Фрэнк Вулуорт: «5 және 10 центтік» дүкендердің негізін қалаушысы
Frank Winfield Woolworth
Фрэнк Вульворт (1852-1919) – американ бизнесмен, негізін қалаушы "5 және 10 цент" дүкендер желісінің. Тауарды тікелей өндірушіден алу және бағаны бекітуді енгізді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық бизнесмен (1852–1919)
American businessman (1852–1919)
Фрэнк Уинфилд Вулворт (13 сәуір, 1852 – 8 сәуір, 1919) – американдық кәсіпкер, «F. W. Woolworth Company» компаниясының негізін қалаушы және «Five and Dimes» (5 және 10 центтік дүкендер немесе он центтік дүкендер) деп аталатын, арзан тауарлар таңдауы бар әр түрлі тауар сататын дүкендер желісінің операторы. Ол тауарды өндірушілерден тікелей сатып алу және бағаны саудаласусыз белгілеу – қазіргі кезде кең таралған практиканы алғаш рет енгізді. Сонымен қатар, ол клиенттерге сатушының көмегінсіз тауарды қарап алуға мүмкіндік беретін, өздігінен қызмет көрсету стендтерін алғаш қолданды.
Frank Winfield Woolworth (April 13, 1852 – April 8, 1919) was an American entrepreneur, the founder of F. W. Woolworth Company, and the operator of variety stores known as "Five and Dimes" (5 and 10 cent stores or dime stores) which featured a selection of low priced merchandise. He pioneered the now common practices of buying merchandise directly from manufacturers and fixing the selling prices on items, rather than haggling. He was also the first to use self service display cases, so that customers could examine what they wanted to buy without the help of a sales clerk.
Ерте өмір
Вулворт Нью-Йорк штатының Родман қаласында Джон (1821–1907) және Фанни (құрметті әкесі Макбрайер; 1832–1878) Вулворттың ұлы ретінде дүниеге келді; оның інісі – кәсіпкер Чарльз Самнер Вулворт (1856–1947). Оның ата-анасы шын ниетпен мәсіхшілер болып табылды және Азамат соғысы кезінде Солтүстік жағына көңіл білдірді, сондай-ақ ұлдарын осы сенімдерде тәрбиеледі. Вулворттың әкесі тарапынан шыққан тегі – 1665 жылдары Англиядан кетіп, Массачусетс шығанағы аймағына қоныстанған ағылшын фермерлері. Ал анасының ата-анасы, Макбрайерлер – Ольстердің Даун графтығынан шыққан шотланд-ирландтықтар, 1827 жылы АҚШ-қа келген. Төрт жасында Вулворт ата-анасына, кейде үйге келіп сауда жасайтын сатушылар сияқты, өзі де дүкенші болғысы келетінін айтты. Ол Чарльзбен «дүкен» ойыны ойнайтын, ал Фрэнк інісіне сату үшін тауарларын қоятын. Осы тәжірибе арқылы Вулворт тауарлар өздігінен сатылуы керек деген ойға келді, бұл оның бөлшек сауда мансабында маңызды рөл атқарды. Жан Маддерн Питроне бұл идеяның Мичиган штатында бес центтік тауар сататын дүкендер туралы айтқан саяхатшы сатушыдан кейін туғанын айтады. Планкетт Пауэлл болса, Вулворттың Уильям Мур мен өзінің арзан бағадағы дүкенін ашқан жас жігіт арасындағы әңгімені естігенін мәлімдейді. Алайда, ол дүкені бірнеше апта ішінде жабылды. Вулворт 1879 жылдың сәуір айында Пенсильвания штатының Ланкастер қаласында екінші дүкенін ашты, онда он центтік тауарларды да сатуға көшті. 1889 жылға қарай Вулворттың он екі гүлденген дүкені болды және он жылдың ішінде (1879–1889) оның сату көлемі 240%-ға өсті. 1900 жылға таман Вулворттың дүкендер желісі елу тоғыз дүкенге дейін жетті, ал сатудан түскен табыс 5 миллион доллардан асты. Вулворттың басқаруға деген құштарлығы оның компания шегінен де асып түсті. Өз идеяларын кең ауқымда жүзеге асыруды қалаған Ф.В. бәсекелестерінің кішігірім желілерін сатып алу саясатын қабылдады. Бұл саясат, «бес және он центтік идеяны дамытумен, оны тізбектей пайдаланумен және тауар өндірісі мен таратуды бақылау мақсатында орта буын бәсекелестерін ығыстырумен» бірігіп, американдық бөлшек сауда индустриясының төмен бағалы сегментінде үстемдікке ие болды. Вулворт өз дүкендеріне ескертусіз келіп, қызметкерлердің ұқыптылығын тексеру үшін тауарларды ұрлайтын. Оны осы істе ұстаған менеджерлер мен сатушылар кейде жоғары лауазымға тағайындалатын.
