егер бір қол жеңіп, екіншісі жеңіліп қалса, ойыншы «тең түседі» деп есептеледі және тек өзі салған ақшаны қайтарады. Әдетте жеті ойыншы ойнайды, әр ойыншының қолы тек дилердің қолымен салыстырылады; салыстырулар әрқашан алдыңғы-алдыңғы және артқы-артқы болып өтеді, ешқашан біреуімен біреуі емес. 32 тақташаны ерекшеленген деп есептегенде, 32 тақташаның 4-ін таңдаудың 35 960 мүмкін жолы бар. Дегенмен, егер жұптың тақташалары ерекшеленбесе, 4 тақташадан тұратын 3 620 бөлек жиынтық бар. 32 тақташаны ерекшеленген деп есептегенде, 32 тақташаның 2-сін таңдаудың 496 жолы бар. Егер жұптың тақташалары ерекшеленбесе, 136 түрлі қол (тақташалар жұбы) бар.

Нәрселеу

Әр ойыншы өзінің төрт тақтасын екі-екіден екі қолға топтастырады. Екі қол олардың ұпайларына қарай "жоғарғы" және "төмен" қол деп аталады. Әйтпесе, ең жоғары орын алған қол Гонг немесе Вонг жасау арқылы шығады, бұл Күн және Жасөспірім тақталарының нақты комбинациялары. Егер екі қолға тартылған төрт тақта аталатын жұпты, Гонгты немесе Вонгты құруға мүмкіндік бермейтін болса, онда қолдағы екі тақтадағы ұпайлардың жалпы саны модульдік арифметика (модуль 10) арқылы қосылады, бұл баккарадағы қолды бағалау тәсілімен бірдей. "Пай гоу" атауы шамамен "тоғыз жасау" немесе "тоғыз карта" деп аударылады. Дегенмен, егер бір Күн немесе Жасөспірім бір қолда басқа тақтамен біріктірілсе, стандартты ұпай ережелері қолданылады. Күн немесе Жасөспірімнің жетілікпен (Tit, 1 6; немесе Chit, 2 5 немесе 3 4) бірігуі кейде "жоғары тоғыз" деп аталады, себебі олардың қосындысы ең жоғары ұпайды (тоғызды) береді, сонымен қатар бұл топта тең түскен жағдайда шешу үшін жоғары дәрежелі тақта бар.