Кіріспе

Сұйықтарға немесе газдарға (кейде лайлы қоспаларға) механикалық әрекет арқылы энергия беретін құрылғы.

Көлденең ығыстырмалы сорғылар

Оң ығыстырулы сорғы белгілі бір көлемдегі сұйықтықты ұстап, оны шығару құбырына итеру арқылы қозғалады (орын ауыстыру арқылы). Кейбір оң ығыстырулы сорғылар сору жағында кеңейетін және шығару жағында тарылатын қуысты қолданады. Сұйықтық сору жағындағы қуыс кеңейгенде сорғыға ағып түседі, ал шығару жағындағы қуыс тарылғанда сыртқа ағып шығады. Операцияның әр циклында көлем тұрақты болады.

Көлденең орын ауыстырулы сорғының әрекеті мен қауіпсіздігі

Оң ығысулы сорғылар, центрифугалық сорғылардан өзгеше, теориялық тұрғыдан алғанда, берілген айналу жылдамдығында, шығару қысымына қарамастан, бірдей ағынды қамтамасыз ете алады. Осылайша, оң ығысулы сорғылар – тұрақты ағынды машиналар. Дегенмен, қысымның өсуімен ішкі ағынның сәл артуы, ағын жылдамдығының толыққанды тұрақты болуына кедерес жасайды. Оң ығысулы сорғыны сорғының шығару жағындағы жабық клапанға қарсы жұмыс істетуге болмайды, себебі оның центрифугалық сорғылар сияқты тоқтату биіктігі жоқ. Жабық шығару клапанына қарсы жұмыс істейтін оң ығысулы сорғы ағынды жалғастыра береді және шығару құбырындағы қысым, құбырдың жарылуына, сорғының ауыр зақымдануына немесе екеуіне де себеп боларлық деңгейге жетеді. Сондықтан оң ығысулы сорғының шығару жағында қысымды түсіретін немесе қауіпсіздік клапаны болуы қажет. Бұл клапан ішкі немесе сыртқы болуы мүмкін. Сорғы өндірушісі әдетте ішкі қысымды түсіретін немесе қауіпсіздік клапандарын орнату мүмкіндігін ұсынады. Ішкі клапан көбінесе тек қауіпсіздік шарасы ретінде қолданылады. Сыртқы қысымды түсіретін клапан, сору құбырына немесе қоректендіру резервуарына қайта оралатын құбырмен жабдықталғанда, қауіпсіздікті арттырады.