Woolworth was born in Rodman, New York to John (1821–1907) and Fanny (née McBrier; 1832–1878) Woolworth; his brother was entrepreneur Charles Sumner Woolworth (1856–1947). His parents were devout Methodists and sympathetic to the Northern side during the Civil War, and they raised their sons in those beliefs. His paternal lineage (Woolworth) were from English farmers who left England around 1665 settling in the Massachusetts Bay Colony area. Meanwhile, his mothers parents the McBriers were Scots Irish from County Down, Ulster had come to the United States in 1827. At age four, Woolworth told his parents that he would become a peddler like those who sometimes came calling. He and Charles would play "store", and Frank would set up merchandise to sell to his brother. From exposure to this Woolworth developed the notion that goods should sell themselves, something which became increasingly prominent in his retail career. Jean Maddern Pitrone suggests that the idea was conceived after a travelling salesman told Woolworth of stores in Michigan with five cent counters. Plunkett Powell suggests that Woolworth overheard the concept during a discussion between William Moore and a young man who had opened his own cut rate goods store. It failed within weeks. He opened his second store in April 1879 in Lancaster, Pennsylvania, where he expanded the concept to include merchandise priced at ten cents. By 1889, Woolworth had twelve thriving stores and in ten years, from 1879 to 1889, his sales had increased by 240%. By 1900, Woolworth's chain had grown to fifty nine stores, with sales of over $5 million (~$ in ). Woolworth's desire for control stretched further than just the bounds of his company. Wanting to implement his ideas on a much larger scale, F. W. adopted a policy of acquiring smaller chains of his competitors. This policy, combined with “the development of the five and ten cent idea, the exploitation of the idea through a chain, [and] the squeezing out of his middleman competitors for the purpose of controlling goods manufacturing and distribution ” resulted in the dominance of the low priced segment of the American retailing industry. Woolworth often made unannounced visits to his stores, where he would shoplift items to test the staff's attentiveness. Managers or clerks who caught him doing so were sometimes rewarded with promotions.
Жеке өмір
1876 жылдың 11 маусымында Вулворт Дженни Крейттонға (1853–1924) үйленді. Олар Хелена Мод Вулворт Макканнның (1878–1938), Джесси Мей Вулворт Донахьюдің (1886–1971) және мастоидит салдарынан тұншығып қалған Эдна Вулворт Хаттонның (1883–1917) ата-анасы болды. Оның өзіне қол жұмсағаны туралы әңгімелер күні бүгінге дейін тарап жүр. 1916 жылы ол салған аурудың салдарынан есінен шығып, жадты жоғалтты.
On June 11, 1876, Woolworth married Jennie Creighton (1853–1924). They were the parents of Helena Maud Woolworth McCann (1878–1938), Jessie May Woolworth Donahue (1886–1971), and Edna Woolworth Hutton (1883–1917), who died from suffocation due to mastoiditis. Rumors have persisted that she died by suicide. By 1916 she displayed the symptoms of advanced dementia.
Өлім
Вулворт 1919 жылғы 8 сәуірде, 67 жасқа толуға 5 күн қалғанда, жұққан тісінен септикалық шоктан қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде Вулворттың әулеті шамамен 76,5 миллион долларға бағаланды, бұл АҚШ ЖІӨ-нің 1/1214 бөлігіне тең еді. Оның компаниясы АҚШ және басқа елдерде 1000-нан астам дүкенге ие болды және 65 миллион долларлық (2009 жылғы доллармен есептегенде) корпорация болып табылды. Ол ең соңғы өсиетнамасына қол қоймастан қайтыс болды, сондықтан оның психикалық мүмкіндіктері шектеулі әйелі 1889 жылғы ескі өсиетнамасы бойынша барлық мүлікті мұраға алды. Ол 1924 жылы қайтыс болғанда оның мүлкі 57,5 миллион долларға тең болды. Вулворт Нью-Йорк қаласының Бронкс ауданындағы Вудлон зиратына жерленген.
Woolworth died of septic shock from an infected tooth on April 8, 1919, 5 days before his 67th birthday. At the time of his death, Woolworth was worth approximately $76.5 million or the equivalent of 1/1214th of the US GNP. His company owned more than 1,000 stores in the United States and other countries and was a $65 million ($ in 2009 dollars) corporation. He died without signing his newest will, so his mentally handicapped wife received the entire estate under the provision of his older 1889 will. When she died in 1924, her estate was worth $57.5 million. Woolworth is interred in the Woodlawn Cemetery in the Bronx, New York City.
Мұра
Уулвортты және тағы жеті өнеркәсіптік саяхатшыны құрметтейтін қола бюсттер Чикаго өзені мен Мерчандайз Март арасында, Чикаго қаласының орталығында, Иллинойс штатында орналасқан. Уулворт 1995 жылы Junior Achievement (АҚШ) Бизнес даңқы залына енгізілді. Ол өзінің алғашқы дүкенін ашқан Нью-Йорк штатының Уотертаун қаласының шығысындағы зират оның атымен аталады.
Bronze busts honoring Woolworth and seven other industry magnates stand outside between the Chicago River and the Merchandise Mart in downtown Chicago, Illinois. Woolworth was inducted into the Junior Achievement (US) Business Hall of Fame in 1995. A cemetery east of Watertown, New York, where he started his first store, is named for him.
Woolworth компаниясы
1960 жылдары Ф. Вулворттың қайтысынан кейін компания әртүрлі жеке мамандандырылған дүкендер концепцияларын, соның ішінде спорт киімдерін дамытуға көшті, нәтижесінде 1974 жылы Foot Locker спорттық тауарлар дүкені құрылды. Бір кезде Woolco деп аталған жеңілдетілген бағадағы дүкендер желісі болды. 1997 жылға қарай ол құрған бастапқы дүкендер желісі 400 дүкенге дейін азайды, ал компанияның басқа бөлімшелері бастапқы желіден гөрі көбірек пайда әкеле бастады. Бастапқы желі 1997 жылдың 17 шілдесінде жабылды, себебі фирма өзінің атын өзгертті, алғашқыда Venator деп, бірақ 2001 жылы өзінің спорттық тауарлар бренді Foot Locker, Inc. деп атады. 2012 жылы Нью-Йорк қор биржасы Вулворттың 100 жылдығын тойлады. 1982 жылдан бері жеке меншікте болған Ұлыбританиядағы дүкендер АҚШ операциясы тоқтағаннан кейін Woolworth деген атпен жұмысын жалғастырды және 2000-ші жылдары Woolworths Group ретінде сауда жасады. Ұлыбританиядағы соңғы дүкендер 2009 жылдың 6 қаңтарында жабылды. Ұлыбританиядағы Woolworths брендін Shop Direct Group сатып алып, тек онлайн режимде жұмыс істеді, бірақ 2015 жылы Woolworths ретінде тоқтатылды. Германияда Woolworth дүкендері әлі де жұмыс істеуде. Австралиялық және Оңтүстік Африка компаниялары өздерінің атауларын Вулворттың АҚШ және Ұлыбританиядағы дүкендерінен алғанмен, олардың F. W. Woolworth компаниясымен ешқандай байланысы жоқ.
In the 1960s, after Woolworth's death, the company began expanding into various individual specialty store concepts, including sportswear, which led to the development of the Foot Locker sporting goods store in 1974. For a while there was a chain of discount stores called Woolco. By 1997, the original chain he founded had been reduced to 400 stores, and other divisions of the company began to be more profitable than the original chain. The original chain went out of business on July 17, 1997, as the firm changed its name, initially to Venator, but in 2001 adopted its sporting goods brand, Foot Locker, Inc. In 2012 the New York Stock Exchange celebrated Woolworth's 100th anniversary. The UK stores, under separate ownership since 1982, continued operating under the Woolworth name after the US operation ceased and by the 2000s traded as Woolworths Group. The final UK stores ceased trading January 6, 2009. The UK Woolworths brand was bought by Shop Direct Group in the UK and operated online only but it ceased being operated as Woolworths in 2015. Woolworth stores continue to operate in Germany. Although both the Australian and the South African companies took their names from Woolworth's US and UK stores, they have no connection to the F. W. Woolworth Company.